II SA/Łd 924/09

Dnia 26 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2010 roku przy udziale - sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. LS Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], działając na podstawie art. 134 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania K. S. i M. S. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...], od której wywiedziono odwołanie, została doręczona M. S. i K. S. w dniu 24 czerwca 2009 roku, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej z własnoręcznym podpisem K. S. Wobec tego ustawowy, czternastodniowy, termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 8 lipca 2009 roku. Natomiast owo odwołanie zostało złożone w dniu 9 lipca 2009 roku. Z powyższego Kolegium wywiodło, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia, co przesądza o jego bezskuteczności, a co za tym idzie, o ostateczności decyzji pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało nadto, że składając odwołanie, po upływie ustawowego terminu, strona nie wnosiła o przywrócenie uchybionego terminu. Wniosek taki został złożony dopiero w dniu 23 września 2009 roku, a zatem już po wydaniu postanowienia, będącego przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył M. S. Wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] zarzucając mu naruszenie przepisów art. 42 § 1, art. 43 i art. 44 § 1 pkt 1, § 2 i 3 k.p.a. – poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz przepisu art. 44 § 3 k.p.a. - przez jego niezastosowanie, W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie doręczono mu przesyłki, zawierającej decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], ani w domu, ani w miejscu pracy. Również dorośli domownicy skarżącego nie odebrali tejże przesyłki. Wobec powyższego, organ administracji błędnie ustalił datę odbioru pisma przez skarżącego, utożsamiając ją z datą odbioru decyzji z placówki pocztowej przez jego żonę. W aktach sprawy zaś brak jest jakiejkolwiek informacji by M. S. osobiście dokonał odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, czy to w domu czy też z placówki pocztowej. W takim wypadku, w ocenie strony skarżącej, zastosowanie winien znaleźć przepis art. 44 § 4 k.p.a. Konkludując M. S. stwierdził, że naruszenie powyższych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało, że organ drugiej instancji niewłaściwie obliczył termin do wniesienia środka odwoławczego, czym pozbawił skarżącego prawa do rozpatrzenia jego odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Kolegium podniosło, że ze sporządzonych przez operatora pocztowego duplikatów potwierdzeń odbioru przesyłek wynika, iż decyzja ta została przesłana obojgu małżonkom postępowania oddzielnie, o czym świadczą wpisy każdej z tych przesyłek do pocztowej książki nadawczej prowadzonej przez organ administracji, a przede wszystkim potwierdzenia odbioru przesyłki listowej nr 146661853 dla K. S. oraz 146661852 dla M. S., a obie przesyłki odebrała K. S. w dniu [...], zatem brak jest podstaw do kwestionowania faktu doręczenia decyzji M. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej określone zasady postępowania uznał, że postanowienie to nie narusza prawa. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia czy skarżącemu, M. S., została, w sposób prawidłowy, doręczona przesyłka, zawierająca decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...], odebrana przez jego żonę K. S. w Urzędzie Pocztowym w dniu [...], a co za tym idzie czy organ drugiej instancji prawidłowo obliczył termin do wniesienia środka odwoławczego, czy też błędne ustalenia organu, dotyczące obliczenia tegoż terminu, skutkowały pozbawieniem skarżącego prawa do rozpatrzenia jego odwołania od wskazanej powyżej decyzji Prezydenta Miasta Ł. Z przepisu art. 39 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Uregulowanie to, ustanawiające obowiązek dokonywania przez organ wszelkich doręczeń z urzędu oznacza, że k.p.a. wprowadza zasadę oficjalności doręczeń, która podyktowana jest społecznym znaczeniem i funkcją postępowania administracyjnego. Zapewnia to organowi administracyjnemu stanowczy wpływ na sam tok postępowania, służy także zrównaniu w tym zakresie pozycji prawnej podmiotów uczestniczących w postępowaniu. Oznacza to, iż strony i inni uczestnicy postępowania ani nie muszą składać osobnych wniosków lub żądań co do doręczania im pism, ani nie muszą dowiadywać się w siedzibie organu, czy jest jakieś pismo do odebrania w ich sprawie. Ze względów podmiotowych w doktrynie wyróżnia się dwa rodzaje doręczania pism, tj. doręczenie właściwe oraz doręczenie zastępcze. Doręczanie pism w trybie określonym w art. 42 k.p.a., z uwagi na to, że pismo adresat odbiera osobiście, jest doręczeniem właściwym. Wszystkie inne formy doręczeń pism osobom fizycznym mają charakter uzupełniający (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 288). Zgodnie z art. 43 K.p.a., w przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przewidziany tym przepisem sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma stosowany jest na wypadek nieobecności adresata w domu uniemożliwiającej doręczenie bezpośrednie. Nakazuje on dla skuteczności doręczenia zachować określone warunki: adresat nie może być obecny w lokalu mieszkalnym; pismo można doręczyć tylko dorosłemu domownikowi (sąsiadowi lub dozorcy domu); doręczenia tego dokonuje się za pokwitowaniem, jeżeli dana osoba podjęła się oddać pismo. Zasady wykonywania działalności pocztowej, czyli działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym, określa ustawa z dnia 12 czerwca 2003 roku - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 roku Nr 189, poz. 1159, ze zm.). W przepisie art. 26 ust. 2 powyższej ustawy określony został krąg osób, którym przesyłka może być wydana ze skutkiem doręczenia zarówno pod adresem wskazanym na przesyłce, jak i w placówce pocztowej. Zgodnie z pkt 3 lit. b) tegoż przepisu przesyłka, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być w placówce operatora wydana ze skutkiem doręczenia także osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce operatora zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy za bezsporny uznać należy fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S. i M. S. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych duplikatu zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji z dnia [...] wynika, że przesyłka skierowana do M. S. była pierwotnie awizowana w dniu 15 czerwca 2009 roku. Doręczyciel sporządził stosowną adnotację, iż wobec niemożliwości doręczenia pisma adresatowi i braku osoby, która podjęłaby się oddać adresatowi owo pismo, złożył je w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 15 czerwca 2009 roku, a zawiadomienie o tym umieścił w skrzynce pocztowej. Z tego samego zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki wynika, że powtórnie była ona awizowana w dniu 23 czerwca 2009 roku, zaś odebrana została, przez zamieszkującą wspólnie z adresatem – M. S. – jego żonę, K. S., w Urzędzie Pocztowym w dniu 24 czerwca 2009 roku. Przepisy k.p.a. nie regulują wprost kwestii czy dorosły domownik – który po myśli art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata, może odebrać, za pokwitowaniem pismo, jeżeli podejmie się oddania tegoż pisma adresatowi – jest uprawniony także do odbioru awizowanej przesyłki w siedzibie operatora pocztowego. W tym zakresie nadal pozostaje aktualny pogląd, że skoro w przypadku nieobecności adresata, pismo w myśl art. 43 k.p.a. doręcza się do rąk dorosłego domownika, stąd należy uznać, że w przypadku awizowania przesyłki dorosły domownik uprawniony jest również do jej odbioru w urzędzie pocztowym bez dodatkowego upoważnienia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2000 roku, w sprawie o sygn. akt V SA 796/00, LEX nr 79234). Powyższa teza potwierdza zapis sformułowany w przepisie art. 26 ust. 2 ustawy – Prawo pocztowe określający krąg osób, którym przesyłka może być wydana ze skutkiem doręczenia zarówno pod adresem wskazanym na przesyłce, jak i w placówce pocztowej. Zgodnie z pkt 3 lit. b) tegoż przepisu przesyłka, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być w placówce operatora wydana ze skutkiem doręczenia także osobie pełnoletniej, zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce operatora zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego. Zatem należy dojść do wniosku, że treść wskazanego powyżej przepisu umożliwia doręczenie w placówce operatora osobie pełnoletniej, zamieszkałej razem z adresatem przesyłki poleconej, którą po myśl art. 3 pkt 19 i 20 ustawy – Prawo pocztowe jest przesyłka rejestrowana (przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru). Wskazuje na to zawarte w analizowanym przepisie zastrzeżenie odnoszące się właśnie do przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego. Potwierdzenie doręczenia dokonuje się na zasadzie określonej w przepisie art. 46 § 1 k.p.a., natomiast z przepisów szczególnych, czyli art. 26 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo pocztowe oraz § 35 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 roku w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.) wynika, że złożony na dowodzie doręczenia podpis osoby odbierającej w określonym dniu przesyłkę pod nieobecność adresata musi identyfikować tę osobę, co jest niezbędne dla ustalenia, czy należy ona do kręgu osób wymienionych w przepisie art. 43 k.p.a.. Dokonane prawidłowo doręczenie zastępcze stwarza domniemanie doręczenia pisma adresatowi, bowiem określony w tym przepisie sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się ma domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma, jako domownik adresata, która pokwitowała pismo, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało adresatowi doręczone. Konkludując należy zatem wskazać, iż odebranie z urzędu pocztowego pisma przez osobę pełnoletnią, zamieszkującą wspólnie z adresatem, jaką niewątpliwie jest żona skarżącego, wyczerpało przesłanki skuteczności doręczenia przesyłki adresatowi – M. S. – z datą jej odbioru w dniu 24 czerwca 2009 roku, stosownie do uregulowania zawartego w przepisie art. 43 k.p.a.. Zatem czternastodniowy termin do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] upływał skarżącemu z dniem 8 lipca 2009 roku. Skoro skarżący odwołanie złożył w dniu 9 lipca 2009 roku, a więc po upływie zakreślonego terminu, to zasadnie organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tegoż odwołania. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną. m.o.