II SO/Ol 37/09

Dnia 23 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010 roku na rozprawie sprawy z wniosku A. Z. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Aresztu Śledczego za niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. postanawia wymierzyć Dyrektorowi Aresztu Śledczego grzywnę w kwocie 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych) za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi A. Z. na bezczynność organu w przedmiocie wydania uwierzytelnionej kopii całej zawartości akt osobowych wraz z aktami administracyjnymi tej sprawy. Dnia "[...]" A. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie za pośrednictwem Dyrektora Aresztu Śledczego, zwanego dalej organem, na bezczynność w wydaniu uwierzytelnionej kopii akt osobowych. Pismem z dnia "[...]" organ zwrócił skarżącemu skargę bez nadania jej dalszego biegu z uzasadnieniem, iż A. Z. nie jest już funkcjonariuszem Służby Więziennej, zatem Dyrektor Aresztu Śledczego nie jest jego przełożonym w sprawach osobowych, co oznacza, że nie jest organem administracji publicznej wobec osoby niezwiązanej stosunkiem służbowym z jednostką Służby Więziennej i nie może w sprawach tej osoby wydawać decyzji administracyjnych. Skutkiem tego skarżący nie może skarżyć bezczynności organu. A. Z. dnia "[...]" wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który pismem z dnia "[...]" przesłał skargę organowi, pouczając o treści art.54 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu "[...]" organ przekazał skargę na bezczynność sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Skarga ta wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie "[...]" i została zarejestrowana pod sygnaturą "[...]". Wnioskiem z dnia "[...]" A. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wymierzenie Dyrektorowi Aresztu Śledczego grzywny z powodu naruszenia przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., ponieważ nie przekazał on w terminie 30 dni skargi na bezczynność organu w wydaniu uwierzytelnionej kopii akt osobowych. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Aresztu Śledczego wniósł o jego oddalenie, gdyż w terminie 30 dni od otrzymania z sądu pisma z dnia "[...]" przekazał sądowi skargę wraz z aktami sprawy. Organ wskazał także, że nie zamierzał działać przeciwko interesom wnioskodawcy w zakresie dochodzenia jego praw przed sądem, ponieważ udzielił mu odpowiedzi, jak również we wszystkich zaskarżonych sprawach nie pozostawał bezczynny i wnioskodawca otrzymywał wyczerpujące informacje na piśmie. Wobec tego, skoro obowiązek określony w art.54 § 2 p.p.s.a. został wykonany, choć po terminie, żądanie wymierzenia grzywny należy uznać za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z regulacji tej nie wynika, aby to organ administracji publicznej był adresatem skargi i aby to do jego kompetencji należała ocena dopuszczalności skargi lub jej zasadności. Ustawodawca nie pozostawił organowi możliwości nie przekazania skargi do sądu, bez względu na stanowisko, jakie organ zajmuje w sprawie. Stosownie bowiem do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W niniejszej sprawie skarga A. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w wydaniu uwierzytelnionej kopii akt osobowych wpłynęła do organu w dniu "[...]". Oznacza to, że skarga winna być przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który był adresatem pisma, najpóźniej dnia "[...]". Tymczasem, jak wynika z akt sprawy sygn. akt "[...]" oryginał przedmiotowej skargi został sądowi przekazany dnia "[...]" (data stempla pocztowego). Było to działanie niezgodne z dyspozycją powołanego wyżej art. 54 § 2 p.p.s.a. Organ nie może zwrócić skargi na bezczynność skarżącemu, gdyż takie działanie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach i musi ją w terminie przekazać do sądu, nawet jeśli jego zdaniem skarga jest niedopuszczalna lub nieuzasadniona. Stanowisko w kwestii niedopuszczalności lub bezzasadności skargi organ może zawrzeć w odpowiedzi na skargę, a nie w nieuprawnionym działaniu, polegającym na powstrzymywaniu się od przekazania skargi sądowi. Jedynie sąd administracyjny jest uprawniony do oceny dopuszczalności skargi i zasadności jej zarzutów. Nieprzekazanie skargi sądowi zamyka natomiast stronie drogę do sądowoadministracyjnej kontroli działalności organu administracji publicznej. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie ma jednak na celu jedynie zdyscyplinowania organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd może uwzględnić wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, mimo że spełnienie przez organ obowiązku nastąpiło, zanim jeszcze skarżący wniósł o wymierzenie grzywny i bez względu na okoliczność, że uchybienie terminu spełnienia obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie było znaczne. Samo jednak wykonanie obowiązku, określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. W rozpoznawanej sprawie nie ma, co prawda, potrzeby wymierzania grzywny w celu zdyscyplinowania organu do wykonania obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, gdyż organ wykonał ten obowiązek. Należy mieć jednak na uwadze, że uczynił to z uchybieniem terminu. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki, a jej wymierzenie w takiej sytuacji pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny, to jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wskazać należy, iż ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd określając wysokość grzywny, bierze pod uwagę takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności oraz podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. Sąd orzekający uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 50,- zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za wykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi z uchybieniem terminu oraz wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Ponieważ organ wykonał obowiązek przekazania skargi w krótkim terminie po otrzymaniu pisma WSA z dnia "[...]", a nadto ponieważ skarżący złożył wiele wniosków o wymierzenie grzywny, Sąd uznał, że ustalona kwota grzywny stanowić będzie dostateczną dolegliwość dla organu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w granicach określonych w art. 154 § 6 powołanej ustawy.