II SAB/Wa 172/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-26

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Iwona Dąbrowska, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, działająca jako zarządca kompensacyjny w postępowaniu dotyczącym podmiotów o szczególnym znaczeniu dla polskiego przemysłu stoczniowego, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej w zakresie umów sprzedaży składników majątkowych stoczni?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego działająca jako zarządca kompensacyjny, dysponująca majątkiem publicznym w ramach postępowania kompensacyjnego, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów sprzedaży składników majątkowych stoczni. Bezczynność w tym zakresie uzasadnia zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do Banku Leasing Sp. z o.o. (zarządcy kompensacyjnego) o udostępnienie urzędowo poświadczonych odpisów umowy sprzedaży składników majątkowych stoczni oraz dowodu uiszczenia wadium. Po bezczynności organu, Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność. Bank Leasing Sp. z o.o. w odpowiedzi na skargę podniósł, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, ponieważ jest spółką prawa handlowego i nie wykonuje zadań publicznych. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano [...] Bank Leasing Sp. z o.o. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 4 września 2009 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy. Zasądzono od [...] Bank Leasing Sp. z o.o. na rzecz Stowarzyszenia kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Kube Protokolant Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność [...] Bank Leasing Sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] Bank Leasing Sp. z o.o. z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 4 września 2009 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy, 2. zasądza od [...] Bank Leasing Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 4 września 2009 r. Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez Prezesa Zarządu E. S. zwróciło się do [...] Bank Leasing Sp. z o.o. w [...] - Zarządcy Kompensacji Stoczni Gdynia S.A. i Stoczni Szczecińskiej Nowa Sp. z o.o. o udostępnienie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.): – urzędowo poświadczonego odpisu umowy zawartej pomiędzy Ministrem Skarbu Państwa, bądź zarządcą kompensacji majątku Stoczni Gdynia S.A. i Stoczni Szczecińskiej Nowa Sp. z o.o. w Szczecinie, a SPF [...] w sprawie nabycia składników majątkowych ww. podmiotów, – urzędowo poświadczonego odpisu dowodu uiszczenia przez SPF [...] wadium w kwocie [...] zł, bądź jej równowartości w walucie obcej. Uzasadniając swój wniosek Stowarzyszenie powołało się na art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazując, że umowa taka zawiera oświadczenie woli funkcjonariusza publicznego, podpisane w ramach jego kompetencji. Stowarzyszenie wskazało również, że prawo do powyższej informacji nie podlega ograniczeniom zawartym w treści przepisu art. 5 ust. 2 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej albowiem wg publicznego oświadczenia woli Ministra Skarbu Państwa, umowa powyższa wygasła co oznacza, że stron nie wiążą zawarte w niej klauzule, w tym klauzula zawierająca tajemnicę przedsiębiorcy. Pismem z dnia 6 października 2009 r. Stowarzyszenie reprezentowane przez Prezesa Zarządu E. S. wniosło skargę na bezczynność [...] Bank Leasing Sp. z o.o. w [...] Zarządcę Kompensacji Stoczni Gdynia S.A. i Stoczni Nowa Sp. z o.o., wnosząc o zobowiązanie [...] Bank Leasing Sp. z o.o., działającego jako zarządca kompensacji do załatwienia sprawy w sposób przewidziany przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, o ile ustanowi pełnomocnika. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że jego zdaniem storna przeciwna spełnia przesłanki określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wykonując bowiem zadania nałożone na nią przez ustawę z dnia 19 grudnia 2008 r. o postępowaniu kompensacyjnym w podmiotach o szczególnym znaczeniu dla polskiego przemysłu stoczniowego (Dz. U. Nr 233, poz. 1569), dysponuje majątkiem publicznym. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądana informacja jest informacją publiczną, podlegającą udostępnieniu. Wskazało również, że do chwili złożenia skargi do sądu strona przeciwna nie tylko nie załatwiła sprawy w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale nie powiadomiła skarżącego o przyczynach zwłoki i nie wyznaczyła nowego terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę [...] Bank Leasing Sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi wskazując, że nie jest podmiotem urzędowo zobowiązanym do udostępniania urzędowo poświadczonego odpisu umów warunkowo zawartych pomiędzy nim, działającym jako zarządca kompensacji a Fundacją SPF [...], których przedmiotem była sprzedaż zespołów składników majątkowych Stoczni Gdynia S.A. i zespołów składników majątkowych Stoczni Szczecińskiej Nowa Sp. z o.o. oraz urzędowego odpisu dowodu uiszczenia wadium przez ww. fundację. W uzasadnieniu odpowiedzi [...] Bank Leasing Sp. z o.o. wskazał, że jest spółką prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu kompensacyjnym w podmiotach o szczególnym znaczeniu polskiego przemysłu stoczniowego uchwałą Rady Wierzycieli z dnia 20 stycznia 2009 r. została ustanowiona Zarządcą Kompensacji w postępowaniu prowadzonym w stosunku do Stoczni Gdynia S.A., a uchwałą Rady Wierzycieli z dnia 21 stycznia 2009 r. została ustanowiona Zarządcą Kompensacji w postępowaniu prowadzonym w stosunku do Stoczni Szczecińskiej Nowa Sp. z o.o. Ponadto [...] Bank Leasing Sp. z o.o. podkreślił, że do pełnienia funkcji Zarządcy Kompensacji został powołany jak również z tej funkcji może zostać odwołany wyłącznie przez Radę Wierzycieli ww. Stoczni. Wskazał również, że nie jest państwową osobą prawną, nie jest organem władzy publicznej, nie wykonuje żadnych zadań publicznych, nie reprezentuje Skarbu Państwa, nie reprezentuje państwowych osób prawnych. W szczególności w postępowaniu kompensacyjnym nie reprezentuje także osób prawnych, w których Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego lub gospodarczego lub zawodowego ma pozycję dominującą. Wskazał też, że zarządca kompensacji działa w imieniu własnym lecz na rachunek Stoczni. Zarządca kompensacji nie jest zatem reprezentantem Stoczni, ponieważ w dalszym ciągu działają organy Stoczni. Wskazał ponadto, że [...] Bank Leasing Sp. z o.o. jako zarządca kompensacji zawarł z wyłonionym w postępowaniu przetargowym SPF [...] kilkanaście warunkowych umów, których przedmiotem była sprzedaż wyodrębnionych zespołów składników Stoczni Gdynia S.A. oraz wyodrębnionych zespołów składników majątkowych Stoczni Szczecińskiej Nowa Sp. z o.o., od których [...] Bank Leasing Sp. z o.o. odstąpił zachowując wadia wpłacane przez kupującego. Wskazał też, że ani [...] Bank Leasing Sp. z o.o., jako spółka ani członkowie zarządu nie mają statusu funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu art. 115 § 13 kk, co powoduje, że żądane umowy nie mają charakteru dokumentu urzędowego. Pismem z dnia 8 grudnia 2009 r. Stowarzyszenie, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę wskazało, że nie podziela poglądów zawartych w odpowiedzi na skargę i wskazało, że przedmiotem umowy, których udostępnienia się domaga jest majątek publiczny. Powołała się na wyrok wydany w identycznym stanie faktycznym o sygnaturze akt IV SAB/GL 45/09, w którym stwierdzono, że informację publiczną muszą udostępniać nie tylko władze publiczne, ale także podmioty, które władzę wykonują, gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Taką informacją są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone jak i te, które używa przy wykonywaniu przewidzianych przez prawo zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Kolejnym pismem z dnia 16 grudnia 2009 r. [...] Bank Leasing Sp. z o.o. ustosunkowało się do pisma skarżącej podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpatrując przedmiotową skargę sąd uznał ją za zasadną. Problematyka dostępu do informacji publicznej uregulowana została w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznym stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Informację publiczną w świetle ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, które używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Należy jednocześnie zaznaczyć, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno - technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić podmiot pismem żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok WSA z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. II SAB/Wa 19/07, Lex nr 368235, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Wskazać należy, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji. Z bezczynnością organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej będziemy mieli zatem do czynienia, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Jednocześnie należy podkreślić, że w tego typu sprawach wnioskodawca domaga się udzielenia informacji, czyli wskazania zgodnego z wnioskiem. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca (w tym przypadku kserokopia konkretnego dokumentu) lub też informacji wymijającej, może powodować jego uzasadnione wątpliwości co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi, co w takiej sytuacji należy traktować jako nieudzielanie żądanej informacji. Wskazać jednocześnie należy, że zarzut bezczynności w niniejszej sprawie dotyczy wniosku skarżącego skierowanego do [...] Bank Leasing Sp. z o.o. o udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, która to ustawa zawiera nie tylko przepisy prawa materialnego, ale także w sposób autonomiczny - w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego - reguluje postępowanie w przedmiocie nią objętym, przewidując odpowiednie stosowanie przepisów Kpa tylko w sytuacji wymienionej w art. 16 ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Dlatego dla ustalenia, czy podmiot do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest zobowiązany w rozumieniu omawianej ustawy, nie można kierować się przepisami Kpa określającymi organy administracji publicznej, lecz należy wyjaśnić te kwestie w oparciu o art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wbrew wywodom zawartym w odpowiedzi na skargę, w świetle brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjąć należy, że [...] Bank Leasing Sp. z o.o. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (czego zresztą pełnomocnik Spółki, w trakcie rozprawy, nie kwestionował), bowiem mieści się w katalogu podmiotów określonych jako: "podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które (...) dysponują majątkiem publicznym". Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Natomiast jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie wystąpiło z żądaniem udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie udostępnienia urzędowo poświadczonego odpisu umowy zawartej pomiędzy Ministrem Skarbu Państwa, bądź zarządcą kompensacji majątku Stoczni Gdynia S.A. i Stoczni Szczecińskiej Nowa Sp. z o.o. w Szczecinie, a SPF [...], w sprawie nabycia składników majątkowych ww. podmiotów, oraz urzędowo poświadczonego odpisu dowodu uiszczenia przez SPF [...] wadium w kwocie [...] zł, bądź jej równowartości w walucie obcej. Uzasadniając swój wniosek Stowarzyszenie powołało się na art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazując, że umowa taka zawiera oświadczenie woli funkcjonariusza publicznego, podpisane w ramach jego kompetencji. Stowarzyszenie wskazało również, że prawo do powyższej informacji nie podlega ograniczeniom zawartym w treści przepisu art. 5 ust. 2 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej albowiem wg publicznego oświadczenia woli Ministra Skarbu Państwa, umowa powyższa wygasła co oznacza, że stron nie wiążą zawarte w niej klauzule, w tym klauzula zawierająca tajemnicę przedsiębiorcy. W ocenie Sądu żądanie skarżącego dotyczyło w istocie informacji publicznej, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwie bowiem [...] Bank Leasing Sp. z o.o., będąc zarządcą kompensacyjnym (świadczy o tym treść uchwały nr 3 podjętej odpowiednio w dniu 20 i 21 stycznia 2009 r. przez Wstępne Zgromadzenie Wierzycieli Spółki pod firmą Stocznia Gdyńska S.A. z siedzibą w Gdyni i Wstępnego Zgromadzenia Wierzycieli Stoczni Szczecińskiej Stocznia Szczecińska Nowa Spółka z o.o. w Szczecinie, w sprawie ustanowienia Zarządcy Kompensacji). Wstępne Zgromadzenia Wierzycieli w przypadku obu Stoczni ustanowiło [...] Bank Leasing Sp. z o.o. z siedzibą w [...], zarządcą kompensacyjnym obu Stoczni. Zgodnie zaś z art. 28 ustawy o postępowaniu kompensacyjnym (..) z chwilą ustanowienia zarządcy kompensacji stocznia traci prawo zarządu oraz możliwość rozporządzania swoim majątkiem. Zgodnie zaś z ust. 3 tego przepisu sprzedaży na zasadach określonych w ustawie podlegają składniki majątkowe stoczni, należące do stoczni w dniu wszczęcia postępowania kompensacyjnego oraz nabyte przez stocznię w czasie trwania postępowania kompensacyjnego, z zastrzeżeniem ust. 4. Z kolei zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy umowę lub umowy sprzedaży zawiera w imieniu własnym, lecz na rachunek stoczni zarządca kompensacji. Tak więc Stocznia traci prawo zarządzania swoim majątkiem. Z chwilą ustanowienia zarządcy kompensacji Stocznia traci zarówno bierną jak i czynną legitymację w odniesieniu do mienia, które może być przedmiotem umów cywilnoprawnych. Oczywiste jest, że [...] Bank Leasing Sp. z o.o. nie jest organem władzy publicznej, co nie oznacza, że nie jest zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej z racji, dysponowania majątkiem publicznym, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną będzie bowiem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów pełniących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Niewątpliwie też informacja o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osobach prawnych, jest zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacją publiczną podlegającą udostępnieniu. Tak więc zarządca kompensacji, jako podmiot dysponujący składnikiem majątkowym ww. Stoczni jest zobowiązany do udzielenia informacji w żądanym zakresie. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 115 § 13 kk funkcjonariuszem publicznym jest m.in. syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, co oznacza, że mimo iż zarządca kompensacji nie został wymieniony w tym przepisie, to z racji funkcji pełnionych w stosunku do majątku Stoczni i uprawnień jakie posiada niewątpliwie pełni rolę syndyka w postępowaniu upadłościowym, dotyczącym Stoczni. Tak więc w sytuacji, gdy doszło do zawarcia umowy na sprzedaż składników majątkowych Stoczni pomiędzy zarządcą kompensacji a kontrahentem to wówczas treść tej umowy stanowi niewątpliwie informację o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa. Wskazać należy, że wniosek Stowarzyszenia wpłynął do [...] Bank Leasing Sp. z o.o. w dniu 7 września 2009 r. i do dnia rozprawy Stowarzyszenie nie otrzymało żądanej informacji publicznej ani żadnej odpowiedzi od Spółki. Skarżącemu nie udzielono odpowiedzi zgodnie z żądaniem. Skoro wnioskowana informacja jest informacją publiczną to [...] Bank Leasing Sp. z o.o. powinien załatwić wniosek skarżącego zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, udzielając tej informacji albo jej odmawiając, w formie decyzji administracyjnej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w wąski sposób reguluje kwestie formy jaką przybrać powinna odmowa udzielenia wnioskowanej informacji. Mianowicie, z art. 16 ust. 1 wynika, że organy władzy publicznej odmawiają udostępnienia informacji publicznej w sytuacji ograniczenia prawa do tej informacji (art. 5 ust. 1 i 2 ) oraz umarzają postępowanie (w sytuacji wymienionej w art. 14 ust. 2), w formie decyzji administracyjnej, do której stosuje się przepisy Kpa tylko w zakresie określonym w art. 16 ust. 2. W związku z powyższym Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło