I SA/Ke 28/10
WyrokWSA w Kielcach2010-02-25
Skład orzekający: Ewa Rojek, Danuta Kuchta, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił wznowienia postępowania podatkowego, gdy strona skarżąca podnosiła okoliczności niezwiązane bezpośrednio z treścią ostatecznej decyzji ustalającej wymiar zobowiązania podatkowego, ale dotyczące utraty prawa do zwolnienia podatkowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, ponieważ podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności, takie jak utrata prawa do zwolnienia podatkowego czy problemy związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie stanowiły przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Decyzja o odmowie wznowienia jest uzasadniona, gdy w fazie wstępnej można jednoznacznie stwierdzić brak podstaw do wznowienia, a podnoszone zarzuty nie mają związku z treścią ostatecznej decyzji podatkowej.Stan faktyczny
J.G. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r., argumentując utratę prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości mimo posiadania zezwolenia na prowadzenie działalności w Specjalnej Strefie Ekonomicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wznowienia, wskazując na brak przesłanek z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący zarzucił Kolegium naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.),, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lutego 2010r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia[...] ., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S.
Organ odwoławczy wskazał, że podatnik uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość powinna korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości. Jego zdaniem odebrano mu prawo nabyte dotyczące zwolnienia z podatku od nieruchomości, a fakt ten nie został złagodzony przez Gminę S. wprowadzeniem zwolnień podatkowych. Podniósł, że po uzyskaniu zezwolenia nr 5 Ministra Gospodarki (ważne do 2017r.) na prowadzenie działalności w 1998r. w Specjalnej Strefie Ekonomicznej korzystał ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Zdaniem podatnika naliczenie podatku od nieruchomości jest niezgodne z art. 2 Konstytucji RP. Ponadto odwołując się od decyzji organu pierwszej instancji dodał, że do dzisiaj nie doczekał się decyzji w sprawie przekształcenia nieruchomości w SSE oraz zwrócił uwagę na podwyższenia opłat za prowadzenie działalności w SSE oraz podwyższenie opłat za gaz. Podatnik wnosił by wydana w sprawie decyzja miała na względzie przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pierwszej kolejności wskazał, że jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji podatkowych, wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej (dalej Ordynacja). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji oraz w ustawach podatkowych. Wskazana zasada pełni ważną funkcję w zakresie ochrony praw nabytych przez stronę, jak również urzeczywistnia potrzebę stabilizacji porządku prawnego, nadając decyzjom ostatecznym walor trwałości i
1
domniemania prawidłowości. W konsekwencji wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Wyłomem w powyższej zasadzie są między innymi tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 240 § 1 Ordynacji, zawierającego przesłanki wznowienia postępowania i stwierdził, że J.G. nie wskazał na żadne okoliczności wypełniające wskazane przesłanki, uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. ustalającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2008r.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że brzmienie przepisów rozdziału 17 działu IV Ordynacji (wznowienie postępowania), jak i orzecznictwo sądowe, (wyrok NSA z 20 czerwca 1991r., sygn. IV SA 487/91; ONSA 1991r. Nr 2, poz. 50) wskazuje na to, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn formalnych jest niedopuszczalne, a więc np. wniosek złożyła osoba nie będąca stroną w sprawie lub nie mająca zdolności do czynności prawnych, wniosek został złożony po upływie terminów do wznowienia, wniosek dotyczy decyzji nie będącej decyzją ostateczną wniosek nie jest oparty o jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 Ordynacji. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie w sposób oczywisty brak jest związku przyczynowego pomiędzy podstawami wznowienia postępowania, a treścią decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w/w decyzja, nie reguluje bowiem kwestii przekształcenia nieruchomości, przyznania zwolnienia z podatku z tytułu działalności z SSE, opłat za prowadzenia działalności w SSE czy też zwiększenia opłat za gaz.
Kolegium wyjaśniło ponadto, iż przepis art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie nakłada na Rady Gminy obowiązku wprowadzania zwolnień z podatku. Przepis ten stanowi jedynie o możliwości wprowadzenia takich zwolnień. Kolegium zauważyło również, że sprawa zwolnień podatkowych z tytułu prowadzenia działalności w SSE została podatnikowi szczegółowo wyjaśniona w decyzji SKO [...] z dnia[...].
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach J. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnosząc o zwolnienie z podatku od nieruchomości oraz zarzucając Kolegium naruszenie art.
2
10 pkt 1 k.p.a. przez brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji.
Uzasadniając skargę podatnik wskazał, że w 1998r. kupił działkę rolną w G. z myślą o zbudowaniu zakładu produkującego styropian. Zasadniczym argumentem za rozpoczęciem działalności było zwolnienie do 2017r. z podatku od nieruchomości, podczas gdy po kilku latach musiał płacić nie tylko podatek od nieruchomości, ale również dodatkową opłatę na rzecz ARP przy braku możliwości prowadzenia normalnej działalności. Podatnik stwierdził, że w takich warunkach nie zdecydowałby się na zaciągnięcie kredytu i rozpoczęcie działalności gospodarczej. J. G wskazał także, że w marcu 2003r. "wymazano" jego działkę z mapy ewidencyjnej, a w czerwcu 2003r. zawieszono postępowanie w sprawie przekształcenia działki na podstawie art. 97 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie zgodnie z art. 100 k.p.a. nie wystąpiono do sądu o rozwiązanie kwestii pierwotnej.
J. G w skardze przedstawił również zdarzenia będące przyczyną zawieszenia przez niego działalności oraz zdarzenia dotyczące PPHU T. tj. prowadzenie egzekucji, która na prośbę podatnika, po zapłacie przez niego podatku została wycofana, ale podatnik nie dokończył remontu dachu, zerwanego przez wichurę. Kolejne zdarzenie dotyczyło podpisania umowy w 2007r. umowy o partycypację w kosztach SSE, do czego, zdaniem podatnika, został on zmuszony przez pracowników Agencji Rozwoje Przemysłu. Po zawarciu tej umowy inwestycje na nabytej działce nie miały już sensu. Ponadto J. G. wskazał, że kolejną przyczyną zawieszenia działalności gospodarczej były działania pracowników Gazowni S., którzy zmusili go do podpisania umowy dwukrotnie zwiększającej opłaty za gaz do celów technologicznych oraz czasowe, celowe zanieczyszczenie wody jesienią 2008r., powodujące zanieczyszczenie kotła.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowują się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. (art. 200 §1 Ordynacji) Kolegium przyznało, że stronie nie został wyznaczony 7 dniowy termin do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W ocenie Kolegium w/w naruszenie nie miało jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie tego przepisu może skutkować uchyleniem decyzji SKO. Skarżący nie wykazał wpływu niezastosowania przepisu art. 200 §1 Ordynacji, na podjętą przez SKO decyzję. Nie wskazał również jakiej konkretnie czynności nie mógł dokonać czy też jakiego
3
dowodu w sprawie nie mógł przeprowadzić. Kolegium zauważyło również , że J. G. 28 maja 2009r. odebrał postanowienie organu pierwszej instancji o wyznaczeniu w sprawie 7 dniowego terminu do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Na rozprawie skarżący popierając skargę wyjaśnił dodatkowo, że podstawy wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji wskazał w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy zakres kognicji sądu wyznacza przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej jako ustawa p.p.s.a.). Kontrola sądowoadministracyjna, której przedmiotem stała się także niniejsza sprawa, sprowadza się tym samym, a jednocześnie ogranicza, do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powyższych zasad Sąd stwierdza, iż nie została ona wydana z naruszeniem prawa.
Celem postępowania o wznowienie postępowania jest weryfikacja decyzji ostatecznych w sytuacjach wyraźnie wymienionych w przepisie art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm., dalej jako Ordynacja). Wznowić postępowanie można tylko w razie wystąpienia którejś z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji.
Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów, z tzw. fazy wstępnej, w której należy ocenić wniosek pod względem formalnym tj. czy pochodzi od osoby uprawnionej do jego złożenia, czy została powołana ustawowa przesłanka wznowienia. Etap ten kończy się decyzją o odmowie wznowienia, bądź postanowieniem o wznowieniu (art. 243 § 3 i art. 243 § 1 Ordynacji). Drugi etap tego postępowania sprowadza się do ustalenia, czy występują podstawy wznowienia
4
postępowania określone w art. 240 § 1 Ordynacji.
Skarżący wniosek z dnia 3 maja 2009r. o wznowienie postępowania uzasadnił utratą praw nabytych do zwolnienia z podatku od nieruchomości mimo obowiązującego do dnia 14 listopada 2017r. zezwolenia nr 5 wydanego przez Ministra Gospodarki na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Po analizie wniosku o wznowienie, odwołania oraz skargi stwierdzić należy, że skarżący nie kwestionuje okoliczności faktycznych i dowodów istniejących w 2008r. stanowiących podstawę do wydania ostatecznej decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008. Intencją skarżącego jest natomiast aby zostało przywrócone mu zwolnienie z podatku od nieruchomości na 2008r. Powoływane przez skarżącego jako uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania, okoliczności takie jak: brak rozstrzygnięcia w sprawie przekształcenia działki znajdującej się na terenie SSE w G., niepodjęcie uchwały przez Radę Miasta S. w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości, ponoszenie wyższych aniżeli poza terenem strefy opłat w związku z prowadzeniem działalności na terenie SSE, brak korzyści finansowych z prowadzonej działalności gospodarczej, pozostają bez związku z ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008. Oznacza to, że nie stanowią one przesłanek wznowienia o których mowa w art. 240 § 1 Ordynacji.
Podzielić należy zatem w pełni ocenę organu odwoławczego wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że J. G w odwołaniu oraz we wniosku z dnia 3 maja 2009r., nie wskazuje podstaw wznowienia wypełniających treść art. 240 § 1 Ordynacji. Zważywszy bowiem na treść art. 240 § 1 Ordynacji nie sposób zakwalifikować wskazywanych przez skarżącego okoliczności faktycznych jako podstaw wznowienia postępowania. Wobec powyższego zbędne było wydawanie postanowienia o wznowieniu postępowania, którego przedmiotem byłoby wyjaśnienie, czy podstawa wznowienia występuje. W sposób oczywisty można bowiem z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku związku przyczynowego pomiędzy argumentacją wznowieniową z dnia 3 maja 2009r. a treścią ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2008. Decyzja ta jak słusznie podnosi organ odwoławczy nie reguluje kwestii przekształcenia nieruchomości, przyznania
5
zwolnienia z podatku z tytułu działalności z SSE, opłat za prowadzenia działalności w SSE czy też zwiększenia opłat za gaz.
Decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy wznowienia. Jak wynika z materiału procesowego sprawy J. G. takiej podstawy nie wskazał, a to oznacza, że prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu odmawiające wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji.
Wskazanie natomiast w skardze podstawy prawnej wznowienia postępowania tj. art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji, po pierwsze jest spóźnione, po drugie zarzutami skargi skarżący nie wykazał aby wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Podniesione w skardze zarzuty nie mają żadnego związku z zaskarżoną decyzją SKO oraz decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. odmawiającą, wznowienia postępowania w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2008 zakończonego decyzją ostateczną z dnia 2 czerwca 2008 roku. Bez wpływu na wynik sprawy pozostają bowiem okoliczności takie jak te, że po kilku latach skarżący musiał płacić nie tylko podatek od nieruchomości ale również dodatkową opłatę na rzecz ARP przy braku możliwości prowadzenia normalnej działalności; zaciągnięcie kredytu i rozpoczęcie działalności gospodarczej, "wymazania" w marcu 2003r. jego działki z mapy ewidencyjnej, a w czerwcu 2003r. zawieszenie postępowanie w sprawie przekształcenia działki. Bez wpływu na wynik sprawy pozostają również okoliczności podniesione w skardze, a dotyczące przyczyn zawieszenia przez skarżącego działalności gospodarczej oraz prowadzenia egzekucji, która na prośbę podatnika, po zapłacie przez niego podatku została wycofana, czy też nie dokończenia remontu dachu, zerwanego przez wichurę. Podobnie brak związku z zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji występuje z podpisaną w 2007r. umową o partycypację w kosztach SSE, do czego, zdaniem skarżącego został zmuszony przez pracowników Agencji Rozwoju Przemysłu.
Okoliczności faktyczne wskazane w skardze nie stanowią przesłanek w rozumieniu art. 240 § 1 Ordynacji wznowienia postępowania.
Zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a, poprzez niezawiadomienie skarżącego o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego
6
materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez SKO pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie tego przepisu może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Skarżący podnosząc taki zarzut nie wykazał wpływu niezastosowania przepisu art. 200 § 1 Ordynacji (k.p.a. nie ma w n/sprawie zastosowania), na podjętą przez SKO decyzję jak również jakiej konkretnie czynności procesowej w związku z naruszeniem ww. przepisu nie mógł dokonać czy też jakiego dowodu w sprawie nie mógł przedstawić. J. G. w dniu 28 maja 2009 roku, odebrał postanowienie organu pierwszej instancji o wyznaczeniu w sprawie 7 dniowego terminu do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Podkreślić należy, że materiał procesowy zgromadzony przez organ I instancji nie był uzupełniany do dnia wydania decyzji przez organ II instancji. A to oznacza, że cały materiał dowodowy zebrany w sprawie był skarżącemu znany.
Wobec powyższego Sąd skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
7
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło