II GZ 343/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 8 października 2010 r. sygn. akt I SA/Op 497/09 w zakresie odrzucenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 8 października 2010 r., sygn. akt I SA/Op 497/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odrzucił sprzeciw S. H. wniesiony od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 września 2010 r., którym odmówiono stronie przyznania pomocy w sprawie skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] września 2009 r. nr [...], dotyczącą pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Sąd stwierdził, że sprzeciw został złożony po terminie. Skarżąca otrzymała ww. postanowienie referendarza sądowego w dniu 13 września 2010 r. wraz z pouczeniem o przysługiwaniu prawa do wniesienia sprzeciwu do sądu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Termin ten, zgodnie z art. 83 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 111 § 1 k.c., upływał w dniu 20 września 2010 r. Wniesienie sprzeciwu w dniu 21 września 2010 r. było zatem spóźnione. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca podważyła ustalenie daty przyjęcia przesyłki, ponieważ jako datę jej wpływu ma odnotowany 14 września 2010 r. Stwierdziła, że w tym samym czasie otrzymała kilka przesyłek i odpowiedzi na nie były z datą 20 września 2010 r. Skarżąca podkreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, m.in. korzysta z pomocy społecznej, a także nie pracuje od 1991 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zgodnie z uchwałą tego Sądu w składzie siedmiu sędziów z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09 (opubl. w ONSAiWSA 2010/2/17), na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, przysługuje zażalenie. Uchwała ta wyjaśniła wątpliwość związaną z brakiem wyraźnego określenia procedury odwoławczej w postępowaniu sprzeciwowym w sprawach z zakresu prawa pomocy. Postanowienie odrzucające sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, wydane w oparciu o art. 259 § 2 p.p.s.a., nie mieści się bowiem w katalogu postanowień wymienionych w art. 194 § 1 p.p.s.a., a ustawa procesowa nie zawiera także przepisu wskazującego wprost, iż na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu przysługuje zażalenie. Środek zaskarżenia użyty przez stronę w niniejszej sprawie jest zatem prawidłowy. Zażalenie jest jednak niezasadne. Zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a., od postanowienia referendarza sądowego co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy (art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.) przysługuje stronie prawo wniesienia do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciwu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Sprzeciw wniesiony po terminie podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 259 § 2 p.p.s.a. Jak trafnie wywiódł to Sąd I instancji, terminy określone w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oblicza się według przepisów prawa cywilnego (art. 83 § 1 p.p.s.a., z zastrzeżeniem treści § 2). Stosownie zaś do art. 111 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), termin siedmiodniowy kończy się z upływem ostatniego dnia, a przy jego obliczaniu nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie będące początkiem tego terminu. Oznacza to, że termin do wniesienia sprzeciwu zaczął biec następnego dnia po doręczeniu skarżącej postanowienia, to jest 14 września 2010 r. W niniejszej sprawie nie budzi bowiem wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt doręczenia skarżącej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w dniu 13 września 2010 r. Wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym widnieje data 13 września 2010 r., wpisana zarówno przy podpisie skarżącej odbierającej przesyłkę, jak i przez doręczyciela na odwrocie tzw. zwrotki (k. 151 akt). Należy zauważyć, że zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez adresata lub osobę upoważnioną do odbioru korespondencji w imieniu adresata stanowi dowód doręczenia przesyłki temu adresatowi. Nie jest to jednak jedyny możliwy dowód na tę okoliczność. Dopuszczalne jest przedstawienie przez stronę dowodu przeciwnego w celu wykazania innej daty doręczenia korespondencji. Ponieważ skarżąca w niniejszej sprawie nie skorzystała z tej możliwości, ograniczywszy się do niepopartego żadnym materiałem dowodowym stwierdzenia, że jako datę wpływu postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy ma odnotowany 14 września 2010 r., zażalenie należało uznać za nieuzasadnione. (por. postanowienie SN z dnia 16.05.2002 r., IV CZ 72/02, z dnia 9.03.2004 r., V CZ 16/04, postanowienie NSA z dnia 3.09.2008 r., sygn. akt I OSK 1033/08) Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.