II SO/Ol 34/09

Dnia 25 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 roku sprawy z wniosku A. Z. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Aresztu Śledczego za niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. w sprawie awansu na wyższy stopień służbowy postanawia wymierzyć Dyrektorowi Aresztu Śledczego grzywnę w kwocie 50 złotych (słownie: pięćdziesiąt) za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi na bezczynność organu w sprawie awansu na wyższy stopień służbowy wraz z aktami administracyjnymi tej sprawy. WSA/post.1 – sentencja postanowienia A.Z. złożył wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. grzywny z powodu naruszenia przez ten organ art. 54 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzucił, iż pomimo ustawowego obowiązku organ ten nie przekazał w terminie 30 dni jego skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wniesionej za pośrednictwem organu w dniu 14 października 2009 r., na bezczynność tego organu w sprawie decyzji administracyjnej lub postanowienia dotyczącego awansu na wyższy stopień służbowy. Wskazał, iż organ zwrócił mu jego skargę, w związku z czym wniósł ją bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 17 listopada 2009 r. W odpowiedzi na wniosek skarżącego Dyrektor Aresztu Śledczego w B. w piśmie z dnia 14 stycznia 2010 r. wyjaśnił, iż w dniu 14 października 2009 r. wpłynęła do jednostki skarga A.Z. kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w sprawie wydania decyzji administracyjnej lub postanowienia dotyczącego awansu na wyższy stopień służbowy. W dniu 22 października 2009 r. odesłano pismo stronie ze stosownym wyjaśnieniem. W dniu 23 listopada 2009 r. wpłynęło pismo z WSA w Olsztynie wraz załączonymi skargami A.Z. celem ustosunkowania się do przedstawionych w tych skargach zarzutów, z jednoczesnym pouczeniem, iż organ jest zobowiązany do przekazania Sądowi skargi wraz z odpowiedzią w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Podniesiono także, iż w dniu 8 grudnia 2009 r. Organ przekazał Sądowi stosowne wyjaśnienia do nadesłanych skarg. Wobec powyższego zachowano ustawowy termin do przekazania skargi sądowi, dlatego wniosek o wymierzenie grzywny należy uznać za bezzasadny. W piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2010 r., działająca z upoważnienia Dyrektora Aresztu Śledczego w B. pełnomocnik, wniosła o uznanie, że nałożenie grzywny nie jest zasadne z uwagi na fakt, że, iż obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 ppsa został, choć z uchybieniem terminu, wykonany. Nieprawidłowe działanie organu w tym zakresie nie było zawinione, gdyż organ stanął na stanowisku, że w przypadku, gdy skarżący przestał być funkcjonariuszem Służy Więziennej organ nie ma już obowiązku przekazywania jego skarg do Sądu. Pismem procesowym z dnia 16 lutego 2010 r. A.Z. podtrzymał swoje stanowisko co do zasadności wymierzenia organowi grzywny, uznając prezentowaną przez organ argumentację uznał za gołosłowną i błędną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. Stosownie do postanowień art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym w myśl § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1 przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Z uregulowań tych wyraźnie wynika, iż na organie administracji publicznej, do którego wpływa skarga skierowana do sądu administracyjnego spoczywają określone obowiązki. Niezależnie zatem od stanowiska organu w kwestii dopuszczalności skargi, czy jej zasadności, jego powinność sprowadza się do przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od jej wniesienia. Natomiast niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009r. (sygn. akt II GPS 3/09) stanął na stanowisku, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Uznano bowiem, iż art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma nie tylko funkcję dyscyplinującą, ale także represyjną, a nawet prewencyjną. Funkcja dyscyplinująca aktualizuje się bowiem, w przypadku gdy organ nie dopełnił czynności przekazania akt w ustawowym terminie, a sąd chce na nim wymóc jej dokonanie. Jednakże przekroczenie terminu przekazania akt wiąże się także z funkcją represyjną za niedopełnienie czynności nakazanych prawem w określonym terminie. Ta funkcja - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – znajduje również uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez uzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto ukaranie grzywną ma funkcję prewencyjną gdyż służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. W niniejszej sprawie skarga A.Z na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w wydaniu decyzji administracyjnej lub aktu w sprawie awansu na wyższy stopień służbowy wpłynęła do organu – jak podano w piśmie z dnia 14 stycznia 2010 r. (k. 9) - w dniu 14 października 2009 r. Zatem termin do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upłynął w dniu 13 listopada 2009 r. W tym terminie obowiązek ten nie został spełniony, bowiem organ odesłał skargę jej autorowi wskazując, iż nie jest on już funkcjonariuszem służby więziennej, a Dyrektor Aresztu Śledczego w B nie jest organem administracji publicznej wobec osoby nie związanej stosunkiem służbowym z jednostką służby więziennej i nie może wydawać w sprawach tej osoby decyzji administracyjnych. W związku z tym skarżący wystąpił bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który następnie odesłał skargę do organu (do organu pismo to wpłynęło w dniu 23 listopada 2009 r.). Dopiero na skutek przesłania skargi przez Sąd organ w dniu 9 grudnia 2009 r. nadesłał akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę (sygn. akt II SAB 66/09). Postępowanie organu w niniejszej sprawie niewątpliwie wypełnia przesłankę określoną w art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez organ okoliczność, iż zwrócił skarżącemu skargę z obszerną informacją, a po nadejściu skargi z Sądu niezwłocznie nadesłał akta sprawy, gdyż organ nie wypełnił swojego ustawowego obowiązku przekazania skargi sądowi w określonym terminie. Wskazać przy tym należy, iż powołany przepis art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Jak jednak wskazano wyżej wymierzenie organowi grzywny ma jednak na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd może uwzględnić wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, mimo że spełnienie przez organ obowiązku nastąpiło, zanim jeszcze skarżący wniósł o wymierzenie grzywny i bez względu na okoliczność, że uchybienie terminu spełnienia obowiązków z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym nie było znaczne. W rozpoznawanej sprawie nie ma, co prawda, potrzeby wymierzania grzywny w celu zdyscyplinowania organu do wykonania obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, gdyż organ wykonał ten obowiązek. Należy mieć jednak na uwadze, że uczynił to z uchybieniem terminu. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki, a jej wymierzenie w takiej sytuacji pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny, to jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazać należy, iż ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd określając wysokość grzywny, bierze pod uwagę takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności oraz podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. Sąd orzekający uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 50 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za wykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi z uchybieniem terminu oraz wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Ponieważ organ wykonał obowiązek przekazania skargi w krótkim terminie po otrzymaniu pisma z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, a nadto ponieważ skarżący złożył wiele wniosków o wymierzenie grzywny Sąd uznał że wymierzona grzywna w kwocie 50 zł stanowić będzie dostateczną dolegliwość dla organu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.