I SA/Wa 1923/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) WSA Bogdan Wolski Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] odmawiającą przyznania Z. L. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że organ pierwszej instancji odmówił przyznania Z. L. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego podnosząc, że decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił na rzecz wnioskodawczyni prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Decyzja ta jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym, zaś Prezydent W. nie jest władny do jej wzruszenia. Organ pierwszej instancji stwierdził zatem, powołując art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), że wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. L. zarzuciła, że stosownie do art. 158 ustawy o pomocy społecznej, dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w domu pomocy społecznej, skierowanym do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. Skoro zatem prawo do dodatku z mocy powołanego przepisu jej nie przysługuje, to jest uprawniona do zasiłku pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę wskazało, że zgodnie z treścią art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Przepis ten jest jednoznaczny. Ustalenie, że dana osoba ma uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego przesądza o odmowie przyznania tej osobie zasiłku pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jasno wynika, iż Z. L. posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, co zostało ustalone ostateczną decyzją ZUS. Przepis art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza zaś możliwość przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Organ drugiej instancji zaznaczył ponadto, że przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wbrew przepisom ustawy i określonym w niej normom wywołałoby ten skutek, że decyzja z powodu rażącego naruszenia prawa byłaby nieważna. Wykluczenie zaś elementu uznaniowości organu podejmującego w tym przedmiocie decyzję, uniemożliwia przyjęcie pozaustawowych kryteriów przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Kryteria jakie należy spełniać, aby otrzymać zasiłek pielęgnacyjny są wymienione w ustawie i uwzględnienie argumentacji strony postępowania, choćby z jej punktu widzenia najbardziej słusznej, jest niemożliwe. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Z. L. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że stanowisko organów obu instancji z punktu widzenia prawa jest zrozumiałe, jednakże nie może się z nim zgodzić. Strona zaznaczyła, że prawo do dodatku pielęgnacyjnego zostało jej odebrane na mocy art. 158 ustawy o pomocy społecznej, nie zaś jak wskazał Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem skarżącej problemem w sprawie jest brak decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającej wprost odebranie prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. nie przewiduje również możliwości zawieszenia lub wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego. Skarżąca nie posiada dokumentacji archiwalnej dotyczącej spraw związanych z dodatkiem pielęgnacyjnym wystawionej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Strona zaznaczyła, że przebywa w domu pomocy społecznej od dnia 13 lutego 2001 r. i ponosi częściową odpłatność za pobyt, na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej. Z. L. podkreśliła, że w świetle prawa posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, a w rzeczywistości go nie otrzymuje. Taka sytuacja pozbawia ją również prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2009 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie naruszają prawa. Na wstępie podkreślić należy, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 pkt 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są świadczenia opiekuńcze, tj. zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 pkt 3 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie, która ukończyła 75 lat. Stosownie jednakże do treści art. 16 ust. 6 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że Z. L., urodzona w dniu [...] grudnia 1922 r., spełnia warunek określony w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych (ukończone 75 lat) uprawniający do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Zauważyć jednakże należy, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. z dnia 30 czerwca 2009 r., nr [...] wynika, iż decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. przyznany jej został, od dnia 1 grudnia 1997 r., dodatek pielęgnacyjny. Decyzja przyznająca powyższe świadczenie jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z powołanego przepisu jednoznacznie bowiem wynika, że osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Oznacza to, że odmawiając przyznania skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego organy obu instancji nie naruszyły prawa. Dodatkowo podnieść trzeba, że analiza treści wniesionej do sądu administracyjnego skargi wskazuje, iż skarżąca nie podważa w zasadzie ustaleń organów administracji publicznej w kwestii posiadania przez nią prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Z. L. kwestionuje w istocie decyzję z dnia [...] marca 2001 r., mocą której wstrzymano jej wypłatę przedmiotowego świadczenia. Skarżąca zarzuca, że mimo, iż posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, świadczenie to nie jest jej wypłacane. Zauważyć zatem należy, że wskazana decyzja z dnia [...] marca 2001 r. wstrzymująca wypłatę dodatku pielęgnacyjnego, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Decyzja ta wydana została przez organ rentowy (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) i może być kwestionowana jedynie w postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.