I SA/Wa 1394/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę. I SA/Wa 1394/08 UZASADNIENIE Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę Miejską W. własności mienia Skarbu Państwa, obejmującego nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów P. jako działka nr [...]. Z ustaleń organu wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i zabudowana jest budynkiem wykorzystywanym jako hotel asystencki A. w W. W dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość pozostawała w faktycznym władaniu tej uczelni, podlegającej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1985 r., Nr 42, poz. 201 ze zm.) nadzorowi i kontroli Ministra Edukacji Narodowej. Minister ten realizował m.in. politykę państwa w dziedzinie szkolnictwa wyższego i koordynował w tym zakresie działalność szkół wyższych (art. 6 ust. 1 ustawy). W tym stanie prawnym organ I instancji uznał, iż mienie będące we władaniu uczelni służyło do wykonywania zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Podlegało ono zatem wyłączeniu spod komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt. 1 ustawy komunalizacyjnej. Z treści powołanego przepisu jak i z orzecznictwa sądowego wynika, że o wyłączeniu z komunalizacji decyduje faktyczny sposób korzystania z mienia i nie ma znaczenia tytuł prawny. Ponadto w uzasadnieniu podniesiono, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] czerwca 1996 r. uczelnia uzyskała prawo użytkowania wieczystego do tej nieruchomości. Organ odwoławczy stwierdził, że dla skutecznego skomunalizowania mienia w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej wymagane jest łączne spełnienie warunków w tym przepisie wymienionych: po pierwsze - mienie to winno było stanowić w dniu 27 maja 1990 r. własność ogólnonarodową (państwową); po drugie - należeć do jednej z jednostek w tym artykule wymienionych (rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego; przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego; zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1), po trzecie - nie może podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy publicznej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym sporne mienie nie podlega komunalizacji w trybie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej ze względu na "służenie" wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organu administracji rządowej - Ministra Edukacji Narodowej. Zadania Ministra Edukacji Narodowej, według stanu prawnego na dzień komunalizacji, skonkretyzowane w ustawie z dnia 23 października 1987 r. o utworzeniu urzędu Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 33, poz. 178), obejmowały m.in. prognozowanie i planowanie rozwoju oświaty i szkolnictwa wyższego, szkół i placówek oświatowych, w tym także rzeczowych i finansowych środków niezbędnych do działalności tych jednostek, oraz współdziałanie z właściwymi organami w zakresie kształtowania i rozwoju bazy materialnej szkolnictwa (art. 2 pkt 1 lit. a i e ustawy). Obowiązująca w dacie komunalizacji ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (t.j. z 1985 r., Dz. U. Nr 42, poz. 201 ze zm.) przewidywała w art. 4 ust. 2 pkt. 12 uprawnienia szkoły do prowadzenia działalności socjalno-bytowej stosownie do potrzeb pracowników i studentów. Zgodnie z art. 131 ust. 1 pracownikami naukowo-dydaktycznymi byli pracownicy zatrudnieni na stanowiskach m.in. starszego asystenta, asystenta i asystenta-stażysty. Wymienione uprawnienie, w ocenie organu, było funkcjonalnie związane z zadaniami szkoły wyższej i tym samym Ministra Edukacji Narodowej. Inaczej rzecz ujmując, realizacja zadań publicznych Ministra Edukacji Narodowej wymagała wyposażenia podległych mu jednostek organizacyjnych w odpowiednie kompetencje, w tym prowadzenia działalności socjalno-bytowej w postaci hotelu asystenckiego na potrzeby pracowników uczelni. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w pojęciu "służą wykonywaniu zadań publicznych" należących do właściwości organów administracji rządowej szkolnictwa wyższego mieści się także stan wykorzystania mienia ogólnonarodowego (państwowego) do celów inwestycyjnych dla powiększenia bazy materialnej szkolnictwa wyższego, bez której realizacja takich celów, jak działalność oświatowa, naukowa, dydaktyczna, kulturalna itp., nie byłaby możliwa (wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., I SA 133/98). W świetle tak rozumianych zadań w zakresie szkolnictwa wyższego, sporne mienie służyło wykonywaniu zadań publicznych faktycznie i bezpośrednio, gdyż na przedmiotowej nieruchomości został zlokalizowany budynek hotelu asystenckiego A. w W. Obiekt ten został wybudowany w 1966 r. ze środków własnych A. W roku 1996 Kierownik Urzędu Rejonowego w W. przekazał nieruchomość w użytkowanie wieczyste A. na okres 99 lat tj. do 2095 r. W tym stanie rzeczy, ze względu na wyłączenie spod komunalizacji określone w art. 11 ust. 1 pkt. 1 ustawy, brak jest podstaw do komunalizacji spornego mienia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy. W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Gmina W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca oparła skargę na naruszeniu prawa materialnego tj.: 1) art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez błędne uznanie, że przedmiotowa nieruchomość nie podlega komunalizacji jako służąca wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, 2) art. 3 ust. 2 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 12 ustawy o szkolnictwie wyższym z dnia 4 maja 1982 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. poprzez błędne uznanie, że prowadzenie działalności socjalno-bytowej, stosownie do potrzeb pracowników i studentów, polegające na wykorzystywaniu budynku znajdującego się na spornej nieruchomości, jako hotelu asystenckiego, stanowiło zadanie publiczne A. w W. w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest bezsporny. Natomiast sporne jest, czy prowadzenie na przedmiotowej nieruchomości przez A. w W. hotelu dla asystentów mieści się w pojęciu "służenia" tego mienia wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości centralnego organu administracji rządowej, w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Obowiązująca w dacie komunalizacji ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 1985 r., Nr 42, poz. 201 ze zm.) w art. 6 ust. 1 stanowiła, że Minister Edukacji Narodowej realizuje politykę państwa w dziedzinie szkolnictwa wyższego, koordynuje w tym zakresie działalność szkół wyższych oraz nadzoruje i kontroluje podległe szkoły wyższe. Nie ulega więc wątpliwości, że A. w W. w dniu 27 maja 1990 r. podlegała nadzorowi i kontroli Ministra Edukacji Narodowej. Z kolei zakres zadań szkoły wyższej określał art. 3 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym. Wśród podstawowych zadań szkoły wyższej, wymienionych w tym przepisie, nie zostało ujęte prowadzenie hoteli dla asystentów. Jednakże do realizacji podstawowych zadań szkoły wyższej konieczne jest stworzenie szerokiej bazy, która umożliwia lub ułatwia realizację tych zadań. Pomocne więc dla realizacji podstawowych zadań szkoły wyższej jest zaspokajanie również potrzeb bytowych pracowników, a zaspokajanie takich potrzeb realizowane może być właśnie przez prowadzenie hotelu asystenckiego. Stosownie do art. 131 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym pracownikami naukowo-dydaktycznymi szkoły były osoby zatrudnione na stanowiskach m.in. starszego asystenta, asystenta i asystenta-stażysty. Natomiast art. 4 ust. 2 powołanej ustawy o szkolnictwie wyższym stanowił, że szkoła wyższa ma prawo m.in. do prowadzenia działalności socjalno-bytowej stosownie do potrzeb pracowników. Tak więc prowadzenie hotelu asystenckiego służyło wykonywaniu podstawowych zadań szkoły wyższej jaką jest A. w W. Z kolei nieruchomość, której dotyczy zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, i na której znajduje się prowadzony przez A. hotel asystencki, wobec powyższych rozważań, służyła wykonywaniu zadań publicznych w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W związku z tym za słuszne należy uznać stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że przedmiotowa nieruchomość podlega wyłączeniu spod komunalizacji i należało odmówić jej komunalizacji w trybie art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Tym samym za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.