I FZ 383/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 19 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia [...] "T." s.c. w G. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2010 r., o sygn. akt III SA/GL 1374/09 w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi [...] "T." s.c. w G. [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 8 października 2009 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 1374/09, wydanym w sprawie ze skargi Agencji Handlowo-Usługowej "T." s.c. w G. [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek strony o wyłączenie sędziego NSA A. A. ze składu orzekającego. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że pismem z dnia 19 maja 2010 r. skarżąca, argumentując powyższy wniosek, wskazała na oczywiste łamanie przez sędziego sprawozdawcę praw człowieka poprzez próbę odmowy wnioskodawcy prawa do sądu. Podstawę twierdzeń strony stanowiło wezwanie jej do uzupełnienia braków skargi przez nadesłanie szeregu dokumentów pod rygorem jej odrzucenia. W dniu 31 maja 2010 r. sędzia NSA A.A. złożyła oświadczenie, że nie istnieją żadne przyczyny z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2007 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." uzasadniające jej wyłączenie. Natomiast żądanie nadesłania wskazanych przez Sąd dokumentów wynikało z konieczności ustalenia zasad reprezentacji spółki w dniu wniesienia skargi do Sądu. Wskazując na motywy odmowy uwzględnienia wniosku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że strona argumentowała swój wniosek oczywistym łamaniem przez sędziego sprawozdawcę praw człowieka poprzez próbę odmowy prawa do sądu. Nie wskazała natomiast ani przyczyn, o których mowa w art. 18 § 1 p.p.s.a., ani też nie wykazała aby wnioskowanego do wyłączenia sędziego łączyły ze stroną jakiekolwiek osobiste stosunki, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Również sędzia w pisemnym oświadczeniu złożonym w dniu 31 maja 2010 r. w trybie art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczyła, że nieznane są jej jakikolwiek przyczyny przewidziane w art. 19 ustawy, uzasadniające wyłączenie. Sąd podkreślił, że podniesione przez stronę okoliczności dwuinstancyjnego badania w postępowaniu administracyjnym zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę od 2001 r., nie wypowiedzenie jej udziałów przez wspólników oraz przekazanie stosownych danych w tym zakresie Izbie Skarbowej w żaden sposób nie uprawdopodabnia jakiegokolwiek osobistego stosunku sędziego do strony skarżącej, który zarządził wezwanie strony do uzupełnienia braków wniesionej skargi i nadesłanie niezbędnych dokumentów. Na powyższe orzeczenie strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że celowe przewlekanie postępowania poprzez dublowanie uprzednio dostarczonych dokumentów i informacji jest wyraźnym opowiedzeniem się po stronie urzędu i świadczy o tym, że istnieje uzasadniona obawa o bezstronność sędziego. Naczelny Sąd administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego jest eliminowanie wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. Instytucja ta ma zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenie jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art.18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Z przepisu tego wynika, że wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy ustawy w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 18 p.p.s.a., ale również na wniosek strony lub sędziego w sytuacji zaistnienia okoliczności w nim wskazanych. Jak wynika z treści art. 19 p.p.s.a. określenie tzw. przesłanek względnych nastąpiło poprzez użycie ogólnego sformułowania zaistnienia okoliczności uprawdopodobniającej uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie. Oznacza to, że będą to wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, przy rozstrzyganiu danej sprawy. Podkreślenia wymaga, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona. Ponadto okoliczność ta może wystąpić zarówno w trakcie, jak i jeszcze przed wszczęciem danego postępowania. Wyjaśnić także należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie musi być realna, a zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z nadmiernej wrażliwości lub przeczuleń strony. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się także z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi okoliczności uzasadniającej wątpliwość co do bezstronności sędziego fakt wezwania strony do uzupełnienia braków skargi. Sąd kasacyjny nie podziela zatem obaw strony o bezstronność Sędziego NSA A. A., jak również nie widzi najmniejszych powodów by uznać, że sędzia ten swymi działaniami sprzyjał organom podatkowym. Wnioski przedstawione w zażaleniu są całkowicie gołosłowne. Strona nie przedstawiła zatem żadnych racjonalnych argumentów, które przemawiałyby za uwzględnieniem jej żądania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.