IV SA/Wr 594/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-02-26

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Henryk Ożóg, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, oparte na stwierdzeniu używania substancji psychoaktywnych bez cech uzależnienia, zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji, uznając, że komisje lekarskie obu instancji nie przeprowadziły należycie postępowania administracyjnego. Brak było należytego uzasadnienia orzeczeń, a wyjaśnienia skarżącego dotyczące niezawinionego kontaktu z substancją psychoaktywną zostały pominięte. Ponadto, organy nie uwzględniły objaśnień szczegółowych dotyczących kwalifikowania do kategorii "N" w przypadku pierwszego incydentu odurzania się.
Stan faktyczny
Skarżący K. D. został zakwalifikowany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską (TWKL) do kategorii "N" (niezdolny do zawodowej służby wojskowej) z powodu używania substancji psychoaktywnych bez cech uzależnienia, co potwierdziły badania laboratoryjne wykrywające marihuanę. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska (RWKL) utrzymała w mocy orzeczenie TWKL. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że nigdy nie zażywał substancji psychoaktywnych, a wynik badania mógł być efektem biernego wdychania dymu. Wskazał również na brak ponownego badania przez RWKL i pominięcie jego wyjaśnień.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego orzeczenia RWKL i poprzedzającego je orzeczenia TWKL.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Marii Walkiewicz sprawy ze skargi K. D. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeczenie je poprzedzające; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. (TWKL) na podstawie (ogólnie powołanego) rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 133, poz. 1422 ze zm.), dalej: rozporządzenie, rozpoznała u K. D. używanie substancji psychoaktywnych bez cech uzależnienia kwalifikując badanego do kategorii N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej (zał. 2, grupa I). W lakonicznym piśmie z dnia 15 września 2009r. K. D. odwołuje się jedynie od orzeczenia nr [...] w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej w związku ze stwierdzeniem używania substancji psychoaktywnych bez cech uzależnienia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., (RWKL) po rozpatrzeniu tego odwołania, orzeczeniem z dnia [...]r., opartym na podstawie § 4 pkt 1, § 27 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Organ odwoławczy stwierdził, iż w toku przeprowadzonych dla celów orzeczniczych badań w [...] Szpitalu Wojskowym z Przychodnią SP ZOZ w P. w dniu 4 września 2009r. wykryto w badaniach laboratoryjnych w testach na narkotyki wynik dodatni na marihuanę – co dało podstawę do rozpoznania: "używanie substancji psychoaktywnych bez cech uzależnienia" – mieszczące się w zakresie pojęciowym § 72 p. 4 zał. nr 2 do rozporządzenia, co w grupie I osób badanych (kandydaci do zawodowej służby wojskowej) kwalifikuje do kategorii "N" – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. D. zarzucił naruszenie przepisów: - § 27 ust. 4 rozporządzenia, - art. 5 ust. 6 pkt 2 oraz ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008r., nr 141, poz. 892 ze zm.), - art. 7 kpa. Skarżący wniósł o uchylenie powyższych orzeczeń oraz zobowiązanie RWKL do przeprowadzenia ponownych badań i wydania orzeczenia w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu orzeczenia podniósł, iż: "w dniu 8 września 2009r. TWKL wydała orzeczenie, ustalając moją zdolność do zawodowej służby wojskowej i przyznając mi kategorie N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej - powołując się na rozpoznanie używania substancji psychoaktywnych bez cech uzależnienia. W związku z tym, że nigdy nie zażywałem żadnych substancji psychoaktywnych, uważam że badanie lekarskie zostało błędnie wykonane albo śladowe ilości substancji psychoaktywnych w moim organizmie mogły wynikać z biernego i niezamierzonego wdychania dymu z marihuany. Wyjaśnienia te zostały pominięte przez TWKL. Od orzeczenia TWKL wniosłem odwołanie do RWKL, która nie poddała mnie ponownym badaniom i całkowicie oparła się na badaniach przeprowadzonych przez TWKL utrzymując w mocy orzeczenie komisji lekarskiej I instancji. Jako dowód załączam wyniki badania laboratoryjnego moczu na zawartość marihuany z dn.10 października 2009 r., wykonanego w Zakładzie Diagnostyki Medycznej Labo-Med w P., którego treść podważa słuszność ustaleń dokonanych przez organ I instancji. Naruszenie przepisów prawa materialnego, polega na tym, że: Wbrew uregulowaniu § 27 ust. 4 rozporządzenia Komisja Wojskowa wyższego stopnia nie przeprowadziła ponownie badania lekarskiego ani badania specjalistycznego, nie przeprowadzono także dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Naruszono także art. 5 ust. 6 pkt 2 oraz ust. 7 powyższej ustawy, bowiem nie wskazano, czy uznano mnie za trwale czy czasowo niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Zlekceważenie moich wyjaśnień oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organy obu instancji stanowi naruszenie art. 7 k.p.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Komisje lekarskie obu instancji nie przeprowadziły we właściwy sposób postępowania administracyjnego. Przede wszystkim zwraca uwagę brak należytego uzasadnienia orzeczenia w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej, wydanego przez TWKL. Zgodnie z art. 11 kpa organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Wprawdzie charakter orzeczenia wydanego w tej sprawie wyklucza możliwość stosowania takich środków, tym niemniej nie zwalnia to od zaopatrzenia decyzji w należyte motywy, a samo orzeczenie sprawia wrażenie jakby postępowanie wyjaśniające miało się sprowadzić jedynie do sprawozdania z badań kandydata do zawodowej służby wojskowej. Tylko z uzasadnienia skargi wynika przy tym, że skarżący przed tą komisją przyjął określoną linię obrony wyjaśniając, że nigdy nie zażywał żadnych substancji psychoaktywnych, a ujawnienie marihuany w jego organizmie mogło być efektem przybywania w towarzystwie osób, które takiego środka zażywały. Te wyjaśnienia, jak podnosi w skardze, nie zostały uwzględnione przez TWKL. Należy dodać, że akta sprawy w ogóle nie zawierają jakiegokolwiek oświadczenia skarżącego w tym względzie. Odwołanie od orzeczenia TWKL jest wprawdzie lakoniczne, ale nie zwalniało to RWKL od ponownego, dokładnego załatwienia tej sprawy z uwzględnieniem przyjętej linii obrony. Brak na to w uzasadnieniu orzeczenia RWKL we W. jakiejkolwiek wzmianki. Komisje stwierdziły przy tym prawidłowo, iż używanie substancji psychoaktywnych innych niż alkohol bez cech uzależnienia odpowiadają § 72 pkt 4 cytowanego w sprawie rozporządzenia MON, ale pominęły jednocześnie objaśnienia szczegółowe, wg których do kat. "Z" należy zaliczyć osoby po pierwszym ujawnionym incydencie odurzania się wymienionymi środkami psychoaktywnymi. Kat. "N" orzekać w przypadku powtórnej intoksykacji. Uwzględniając reguły jakie powinny być brane pod uwagę przez organy administracyjne prowadzące postępowanie administracyjne a do takich należy zaliczyć przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa nakazujące czynić ustalenia niezbędne do skonkretyzowania normy materialnoprawnej – przepisy te bez wątpienia zostały tu naruszone – trzeba stwierdzić wynikający z tych objaśnień nakaz ostrożności komisji w kwalifikowaniu poszczególnych przypadków zwłaszcza do grupy "N" – niezdolnych do zawodowej służby wojskowej. Wspomniane reguły i objaśnienia tworzą normę, wg jakiej powinien postępować organ orzekający w takiej sprawie. Ta norma w oczywisty sposób została w sprawie naruszona, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ppsa Sąd odstąpił od orzekania w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia gdyż jego negatywny charakter nie wymaga takiego rozstrzygnięcia. Jednocześnie na podstawie art. 141 § 4 ppsa Sąd wskazuje, iż powyższe uwagi Komisja (Komisje) powinna (y) uwzględnić w dalszym postępowaniu pozasądowym. H.B. 19.03.2010r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło