I SAB/Gd 5/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie niezałatwienia wniosku o przyznanie płatności w ramach działania Grupy producentów rolnych 1. zobowiązuje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do wydania w terminie miesiąca aktu załatwiającego wniosek skarżącej; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działając na podstawie art. 37 § 1 kpa (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił uwzględnienia zażalenia "A" Sp. z o. o. z siedzibą w miejscowości Ż. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Dnia 18 listopada 2009 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek "A" Sp. z o. o. o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 za okres od 19 października 2008 r. do 18 października 2009 r. W związku z dostrzeżonymi uchybieniami formalnymi pismem z dnia 26 listopada 2009 r. na podstawie art. 64 § 2 kpa organ wezwał Spółkę w terminie 7 dni do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez prawidłowe wskazanie osób upoważnionych do reprezentowania Spółki w sposób zgodny z odpisem KRS oraz dołączenie zaświadczenia o wpisie do Rejestru Grup Producentów Rolnych pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Pierwszy z wskazanych w wezwaniu braków uzupełniono w dniu 9 grudnia 2010 r. Kolejny dopiero 30 grudnia 2009 r., a więc po upływie wskazanego w wezwaniu terminu. Tego samego dnia Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował stronę o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania z powodu uchybienia terminu. Po rozpoznaniu wniesionego przez Spółkę zażalenia na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. uznał je za nieuzasadnione. W ocenie organu wyższego stopnia przepis art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) zwalnia prowadzącego postępowanie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Inicjatywa dowodowa spoczywa bowiem na stronie. Nie mając obowiązku gromadzenia materiału dowodowego w sprawie organ powinien jednak w sposób wyczerpujący go rozpatrzyć, co w opinii Prezesa Agencji w sprawie nastąpiło. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podniesiono, że w sprawie nie można mówić o bezczynności organu, bowiem organ udzielił stronie pisemnej odpowiedzi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zarzucono organowi naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik, tj.: – art. 8 kpa poprzez błędne wezwanie skarżącej do usunięcia braków formalnych wniosku, – art. 9 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez udzielenie przez pracownika organu błędnej informacji, – art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 3 z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez pozostawieni wniosku bez rozpoznania pomimo nieprawidłowego wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych winsoku, – art. 21 ust. 2 pkt 2 z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z art. 77 § 4 kpa poprzez uznanie, że przedłożona przez skarżącą decyzja Marszałka Województwa o wpisie do rejestru grup producentów rolnych nie zaświadcza o wpisie do tego rejestru. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że w trakcie postępowania organ dwukrotnie dopuścił się błędnego i niepełnego pouczenia strony odnośnie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zaświadczenie Marszałka Województwa o wpisie do grupy producentów do rejestru oraz konsekwencji jego nie złożenia, czym naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i przyczynił się do zaistniałego uchybienia. W jej opinii organ powinien prawidłowo i wyczerpująco, a także w sposób nie budzący wątpliwości oznaczyć sposób usunięcia przez stronę braku formalnego wniosku, a to w sprawie nie miało miejsca. Skoro przedłożoną przez wnioskodawcę decyzję o wpisaniu do rejestru grup producentów rolnych uznano za niewystarczającą organ powinien ponownie wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braku, nie można bowiem obciążać obywateli skutkami prawnymi nieznajomości prawa lub niedopełnienia obowiązków służbowych przez organ administracji lub podległych mu pracowników. Ponadto, organ nie rozważył wyczerpująco całego materiału dowodowego o czym świadczy żądanie przedłożenia zaświadczenia o wpisie do właściwego rejestru, która to okoliczność wynikała przecież z samej decyzji o wpisie do tego rejestru dostarczonej przez stronę, której nie wzięto pod uwagę. Podobnie postąpił rozpatrujący zażalenie strony na bezczynność organ wyższego stopnia, który nie przeprowadził wnioskowanej przez nią rozprawy oraz nie skorzystał z możliwości jej przesłuchania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie nie podzielając argumentacji skarżącej. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie dodano, że brak jest dowodów potwierdzających błędne pouczenie strony przez pracownika organu. Przeciwnie, z akt sprawy wynika, że pracownik organu prawidłowo pouczył ją o możliwości przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych w razie jego przekroczenia. Wskazano, że strona była świadoma konieczności złożenia przedmiotowego zaświadczenia i wbrew jej twierdzeniom nie wystąpiła z wnioskiem o jego wydanie niezwłocznie. Podkreślono także, że w zakresie kompetencji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie leży występowanie za stronę o wydanie zaświadczenia o wpisie do rejestru grup producentów rolnych oraz że fakt wpisu Spółki do przedmiotowego rejestru nie mógł być mu znany z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż wskazane w skardze. Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 w/w aktu normatywnego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o bezczynności organu możemy mówić wtedy, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, zaś taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej i skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo natomiast uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. W niniejszej sprawie, której przedmiotem jest płatność w ramach działania grup producentów rolnych, o których dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozstrzygają w ramach decyzji, wymóg ten został niewątpliwe spełniony (art. 20 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich zwanej dalej PROW). Ponadto, przepis art. 52 § 1 cytowanej powyżej ustawy regulującej postępowanie przed tutejszym sądem dla skuteczności skargi wymaga wyczerpania przysługujących skarżącemu środków zaskarżenia, jakie służyły mu w postępowaniu przed organem. Wniesione przez Spółkę zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 stycznia 2010 r. w pełni czyni zadość wspomnianemu wymogowi skutkując tym, że przedmiotowa skarga jest dopuszczalna i podlega rozpoznaniu. Sprawa, która zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dotyczy prawidłowego zastosowania przepisu art. 64 § 2 kpa przez organ rozpatrujący wniosek strony o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. W postępowaniu o przyznanie pomocy istotną rolę odgrywa art. 21 ust. 1 PROW, który wprowadza modyfikacje odróżniające przedmiotowe postępowanie od regularnego postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych we właściwych przepisach do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Wyjątki te zawarto w ust. 2 przywołanego przepisu, zgodnie z którym prowadzący postępowanie dotyczące przyznania pomocy organ stoi na straży praworządności. Jest on obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, co godne uwagi - na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania (przepis art. 81 kpa nie ma w tym postępowaniu zastosowania). Ponadto strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zapisy te całkowicie zmieniają charakter przedmiotowego postępowania, odciążając organ i przerzucając cześć obowiązków na stronę. Natomiast szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy, o którą wnioskowała Spółka reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007, Nr 81, poz. 550, zwane dalej rozporządzeniem). Z § 7 rozporządzenia wynika między innymi, że składany wniosek powinien zawierać dane osób upoważnionych do reprezentowania grupy – zgodne z aktem założycielskim, a do wniosku powinno zostać załączone zaświadczenie o wpisie grupy do rejestru wydane przez marszałka województwa. Wniesiony przez skarżącą wniosek o płatność różnił się od przedstawionego odpisu KRS w przedmiocie osób uprawnionych do reprezentowania grupy oraz nie zawierał wymaganego zaświadczenia. Słusznie zatem badający wniosek organ uznał, że zawiera on braki formalne i zasadnie wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W opinii tutejszego Sądu datowane na dzień 26 listopada 2009 r. wezwanie do usunięcia braków formalnych wystosowane w trybie przepisu art. 64 § 2 kpa nie było, jak podnosi skarżąca, wadliwe. Organ wymienił w nim dostrzeżone braki formalne i w sposób dostatecznie jasny pouczył stronę o sposobie i terminie ich uzupełnienia. Prawidłowe uzupełnienie wniosku o wszystkie osoby upoważnione do reprezentowania grupy producentów rolnych, polegające na dostosowaniu wniosku do aktualnego odpisu KRS, czy konieczność przedłożenia odpowiedniego zaświadczenia Marszałka Województwa o wpisie tej grupy do rejestru nie należą do czynności na tyle skomplikowanych, aby mogły przysporzyć wzywanemu szczególnych trudności i wymagały bardziej rozbudowanego niż to miało miejsce uzasadnienia. Zarzuty strony są zatem bezpodstawne i nie można mówić w sprawie o złamaniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Pamiętając o wyrażonej w art. 14 § 1 kpa zasadzie pisemności postępowania stwierdzić należy, że zarzut błędnego, ustnego pouczenia strony o sposobie uzupełnienia braków wniosku, o ile miało miejsce, wobec dokonanego na piśmie prawidłowego wezwania również nie jest zasadny. Odnośnie zasadności żądania przez organ właściwego zaświadczenia wskazać należy, że cytowany już przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie wymienia zaświadczenie o wpisie grupy do rejestru wydane przez marszałka województwa jako jeden z dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku. Organ przyjmujący wniosek o płatność jest związany jego treścią i nie może dowolnie decydować o formie wykazania przez stronę wpisu grupy do rejestru. Na marginesie wskazać należy, że marszałek województwa w drodze decyzji stwierdza jedynie spełnienie przez grupę producentów rolnych określonych w odpowiednich przepisach wymogów i dokonuje wpisu tej grupy do rejestru. Dołączona do wniosku strony decyzja Marszałka Województwa z dnia 19 października 2007 r. potwierdza jedynie, że na dzień wydania decyzji "A" Sp. z o. o. spełniała warunki pozwalające na jej wpisanie do rejestru producentów oraz że wpis ten otrzymała. W momencie rozpatrywania wniosku o płatność decyzja ta nie miała zatem dla sprawy żadnego znaczenia dowodowego. Aktem potwierdzającym określone fakty, bądź stan prawny wedle przepisów kpa jest zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się na żądanie strony m.in., gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 kpa). W niniejszej sprawie właśnie takiego poświadczenia wymaga wprost przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia i dlatego dywagacje strony odnośnie wyższości decyzji o wpisie nad zaświadczeniem ten wpis poświadczającym oraz dopuszczalności jego zastąpienia przez decyzję są nie trafione. Przyczyną, dla której skarga zasługuje jednak na uwzględnienie jest niewłaściwe zastosowanie przez organ mówiącego o skutkach wniesienia podania zawierającego brak formalny inny niż niewskazanie adresu wnoszącego, o sposobie konwalidowania takiego braku oraz o ewentualnej konsekwencji jego nieuzupełnienia przejawiającej się w pozostawieniu podania bez rozpoznania przepisu art. 64 § 2. W ocenie tutejszego Sądu zajęte przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanowisko, zgodnie z którym uchybienie wyznaczonemu do uzupełnienia braku formalnego terminowi powoduje bezwzględną niedopuszczalność rozpatrzenia podania strony i konieczność jego pozostawienia bez rozpoznania jest błędne. Treść omawianego przepisu nakazująca potraktowanie podania w sposób, w jaki uczynił to organ odnosi się bowiem do sytuacji, w której strona w ogóle nie uzupełni braku formalnego uniemożliwiającego nadanie podaniu właściwego biegu, nie zaś sytuacji, gdy brak zostaje uzupełniony jednak z naruszeniem wskazanego terminu, skoro takiego rygoru w/w przepis nie przewiduje (podobnie WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 26 sierpnia 2009 r., Sygn. akt II SAB/Gd 51/08). Uzasadnione jest bowiem podjęcie przez organ czynności zmierzających do załatwienia sprawy, gdy tylko będzie to możliwe. Jeżeli organ jest w posiadaniu podania, które nadaje się do załatwienia wskutek wtórnego uzupełnienia jego braków to powinno ono zostać rozpatrzone merytorycznie zwłaszcza, że strona o to wnosiła pismem z dnia 13 stycznia 2010 r. Należy mieć jednak na względzie, że przypadku tym data uzupełnienia braku jest datą wniesienia wniosku i to ona wyznacza początek biegu terminu dla załatwienia sprawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy stwierdzić należy, że organ powinien, pomimo spóźnionego uzupełnienia braków, rozpatrzyć wniosek Spółki i wydać w tym przedmiocie decyzję, traktując datę 30 grudnia 2009 r. jako datę wpływu przedmiotowego wniosku. W związku z powyższym, na podstawie art. 149 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.[pic]