IV SA/Wa 2040/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-22
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Otylia Wierzbicka, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana w operacie ewidencyjnym gruntów, polegająca na podziale działek stanowiących własność Skarbu Państwa będących w trwałym zarządzie Nadleśnictwa D. na działki związane z projektowanym przebiegiem drogi powiatowej, może zostać wycofana na wniosek dotychczasowego zarządcy, mimo istnienia ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy geodezyjne zasadnie odmówiły wycofania zmiany w operacie ewidencyjnym. Podstawą wprowadzenia zmian była ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, która zgodnie z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, stanowiła podstawę do dokonania wpisów w ewidencji gruntów. Wycofanie takiej zmiany nie jest możliwe, gdyż ewidencja odzwierciedla stan prawny wynikający z prawomocnych decyzji administracyjnych, a ustawa nie uzależnia wprowadzenia zmian od faktycznego objęcia nieruchomości przez zarządcę drogi.Stan faktyczny
Nadleśnictwo D. wniosło skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie wycofania zmiany w operacie ewidencyjnym. Zmiana ta polegała na podziale działek Skarbu Państwa, będących w trwałym zarządzie Nadleśnictwa, na działki związane z projektowaną drogą powiatową, na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi. Skarżące Nadleśnictwo zarzuciło naruszenie przepisów dotyczących wygaszenia trwałego zarządu i wydania nieruchomości, a także przepisów ustawy o lasach.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwa D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wycofania zmiany w operacie ewidencyjnym - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i Geodezyjnego Województwa [...], po rozpatrzeniu odwołania Nadleśnictwa D., utrzymał mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] o odmowie wycofania wprowadzonej w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany nr [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż według art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( jedn. tekst z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) celem ewidencji gruntów jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematyczne analizowanie zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających gruntami. Prowadzenie ewidencji jest procesem ciągłym a każda wprowadzona zmiana w tej ewidencji musi pochodzić z prawem określonego źródła. Organ wskazał, iż zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454) podstawa wprowadzenia zmian w ewidencji są m.in. ostateczne decyzje administracyjne ( pkt 4).
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków na podstawie decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi wprowadził w dniu [...] czerwca 2008 r. zmianę nr [...] w obrębie N. w jednostce rejestrowej Z., polegającą na wprowadzeniu w jedn. rej. [...] w miejsce dotychczasowych działek o nr: [...], [...] i [...] nowowydzielone działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], powstałe w związku z projektowanym przebiegiem drogi powiatowej nr [...] na odcinku N. – M. od km [...] do km [...]. Działki nr [...], [...] i [...], stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, stanowiącego, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości, zostały przeniesione z jednostki rejestrowej gruntów [...], w której jako właściciel ujawniony był Skarb Państwa, a jako zarządca trwały
Nadleśnictwo D., do jednostki rejestrowej gruntów [...], w której jako właściciela wpisano Powiat W..
Organ odwoławczy podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter czynności techniczno-deklaratoryjnych i nie rozstrzyga spraw związanych z prawami do gruntów, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.
Skargę na powyższą decyzję wniosło Nadleśnictwo D. podnosząc zarzut naruszenia art. 17 ust. 3 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez dokonanie zmiany zapisu w ewidencji gruntów bez uprzedniego dopełnienia obowiązku wypowiedzenia zarządu dotychczasowemu zarządcy i bez wydania nieruchomości przez dotychczasowego zarządcę i faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi. Zarzucono również zaskarżonej decyzji naruszenie art. 38a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (jedn. tekst z 2005 r. Dz. U. Nr 45, poz. 435 ze zm.) ponieważ grunt nie przeszedł ma podstawie wymaganej prawem decyzji starosty o ustanowieniu trwałego zarządu, w zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pod drogę krajową, lecz bez decyzji na własność Powiatu W..
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 7d ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100 poz. 1086 ze zm. ) zwanej dalej ustawą, starostowie
prowadzą powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny, w tym ewidencję gruntów (...) którym jest, zgodnie z art. 2 pkt 2 tej ustawy, jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Prowadzenie ewidencji gruntów, a także jej aktualizacja, należy do zadań starosty, co wynika z § 44 pkt.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38. 454 z 2001 roku). Zgodnie z tym przepisem, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dokumentami, na podstawie których dokonuje się aktualizacji ewidencji gruntów są m.in. prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, przesyłane przez właściwe organy i sądy, o czym stanowi § 46 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia. Aktualizacja następuje, zgodnie z § 45 ust. 1 tego rozporządzenia poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Ewidencja odzwierciedla więc stan aktualny m.in. co do właścicieli nieruchomości, wynikający z dokumentów dostępnych organowi, w tym ostatecznych decyzji administracyjnych. Stan aktualny organ ustala z urzędu, na podstawie dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przesyłanych przez właściwe organy, sądy kancelarie notarialne na zasadach i w trybie określonych w art. 23 ustawy lub na wniosek zainteresowanych. Jeżeli aktualizacja wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub dodatkowych dowodów, to wówczas, zgodnie z § 47 ust. 3 rozporządzenia organ przeprowadza postępowanie administracyjne lub stosuje tryb ustalony przepisem art. 22 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym, na żądanie starosty, osoby zainteresowane wprowadzeniem zmian obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne. Utrzymanie operatu ewidencji w stanie aktualności polega na uwidocznieniu w niej właściciela nieruchomości, którego to wpisu dokonuje się na podstawie istniejącego w dacie wpisu dokumentu, o którym mowa w przytoczonym wyżej § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Podstawą kolejnej zmiany w ewidencji może być tylko następny dokument wymieniony w tym przepisie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy geodezyjne obu instancji zasadnie odmówiły wprowadzenia do ewidencji gruntów kolejnej zmiany polegającej na usunięciu ( wycofaniu ) geodezyjnego podziału działek o nr ew. [...], [...], [...], stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w zarządzie trwałym Nadleśnictwa D., na działki
o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w związku z projektowanym przebiegiem drogi powiatowej nr [...] na odcinku N. – M.. Podział ww. nieruchomości do operatu ewidencji gruntów został wprowadzony w dniu [...] czerwca 2008 r. na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2005 roku o ustaleniu lokalizacji drogi powiatowej i zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Decyzja ta wydana została na podstawie z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz. U. Nr 80 poz. 721 ze zm.). Powołana ustawa w art. 2 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Wojewody [...] stanowi, że wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi na wniosek właściwego zarządcy drogi. Jak wynika z akt sprawy decyzję nr [...] o lokalizacji drogi powiatowej nr [...] na odcinku N. – M., zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości wydał Starosta W. w dniu [...] lutego 2007 r., którą Wojewoda [...] ww. decyzją z dnia [...] maja 2008r., po rozpatrzeniu odwołania Nadleśnictwa D., utrzymał w mocy.
Zgodnie z art. 7 ust.1 pkt 5 cyt. wyżej ustawy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi zawiera m.in. zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust.1. W myśl art. 12 ust. 2 tej ustawy linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi stanowią linie podziału nieruchomości. Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości (art. 12 ust. 3). Stosownie do art. 17 ust.1 tej ustawy Starosta W. decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności, którego Wojewoda [...] nie uchylił, a więc nie było żadnych przeszkód prawnych do dokonania przez organ geodezyjny stosownych zmian w ewidencji gruntów.
Odnosząc się do skargi, stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia art. 19 ust. 1 ustawy nie mógł odnieść zamierzonego skutku, albowiem powołany przepis reguluje kwestie związane z wygaśnięciem zarządu trwałego na nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy, stanowiącej własność Skarbu Państwa. Według powołanego przepisu wygaśnięcie tego zarządu następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę w przypadku dróg powiatowych, a więc w odrębnym postępowaniu. Także stwierdzenie ustanowienia trwałego zarządu na rzecz właściwego zarządcy drogi na tego rodzaju nieruchomościach następuje w drodze decyzji wydanej przez starostę w przypadku dróg powiatowych ( art. 20 ust.
4). Dopiero wydanie wskazanych wyżej decyzji stanowią podstawę do ujawnienia w księgach wieczystych podmiotu, który - jak stanowi ust.1 art. 20 ustawy - z mocy prawa, nieodpłatnie przejął w trwały zarząd nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa.
Nieuprawniony jest zarzut skargi naruszenia art. 17 ust. 3 ustawy, gdyż wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej i zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości ustawa nie uzależnia od faktycznego objęcia nieruchomości przez zarządcę drogi. Z treści powołanego przepisu wynika, że zarządca drogi uprawniony jest do faktycznego objęcia nieruchomości wskazanych w decyzji w trybie niezwłocznym, bez konieczności ubiegania się o odrębną decyzję administracyjną w tej mierze.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 38a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, albowiem powołany przepis odnosi się do przejęcia w trwały zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, zarządzanych przez Lasy Państwowe, przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad realizującą drogi krajowe, gdy tymczasem w tej sprawie mamy do czynienia ze Starostą W., realizującym drogę powiatową.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło