I SA/Wa 1820/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi "D." S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania "D." S.A. w W., uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] odmawiającą zmiany decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] ustanawiającej na rzecz T.M. na 99 lat prawo użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu, położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego jak działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m² i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., po rozpatrzeniu wniosku złożonego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), ustanowił na rzecz T.M. na 99 lat prawo użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu położonego w W. przy ul. [...]. Umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste przedmiotowej działki, zawarto w formie aktu notarialnego w dniu [...] lutego 2006 r., Repertorium Nr [...]. Następnie na mocy aktu notarialnego z dnia [...] maja 2006 r., Repertorium Nr [...] T.M. zbył prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz "D." S.A. w W., które to prawo ujawnione zostało w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W. w W.. Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. nabywca wystąpił o zmianę w trybie art. 155 kpa decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., polegającą na wykreśleniu dotychczasowego pkt V tej decyzji oraz dopisanie w pkt IX wyrażenia "...lub ważnymi warunkami zabudowy". Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. odmówił uwzględnienia wskazanego wniosku podnosząc, że Spółka nie była stroną postępowania zakończonego przedmiotową decyzją. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł "D." S.A. w W. domagając się wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego lub względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że w sytuacji, gdy organ stwierdzi, iż wnioskodawca nie ma przymiotu strony, to powinien umorzyć postępowanie ze względów formalnych, nie zaś wydawać decyzję merytoryczną. Zaznaczono ponadto, że w związku z brzmieniem art. 30 § 4 kpa wnioskodawca, jako nabywca prawa użytkowania wieczystego, może skutecznie domagać się zmiany decyzji skierowanej do jego poprzednika prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę wskazało, że bezsporne jest, iż stroną w rozumieniu art. 28 kpa postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. był wyłącznie T.M.. Przy czym, prawo to nie powstało z chwilą nabycia przez wskazaną decyzję waloru ostateczności, skoro powstanie tego prawa wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego oraz konstytutywnego wpisu w księdze wieczystej. Decyzja powyższa była jedynie niejako "przesłanką" do ustanowienia tego prawa, tj. zawarcia w formie aktu notarialnego umowy w dniu [...] maja 2006 r. Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. W związku z powyższym - zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. - jedynie T.M. jest legitymowany do żądania zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., co więcej zgoda na zmianę decyzji musi być wyraźna, nie wolno jej domniemywać. Organ podkreślił ponadto, że w rozpoznawanej sprawie nie może być mowy o następstwie prawnym wnioskodawcy, w rozumieniu art. 30 § 4 kpa, bowiem nie nabył on żadnych uprawnień wynikających z decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. Wstąpienie Spółki w prawa i obowiązki użytkownika wieczystego nieruchomości w miejsce poprzedniego użytkownika wieczystego T.M. nastąpiło na mocy przeniesienia tego prawa w drodze czynności cywilnoprawnej, tj. na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] maja 2006 r. i wpisu w księdze wieczystej (art. 237 k.c. w związku z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W ocenie organu spółka "D." S.A. w W. jako użytkownik wieczysty, swojego prawa nie może wywodzić z decyzji, której zmiany żąda, gdyż na mocy tej decyzji żadnego prawa nie nabyła. Tym samym nie przysługuje jej prawo skutecznego domagania się zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że zasadny jest zarzut dotyczący uchybień formalnych, bowiem w sytuacji, gdy organ przyjął, iż wnioskodawca nie ma przymiotu strony, powinien umorzyć postępowanie, nie zaś wydawać merytoryczne rozstrzygnięcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało zatem, że skoro odwołujący nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., nie jest też następcą prawnym w rozumieniu art. 30 § 4 kpa, to nie może skutecznie występować z wnioskiem o zmianę przedmiotowej decyzji w trybie art. 155 kpa, zaś postępowanie ulega umorzeniu z uwagi na brak legitymacji procesowej wnioskodawcy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka "D." S.A. w W.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 61 § 4, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 155 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy, które miały istotny wpływ na jej wynik. Zdaniem skarżącej w sprawie niesłusznie uznano, że "D." S.A. w W. nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 155 kpa oraz, że nie jest uprawniony do występowania z wnioskiem o zmianę decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono szereg argumentów na poparcie podniesionych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Skarżący wystąpił z wnioskiem o zmianę w trybie art. 155 kpa decyzji Prezydenta W. z [...] stycznia 2006 r., którą organ ten ustanowił na rzecz T.M. prawo użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 . Decyzją tą zostały zrealizowane roszczenia T.M. przysługujące mu na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Bezsporne w sprawie jest, że D. S. A. w W. nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją, o której zmianę wnioskuje. Uważa natomiast, że prawa strony przysługują jej jako następcy prawnemu T.M.. To następstwo prawne spółka wyprowadza z umowy zawartej z T.M. w dniu [...] maja 2006 r., którą T.M. sprzedał użytkowanie wieczyste działki, objęte decyzja z [...] stycznia 2006 r. na rzecz skarżącego. Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości jest prawem zbywalnym, a z chwilą jego zbycia na nabywcę przechodzą prawa i obowiązki wynikające z zawartej umowy. Tak więc nabywca staje się następca prawnym zbywcy. W rozpatrywanej sprawie rozważenia wymaga jakie są granice następstwa prawnego skarżącego wynikające z zawarcia umowy kupna – sprzedaży prawa użytkowania wieczystego z T.M.. T. M. nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości z chwilą ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej, który to wpis ma charakter konstytutywny, a co wynika z brzmienia art. 27 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Przepis ten stanowi, że sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Oznacza to, że przejście prawa następuje dopiero z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej. Natomiast podstawą tego wpisu jest umowa zawarta w formie aktu notarialnego. Tak więc zakres praw i obowiązków jakie nabył T.M., a związanych z oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste, określa umowa z dnia [...] lutego 2006 r. Rep. [...]. Tylko to co T.M. nabył umową z [...] lutego 2006 r. mógł skutecznie zbyć innemu podmiotowi. W niniejszej sprawie nabywcą jest skarżąca spółka, która nabyła to prawo aktem notarialnym z [...] maja 2006 r. Rep. [...]. Wynika więc z powyższych czynności prawnych, że skarżąca jest następcą prawnym T.M. ale tylko co do praw i obowiązków określonych w tej umowie. Analiza tej umowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że T.M. przeniósł na skarżącą roszczenie określone w decyzji Prezydenta W. z [...] stycznia 2006 r. Decyzja ta jest czynnością prawną przygotowującą do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego jednakże prawa tego nie ustanawia, co również wynika z pkt VIII decyzji. Skarżąca spółka nie jest także nabywcą roszczeń dekretowych jakie przysługiwały T.M. do nieruchomości położonej przy ul. [...]. Wynika z powyższych rozważań, że skarżąca spółka nie jest następcą prawnym T.M. jako strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta W. z [...] stycznia 2006 r. nr [...] i nie jest legitymowana do wnioskowania o zmianę tej decyzji w trybie art. 155 kpa. Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem a w tej sytuacji podnoszone w skardze zarzuty naruszenia powołanych przepisów prawa są nieuzasadnione. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.