I OZ 282/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, , , po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 44/09 o wymierzeniu Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Bartoszycach grzywny w kwocie 50 złotych (pięćdziesiąt) za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi na bezczynność organu wraz z aktami administracyjnymi w sprawie wniesionego odwołania od opinii służbowej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 44/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wymierzył Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Bartoszycach grzywnę w kwocie 50 złotych (słownie: pięćdziesiąt) za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi na bezczynność organu w sprawie wniesionego odwołania od opinii służbowej wraz z aktami administracyjnymi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że A. Z. złożył wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Bartoszycach grzywny z powodu naruszenia przez ten organ art. 54 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). We wniosku podniesiono, że pomimo ustawowego obowiązku organ nie przekazał w terminie 30 dni skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wniesionej za pośrednictwem organu w dniu 14 października 2009 r., na bezczynność tego organu w sprawie decyzji administracyjnej lub postanowienia dotyczącego braku reakcji co do wniesionego odwołania od opinii służbowej z dnia [...] lutego 2008 r. W piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2010 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w Bartoszycach wniósł o uznanie, że nałożenie grzywny nie jest zasadne z uwagi na fakt, że obowiązek o którym mowa w art. 54 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został, choć z uchybieniem terminu, wykonany. Nieprawidłowe działanie organu w tym zakresie nie było zawinione, gdyż organ stanął na stanowisku, że w przypadku, gdy skarżący przestał być funkcjonariuszem Służby Więziennej organ nie ma już obowiązku przekazywania jego skarg do Sądu. Sąd wskazał, że w dniu 22 października 2009 r. organ odesłał skargę stronie z wyjaśnieniem, że nie jest właściwy w sprawie. W dniu 23 listopada 2009 r. wpłynęło do organu pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wraz ze skargą A. Z. celem ustosunkowania się do przedstawionych w tej skardze zarzutów, z jednoczesnym pouczeniem, iż organ jest zobowiązany do przekazania Sądowi stosownych wyjaśnień. W piśmie z dnia 8 grudnia 2009 r. organ ustosunkował się do nadesłanej skargi. Sąd I instancji stwierdził, że skarga A. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Bartoszycach "w sprawie decyzji administracyjnej lub postanowienia dotyczącego braku reakcji co do wniesionego odwołania od opinii służbowej z dnia [...] lutego 2008 r." wpłynęła do organu – jak podano w piśmie z dnia 14 stycznia 2010 r. w dniu 14 października 2009 r., zatem termin do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upłynął w dniu 13 listopada 2009 r. W tym terminie obowiązek ten nie został spełniony, bowiem organ odesłał skargę jej autorowi wskazując, iż nie jest on już funkcjonariuszem służby więziennej, a Dyrektor Aresztu Śledczego w Bartoszycach nie jest organem administracji publicznej wobec osoby niezwiązanej stosunkiem służbowym z jednostką służby więziennej i nie może wydawać w sprawach tej osoby decyzji administracyjnych. W związku z tym skarżący wystąpił bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który następnie odesłał skargę do organu (do organu pismo to wpłynęło w dniu 23 listopada 2009 r.). Dopiero na skutek przesłania skargi przez sąd organ w dniu 9 grudnia 2009 r. nadesłał akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę (sygn. akt II SAB 76/09). Sąd I instancji ocenił, że postępowanie organu w niniejszej sprawie spełnia przesłankę określoną w art. 55 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wskazał, że organ nie wypełnił swojego ustawowego obowiązku przekazania skargi sądowi w określonym terminie. Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie nie było potrzeby wymierzania grzywny w celu zdyscyplinowania organu do wykonania obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, gdyż organ wykonał ten obowiązek, jednak uczynił to z uchybieniem terminu. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny Sąd I instancji stwierdził, że jest ona współmierna do stwierdzonego uchybienia i mieści się w granicach określonych w art. 154 §6 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji stwierdził, że w okolicznościach sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 50 zł (słownie: pięćdziesiąt) stanowić będzie adekwatną dolegliwość za wykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi z uchybieniem terminu oraz wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. Z. Zażalenie oparte zostało na zarzucie naruszenia przepisów: - art. 54 §2 w zw. z art. 54 §1, art. 53 §1, art. 52 §1, art. 50 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przez przyjęcie, że w świetle zaistniałych w sprawie faktów oraz powołanych przepisów i ich wykładni organ wykonał w całości i w terminie obowiązek wynikający z normy art. 54 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz, iż w dniu orzekania przez ten Sąd nie był i dalej nie jest w zwłoce w realizacji czynności przekazania do WSA w Olsztynie otrzymanej od skarżącego skargi, art. 53 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem w ocenie Sądu I instancji, złożenie przez organ administracji odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy oraz skargi skarżącego otrzymanej nie od skarżącego, a jedynie za pośrednictwem tego Sądu, wypełnia w działaniach organu w całości ustawowy obowiązek do czynności przekazania skargi z dyspozycji art. 54 §2 w zw. z art. 53 §1 i §3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; - art. 154 §6 w zw. z art. 55 §1 w zw. z art. 55 §2 i w zw. z art. 141 §4 w zw. z art. 133 §1 w zw. z art. 135 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że wymierzona organowi administracji kwota grzywny, tj. 50 złotych jest adekwatna do zaistniałych w sprawie faktów i uchybień organu oraz jest współmierna do górnej granicy wymiaru grzywny, która w roku poprzedzającym rok wymierzenia organowi grzywny wynosiła 31.029,60 złotych oraz analizując zaistniałe fakty sprawy stanowi motywację do należytego działania organu. Na tej podstawie skarżący wnosił o: 1. zmianę zaskarżonego postanowienia w części wymiaru wysokości grzywny i w tym zakresie rozstrzygnięcie przez wymierzenie organowi administracji grzywny w wymiarze wyższym, do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim; bądź: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie; 2. zasądzenia od organu na rzecz skarżącego poniesionych kosztów postępowania niezbędnych dla celowego dochodzenia praw związanych z tą sprawą (w tym także kosztów poniesionych w związku z koniecznością wniesienia zażalenia od ww. postanowienia) według przedłożonego spisu kosztów. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wywodził, że organ do tej pory nie wykonał spoczywającego na nim ustawowego obowiązku, gdyż nie przesłał do Sądu skargi, a jedynie akta administracyjne i odpowiedź na skargę, realizując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. W odpowiedzi na zażalenie, Dyrektor Aresztu Śledczego w Bartoszycach wnosił o oddalenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "§1 Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. §2 Organ, o którym mowa w §1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (...)". Art. 55 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi: "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 §2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 §6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym". Z oświadczeń skarżącego i Dyrektora Aresztu Śledczego w Bartoszycach, a także z ustaleń Sądu I instancji wynika, że skarga A. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Bartoszycach, w sprawie wniesionego odwołania od opinii służbowej, wniesiona została w dniu 14 października 2009 r. za pośrednictwem tego organu. Kwestia ta nie jest sporna, stanowi natomiast o tym, że przewidziany dla organu trzydziestodniowy termin do przekazania skargi do Sądu wraz z aktami administracyjnymi sprawy upłynął w dniu 13 listopada 2009 r., co prawidłowo ustalił Sąd I instancji. Z oświadczeń stron i z ustaleń Sądu wynika ponadto, że przesłanie do Sądu przez organ w dniu 9 grudnia 2009 r. akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę było realizacją zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Organ przesłał również wcześniej nadesłaną przez Sąd skargę A. Z. Skarga wniesiona przez skarżącego osobiście do organu została przez ten organ zwrócona skarżącemu w wyniku przeświadczenia tego organu, iż nie jest on właściwy w sprawie. Tym samym organ nie mógł tej skargi przesłać do Sądu I instancji przy okazji przesłania akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę, gdyż nie był w jej faktycznym posiadaniu. Sąd I instancji zasadnie przyjął, że postępowanie organu w niniejszej sprawie wypełnia przesłankę określoną w art. 55 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkującą możliwość wymierzenia grzywny, a następnie wymierzył grzywnę w kwocie 50 zł (pięćdziesiąt). Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi wniesionej przez skarżącego wraz z aktami administracyjnymi w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Podnoszone przez skarżącego w zażaleniu okoliczności, że organ nie przesłał do Sądu jego skargi, wniesionej za jego pośrednictwem nie budzą wątpliwości. Sąd I instancji przesądził już, że organ nie wykonał spoczywających na nim ustawowych obowiązków i wymierzył grzywnę. Faktem jest, że organ zwrócił skargę skarżącemu i tym samym nie był w stanie przesłać jej do Sądu. Faktem jest również to, że organ w dalszym ciągu nie przesłał skargi do Sądu (wniesionej przez skarżącego za pośrednictwem organu). Nie można jednak wymagać, jak chce tego skarżący, aby organ zrealizował ciążący na nim ustawowy obowiązek i przesłał skargę do Sądu, podczas gdy jej już faktycznie nie posiada. Organ miał jedynie możliwość przesłania akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę (skargę nadesłaną przez Sąd), co uczynił. Organ przesłał również do Sądu skargę, którą wcześniej z tego Sądu otrzymał, ustosunkowując się do zarzutów w niej zawartych. Nie jest zatem niemożliwe rozpoznanie sprawy ze skargi skarżącego. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Sąd I instancji stwierdził w pełni prawidłowo, że organ nie wypełnił ustawowych obowiązków i wymierzył grzywnę. Postępowanie organu zostało zatem skompensowane nałożoną grzywną, zrealizowana została tym samym funkcja represyjna grzywny. Jeśli chodzi o spełnienie funkcji dyscyplinującej, to zaskarżone postanowienie nie mogło jej spełnić, gdyż organ nie posiadał skargi wniesionej za jego pośrednictwem przez skarżącego – nie mógł jej tym samym przesłać. Zadaniem grzywny nie jest jednak jedynie pełnienie funkcji dyscyplinującej lecz także represyjnej i prewencyjnej (Uchwała NSA z dnia 03-11-2009 r., sygn. akt II GPS 3/09), a zaskarżone postanowienie o wymierzeniu grzywny realizuje wspomniane funkcję represyjną i prewencyjną w zgodzie z prawem. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieadekwatności wysokości wymierzonej grzywny wskazać należy, że ustalenie jej kwoty następuje w ramach powierzonej Sądowi dyskrecjonalnej władzy. Wymierzając grzywnę Sąd I instancji wziął pod uwagę okoliczności sprawy i przyczyny pozostawania przez organ w zwłoce. Nie bez znaczenia jest również to, że art. 55 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakłada na Sąd obligatoryjnego obowiązku wymierzenia grzywny w przypadku zaistnienia przesłanek o których mowa w art. 54 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jedynie prawo wymierzenia takiej grzywny, prawo z którego Sąd I instancji skorzystał. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, skoro zażalenie nie zawierało usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.