II SA/Wa 2053/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA Adam Lipiński, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej przeniósł [...] T. G. z dniem [...] stycznia 2009 r. na stanowisko [...] w Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2009 r. W piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. T. G. wyraził niezadowolenie z powyższej decyzji i nie podzielił argumentacji organu. Na podstawie art. 111 § 1 oraz art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zwrócił się o sprostowanie, uzupełnienie, wyjaśnienie i uzasadnienie poszczególnych części przedmiotowej decyzji. Wezwany przez organ do sprecyzowania swojego żądania, w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. wskazał, iż co prawda nie powołał się na art. 113 § 2 kpa, jednak domagał się rozwiania swoich wątpliwości, co do treści decyzji, a w szczególności jej uzasadnienia w kontekście przywołanych przepisów. Podał, iż jego intencją było uzyskanie takiej treści samej decyzji, jak i jej uzasadnienia, aby odpowiadały one wszelkim regułom prawa. Stwierdził również, że jednozdaniowe uzasadnienie nie wypełnia wymogów określonych w kpa. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, odmówił T. G. sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. Na skutek zażalenia strony z dnia [...] marca 2009 r., orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Jednocześnie z zażaleniem, T. G. złożył odwołanie od decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. T. G. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., składając jednocześnie przedmiotowe odwołanie. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż o uchybieniu terminu dowiedział się dopiero w dniu odebrania postanowienia nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., zaś postanowienie nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. potraktował jako odpowiedź organu na jego pismo z dnia [...] stycznia 2009 r. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 58 oraz art. 59 § 1 kpa, odmówił T. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z treścią art. 58 § 1 i § 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, zaś prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie termin do złożenia odwołania upłynął w dniu [...] stycznia 2009 r., tymczasem strona złożyła odwołanie w dniu [...] marca 2009 r. W ocenie organu nie można uznać, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy zainteresowanego. Wskazał, iż T. G. źle interpretuje treść art. 111 kpa, który dotyczy uzupełnienia decyzji. Zdaniem organu, podstawą żądania strony, zawartego w piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. i sprecyzowanego następnie w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r., jest art. 113 kpa i to właśnie ten przepis był podstawą wydanego przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej postanowienia nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. o odmowie sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. W związku z tym T. G. nie przysługiwało prawo do złożenia odwołania w oparciu o art. 111 § 2 kpa. W świetle przedstawionej argumentacji organ podkreślił, iż subiektywne przeświadczenie zainteresowanego o zachowaniu terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodabnia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W dniu [...] sierpnia 2009 r., zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., T. G. skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się z zajętym przez organ stanowiskiem. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2009 r. wydanym w oparciu o art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, podzielając zawartą tam argumentację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie T. G. zarzucił organowi przewlekłość i opieszałość w załatwieniu jego sprawy. Skarżący podkreślił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej czy postanowienia. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż narusza ono prawo. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ dokonał prawidłowej kwalifikacji pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2009 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl rozdziału II Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 8, obowiązkiem organów administracji jest kierowanie się m. in. interesem obywateli i podejmowanie działań mających na celu pogłębienie zaufania obywateli do organów państwa. Powyższe cele winny przyświecać organom w czasie trwania całego postępowania administracyjnego. Szczególnych starań i wnikliwości należy zaś oczekiwać od organów w sytuacji, gdy stroną postępowania nie jest podmiot reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Wtedy bowiem, do ustalenia rzeczywistej woli strony wyrażonej np. w pismach kierowanych do organu, należy podchodzić z dużą ostrożnością, mając na względzie to, iż "zwykły" obywatel może mieć kłopoty ze swobodnym poruszaniem się w materii prawa i procedury administracyjnej. Stąd więc tak istotnego znaczenia nabiera konieczność ustalania rzeczywistej woli strony, nie tylko w oparciu o powoływane przez nią przepisy prawa, ale przede wszystkim odnosząc się do treści pism kierowanych przez obywatela. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, organ zbyt pochopnie zakwalifikował pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2009 r., jak również precyzujące je pismo z dnia [...] lutego 2009 r., jako zmierzające do osiągnięcia jedynie celu opisanego w art. 113 kpa. Pominął bowiem aspekt niezadowolenia autora tych pism z treści decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Sposób sformułowania punktów 2 - 5 pisma z [...] stycznia 2009 r. wskazuje zaś wprost, iż skarżący nie podziela argumentacji zawartej przez organ w decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Również z pisma z dnia [...] lutego 2009 r. nie wynika w sposób jednoznaczny, iż wnioskodawca domaga się wyłącznie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji w trybie art. 113 § 2 kpa. Powyższa okoliczność sprawia, iż pismo z dnia [...] stycznia 2009 r., w zakresie określonym punktami 2 - 5, winno być traktowane jako odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. To zaś powoduje, że postępowanie objęte skarżonym postanowieniem, a dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jest bezprzedmiotowe. Pismo z dnia [...] stycznia 2009 r. wpłynęło bowiem do organu w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. W świetle powyższego należy więc przyjąć, iż strona nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Na marginesie podnieść także należy, iż organ przy wydawaniu skarżonego postanowienia dopuścił się również innego uchybienia. Mianowicie, jak wynika z akt administracyjnych, wniosek o przywrócenie terminu był przez organ rozpatrywany w postępowaniu dwuinstancyjnym. W odniesieniu natomiast do przedmiotowej problematyki zasada dwuinstancyjności, zgodnie z art. 59 § 2 kpa, nie znajduje zastosowania. Przemawia bowiem za tym specyfika niniejszego postępowania, mająca głównie na celu realizację postulatu sprawności i ekonomii postępowania. W tym stanie sprawy, uznając iż pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2009 r. stanowi de facto odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., a więc iż postępowanie o przywrócenie terminu jest zbędne wobec nieuchybienia przez stronę terminowi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).