I SA/Gd 932/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 października 2009 r. nr[...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności oddala skargę. Pan J. K., działając jako rolnik, wystąpił w dniu 14 maja 2008 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008. We wniosku strona zadeklarowała działki ewidencyjne o numerach 136/3, 149/13, 149/6, 4/7 położone w województwie [...], powiecie [...], gminie C., obrębach Z. i Ł. W tabeli VII wniosku Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych Pan J. K. zadeklarował działki rolne z oznaczeniem A, B, C i BB o łącznej powierzchni 4,74 ha, wnosząc o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008. Pismem z dnia 1 sierpnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał Pana J. K. do złożenia wyjaśnień dotyczących nieścisłości powierzchni gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych: nr 149/13, nr 149/6, nr 4/7 i nr 136/3 i zadeklarowanych na nich działkach rolnych C, B, A, A1 i BB. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 4 sierpnia 2008 r. strona poinformowała organ, iż na działkach ewidencyjnych 149/6, 149/13 i 136/3 rozpoczęła prace o profilu innym niż rolniczy, skutkiem czego wniosła o wycofanie w części wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, dotyczącego powierzchni 1,97 ha. Uwzględniając powyższe organ pierwszej instancji pismem z dnia 12 sierpnia 2008 r. wezwał rolnika by wniesione wycofanie złożyć na formularzu wniosku W-1/01. W międzyczasie w dniu 3 sierpnia 2008 r. w gospodarstwie Pana J. K. została przeprowadzona kontrola na miejscu. Wykonawcą kontroli na zlecenie [...] Oddziału Regionalnego ARiMR była firma "A" S.A. z siedzibą w B.-B. Strona została osobiście w dniu 3 sierpnia 2008 r. powiadomiona o przeprowadzeniu kontroli. Z powyższych czynności sporządzono raport Nr [...], który został przekazany rolnikowi przesyłką poleconą w dniu 12 sierpnia 2008 r. Kontrola wykazała, iż na działce rolnej A powierzchnia zadeklarowana była równa powierzchni stwierdzonej i wynosiła 2,77 ha, na działce rolnej B powierzchnia zadeklarowana wynosiła 1,39 ha a stwierdzona 0,34 ha, na działce rolnej BB powierzchnia zadeklarowana wynosiła 0,22 ha a stwierdzona 0,08 ha, a na działce rolnej C powierzchnia zadeklarowana była równa powierzchni stwierdzonej i wynosiła 0,36 ha. Listem poleconym wysłanym dnia 22 sierpnia 2008 r. Pan J. K. złożył na formularzu W-1/01 wniosek o wycofanie części wniosku, w którym wycofał działki rolne położone w województwie [...], powiecie [...], gminie C., obrębie Z. na działkach ewidencyjnych nr 136/3, 149/13 i 149/6. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień w sprawie nieścisłości wykrytych w sprawie o przyznanie pomocy finansowej z tytułu ONW rolnik złożył oświadczenie, iż prowadzi działalność rolniczą na powierzchni 2,87 ha. W tak ustalonym stanie faktycznym z dnia 23 marca 2009 r,. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie pomocy z tytułu ONW umorzył postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w części dotyczącej działki rolnej C o powierzchni 0,36 ha położonej na działce ewidencyjnej 149/13 oraz odmówił Panu J. K. płatności ONW na rok 2008. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu, a także w wyniku złożonego przez Pana J. K. wniosku o wycofanie części działek rolnych i stwierdzeniu że działka rolna oznaczona we wniosku jako BB o powierzchni stwierdzonej 0,08 ha nie spełnia warunku określonego w § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448), ustalono, że powierzchnia deklarowana na obszarze ONW wyniosła 4,74 ha, powierzchnia, co do której umorzono postępowanie wyniosła 0,36 ha, powierzchnia zadeklarowana po uwzględnieniu powierzchni co do której umorzono postępowanie wyniosła 4,38 ha, a powierzchnia stwierdzona 3,11 ha. W związku z powyższym różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 40,83%. W odwołaniu od powyższej decyzji Pan J. K. wniósł o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu odwołania strona zarzuciła, że ww. decyzja podjęta została z naruszeniem Kodeksu Dobrej Administracji przyjętego przez Parlament Europejski, który wskazuje, że w razie potrzeby urzędnik ma służyć jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jego działania. Pan J. K. stwierdził, iż nastąpiło również naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślił, iż na dzień złożenia wniosku, tj. 14 maja 2008 r. powierzchnie i sposób użytkowania działek rolnych były zgodne ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku. Podniósł także zarzut, iż nie był obecny przy kontroli i nikt nie powiadomił go o takiej kontroli, a wpisane w raporcie nazwisko osoby go powiadamiającej nic mu nie mówi i zaprzecza aby był powiadamiany o kontroli. Informuje, iż w piśmie z dnia 22 sierpnia 2008 r. zakwestionował wynik raportu, a do kopii raportu z kontroli na miejscu w dniu 3 sierpnia 2008 r. doręczonej mu drogą pocztową w dniu 16 sierpnia 2008 r. załączono pismo przewodnie, w którym poinformowano, że kopia raportu nie została jeszcze zatwierdzona przez ARiMR i jeśli korekty będą miały wpływ na wysokość przysługującej płatności, to kopia raportu wraz z korektami zostanie przesłana ponownie. Pan J. K. oświadczył jednocześnie, że kopii raportu wraz z korektami zatwierdzonej przez ARiMR nie otrzymał do dzisiaj. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wyjaśnił, iż organ orzekający prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy, związany jest deklaracją rolnika przedstawioną w formularzu wniosku z zaznaczeniem celu złożenia "wniosku", jak i również "zmian do wniosku", "korekty wniosku", "wycofanie części wniosku" oraz "wycofanie całego wniosku". Przypomniał również, iż w myśl art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. L 141 z 30 kwietnia 2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), w fommlarzu wniosku przedstawione zostają dane dotyczące areału i sposobu użytkowania powierzchni, co pozwala na ustalenie do jakiej grupy upraw, a tym samym do jakiej płatności, działki rolne są zgłaszane, zaś załącznik graficzny przedstawia lokalizację każdej działki rolnej zadeklarowanej we wniosku. Zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, kontrole administracyjne mają na celu zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Przeprowadzona kontrola wykazała, iż obszar zadeklarowanych działek rolnych A i C jest równy obszarowi stwierdzonemu, tj. odpowiednio 2,77 ha i 0,36 ha, natomiast na działce rolnej B rolnik zadeklarował powierzchnię 1,39 ha a stwierdzono 0,34 ha, a na działce rolnej BB zadeklarował powierzchnię 0,22 ha a stwierdzono 0,08 ha. Z raportu z kontroli przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2008 r. wynika jednoznacznie, iż inspektor terenowa Pani M. W. L. osobiście powiadomiła Pana J. K. o przeprowadzonej kontroli, przy czym zgodnie z art. 23a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) 479/2008 (Dz. Urz. L 141 z 30 kwietnia 2004 ze zm.), organ kontrolny może powiadomić rolnika o przeprowadzonej kontroli, jednakże nie ma takiego obowiązku. Mając na względzie wycofanie z wniosku obszarowego działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 149/6 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 1,39 ha, nr 149/13 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 0,36 ha i 136/3 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 0,22 ha organ odwoławczy zauważa, że zgodnie z art. 22 ust. 1, rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku "każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu", jednak jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości." Wobec powyższego w stosunku do działek rolnych oznaczonych we wniosku jako B i BB, gdzie wykryto podczas kontroli na miejscu nieprawidłowości, organ pierwszej instancji słusznie zdaniem organu odwoławczego odmówił rolnikowi skorzystania z prawa wycofania części wniosku, gdyż o kontroli został powiadomiony, a wycofanie nastąpiło w dniu 4 sierpnia 2009 r. a więc po terminie, w którym organ powiadomił rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli, o czym świadczy data nadania pisma. Odnosząc się do stwierdzenia rolnika zawartego w odwołaniu, iż "kopii raportu wraz z korektami i zatwierdzonej przez ARiMR, nie otrzymałem do dzisiaj" organ odwoławczy stwierdza, iż raport został zatwierdzony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa bez korekty odnośnie ustaleń dokonanych przez zespół inspektorów terenowych i w związku z powyższym nie było konieczności powtórnego wysyłania raportu z czynności kontrolnych. W konsekwencji zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego właściwie umorzył postępowanie w stosunku do złożonego wniosku strony dotyczącego działki rolnej C o powierzchni 0,36 ha, a także odmówił przyznania płatności stwierdzając różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wysokości 40,83%; a ponadto organ ten prawidłowo zastosował sankcje związane ze stwierdzoną różnicą pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli na miejscu w odniesieniu do przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w pełni powtórzył zarzuty z odwołania. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona do sądu decyzja wbrew zarzutom skargi odpowiada prawu. Otóż zgodnie z art. 10 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), pomoc jest przyznawana, w drodze decyzji, na wniosek rolnika. Organ orzekający jak trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy, związany jest deklaracją rolnika przedstawioną w formularzu wniosku z zaznaczeniem celu złożenia "wniosek", jak i również "zmiana do wniosku", "korekta wniosku", "wycofanie części wniosku" oraz "wycofanie całego wniosku". W myśl art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. L 141 z 30.4.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), w formularzu wniosku przedstawione zostają dane dotyczące areału i sposobu użytkowania powierzchni, co pozwala na ustalenie do jakiej grupy upraw, a tym samym do jakiej płatności, działki rolne są zgłaszane, zaś załącznik graficzny przedstawia lokalizację każdej działki rolnej zadeklarowanej we wniosku. Zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, kontrole administracyjne mają na celu zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z ustaleń faktycznych wynika, że przeprowadzona kontrola wykazała, iż obszar zadeklarowanych działek rolnych A i C jest równy obszarowi stwierdzonemu, tj. odpowiednio 2,77 ha i 0,36 ha, natomiast na działce rolnej B rolnik zadeklarował powierzchnię 1,39 ha a stwierdzono 0,34 ha, a na działce rolnej BB zadeklarował powierzchnię 0,22 ha a stwierdzono 0,08 ha. Z raportu z kontroli który to dokument ma moc dokumentu urzędowego prowadzonej w dniu 3 sierpnia 2008 r. wynika jednoznacznie, iż inspektor terenowa Pani M. W. L. osobiście powiadomiła Pana J. K. o przeprowadzonej kontroli; przy czym zgodnie z art. 23a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. L 141 z 30.4.2004 ze zm.) "kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni". Tak więc organ kontrolny może powiadomić o przeprowadzonej kontroli, jednakże nie ma żadnego obowiązku poinformować o tym rolnika. Należy tutaj nadmienić, iż sprawę powyższą regulują przepisy unijne, a zgodnie z art. 91 Konstytucji RP przepisy unijne są stosowane bezpośrednio i mają pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. W dniu 4 sierpnia 2008 r. Pan J. K. wycofał z wniosku obszarowego działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 149/6 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 1,39 ha, nr 149/13 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 0,36 ha i 136/3 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 0,22 ha. Skutki prawne takiego wycofania wniosku reguluje art. 22 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku w myśl którego "każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu", jednak "jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości." Wobec powyższego w stosunku do działek rolnych oznaczonych we wniosku jako B i BB, gdzie wykryto podczas kontroli na miejscu nieprawidłowości, organy słusznie odmówiły rolnikowi skorzystania z prawa wycofania części wniosku, gdyż o kontroli został powiadomiony, a wycofanie nastąpiło w dniu 4 sierpnia 2009 r., a więc po terminie, w którym organ powiadomił rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli, o czym świadczy data nadania pisma. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że kontrolę przeprowadzono bez jego udziału, bez poinformowania go o kontroli, a zawarte w raporcie ustalenia są niezgodne ze stanem rzeczywistym, stwierdzić należy, iż zarzuty te są gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami, zwłaszcza że dodatkowo nieprawidłowości stwierdzone na ww. działkach zostały udokumentowane na zdjęciach cyfrowych, które zostały dołączone do raportu z kontroli przekazanego do Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. W konsekwencji powyższych ustaleń w świetle prawidłowo przywołanego stanu prawnego, organ pierwszej instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego właściwie umorzył postępowanie w stosunku do złożonego wniosku strony dotyczącego działki rolnej C o powierzchni 0,36 ha, a także odmówił przyznania płatności stwierdzając różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowana a stwierdzoną w wysokości 40,83%. Tak więc organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował sankcje związane ze stwierdzoną różnicą pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli na miejscu w odniesieniu do przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270) orzeczono jak w wyroku.