VI SA/Wa 2132/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-01

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Andrzej Czarnecki, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wykonywanie transportu drogowego autobusem niespełniającym warunków technicznych (brak bocznej tablicy kierunkowej i ogumionego koła zapasowego) jest zasadna, gdy skarżąca podnosi zarzuty dotyczące błędnej podstawy prawnej kontroli, braku obowiązku posiadania tych elementów oraz okoliczności niezależnych od niej?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona za wykonywanie transportu drogowego autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym, jest zasadna, jeśli stwierdzono brak wymaganych elementów wyposażenia, takich jak boczna tablica kierunkowa czy ogumione koło zapasowe. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury traktują te elementy jako warunki techniczne, a użycie słowa 'powinien' oznacza obowiązek ich posiadania. Okoliczności niezależne od przewoźnika, takie jak uszkodzenie koła zapasowego, nie zwalniają z odpowiedzialności, jeśli przewoźnik miał możliwość wymiany pojazdu lub naprawy przed rozpoczęciem kursu. Błędne powołanie się na nieobowiązujące rozporządzenie w protokole kontroli nie wpływa na wynik sprawy, jeśli sama kontrola została przeprowadzona prawidłowo na podstawie obowiązujących przepisów.
Stan faktyczny
Skarżąca A. D. prowadząca działalność gospodarczą P. została ukarana karą pieniężną w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego osób autobusem, który nie spełniał warunków technicznych. Stwierdzono brak bocznej tablicy kierunkowej oraz ogumionego koła zapasowego. Skarżąca odwołała się od decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące błędnej podstawy prawnej kontroli, braku obowiązku posiadania wskazanych elementów, a także okoliczności niezależnych od niej (uszkodzenie koła zapasowego). Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18b ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz Lp. 2.5. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. § 18 ust. 1 pkt 6 § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32. poz. 262), po rozpatrzeniu odwołania A. D. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. (nazywanej dalej skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 złotych, utrzymał w całości zaskarżoną decyzję w mocy. Podstawę faktyczną ww. rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiadał warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Podane naruszenie zostało stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2009 r. o godzinie 7:50 w miejscowości K. przystanek PKS, podczas której zatrzymano do kontroli pojazd autobus marki [...] o nr rej. [...] wykonujący regularny przewóz osób na linii O. – M., kierowany przez B. D. W trakcie kontroli stwierdzono brak wymaganego wyposażenia w zakresie tablicy kierunkowej bocznej oraz ogumionego koła zapasowego. Protokół kontroli Nr [...] został podpisany przez kierującego pojazdem bez zastrzeżeń. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. organ wszczął postępowanie administracyjne wobec skarżącej. Po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, w oparciu o przepisy art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie Lp. 2.5. u.t.d. w związku z art. 18b ust. 1 pkt 1 i art. 18b ust. 2 pkt 1 lit b) u.t.d. oraz § 18 ust. 1 pkt 6 i 13 oraz § 21 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 500 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiadał warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób (brak ogumionego koła zapasowego i tablicy kierunkowej bocznej). Na podstawie art. 93 ust. 4 u.t.d.. organ I instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca, wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła brak podstaw prawnych do nałożenia kary, naruszenie prawa materialnego poprzez przeprowadzenie kontroli autobusu na podstawie rozporządzenia, które wcześniej utraciło moc prawną oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 6. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 35. art. 36, art. 50, art. 77, art. 79, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania skarżąca zauważyła, że w protokole kontroli, jako jedną z podstaw prawnych kontroli wskazano Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 19, poz. 153), które to rozporządzenie utraciło moc prawną z dniem 4 maja 2008 r. Wskazując na pismo organu z dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżąca podała, że organ przyznał, iż w protokole kontroli zostało powołane nieważne rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa, jednakże kontrola została przeprowadzona na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, a podanie niewłaściwego źródła prawa wynikało z ograniczeń programu komputerowego. Skarżąca zakwestionowała argumenty organu I instancji uzasadniające nałożenie kary pieniężnej w związku ze stwierdzonymi brakami wyposażenia. Wyjaśniła, że w dniu poprzedzającym kontrolę zapasowe koło zastąpiło przedziurawione, które zostało oddane do zakładu wulkanizacyjnego. Zdaniem strony organ nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji powodów, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej temu faktowi. W ocenie skarżącej, brak koła zapasowego należy rozpatrywać w świetle art. 92a ust. 1 pkt 4 u.t.d., tj. jako okoliczność, na powstanie której strona nie miała wpływu. Skarżąca podniosła, że w przypadku awarii autobusu realizującego przewozy regularne każdorazowo podstawiany jest samochód zastępczy. Odnośnie braku bocznej tablicy kierunkowej, skarżąca podała, że skontrolowany autobus posiadał dużą i wyraźną czołową tablicę kierunkową, widoczną także od strony drzwi dla pasażerów z uwagi na to. że autobus jest mały, z 21 miejscami siedzącymi dla siedzących. Nadto, skarżąca zauważyła, że wszystkie należące do skarżącej autobusy linii regularnych pomalowane są na jednolity odróżniający je od tego rodzaju pojazdów sposób. Autobusy skarżącej linii regularnych znakowe są w sposób czytelny i fakt ten nigdy nie był podważany przez pasażerów. Odwołując się do § 18 ust. 1 pkt 6 oraz § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu niezbędnego wyposażenia, skarżąca podała, że użyte w przepisie określenie "powinien być wyposażony w ogumione koło zapasowe oraz tablice kierunkowe - na autobusie regularnej komunikacji publicznej" należy rozumieć jako fakultatywność, a nie obligatoryjność co do wyposażenia autobusu w wymieniony w rozporządzeniu sprzęt. Podniosła, iż żaden przepis nie przewiduje możliwości ukarania przedsiębiorcy z tytułu braków w wyposażeniu autobusu, gdyż Lp. 2.5. załącznika do ustawy o transporcie drogowym przewiduje karę z tytułu naruszenia warunków technicznych. W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na przepisy prawa materialnego, w tym art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i § 18 ust. 1 pkt 6 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz art. 92 ust. 1 i 2 u.t.d. w związku z L.p. 2.5 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a także na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2009 r. kontroli autobusu należącego do skarżącej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że zatrzymany pojazd nie był wyposażony w boczną tablicę kierunkową oraz ogumione koło zapasowe. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że § 18 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia został umieszczony w rozdziale 5 ww. Rozporządzenia zatytułowanym "Warunki dodatkowe dla autobusu". Rozdział 5 jest zaś częścią działu III tego Rozporządzenia zatytułowanego "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem". Zdaniem GITD, wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż pojęcie ..warunki techniczne pojazdu samochodowego" zawierają w sobie także warunki dodatkowe jakie musi spełnić autobus, których rodzaj uzależniony jest od specyfiki pojazdu. Jednak zawarte w dziale III wspomnianego Rozporządzenia stanowią jednocześnie jego warunki techniczne, które musza być spełnione. W związku z tym. niespełnienie przez autobus wymogów, o których mowa w § 18 Rozporządzenia w istocie oznacza niespełnienie warunków technicznych pojazdu samochodowego jakim jest autobus. Organ uznał zatem za zasadne uznanie, że nieumieszczenie tablicy kierunkowej bocznej w kontrolowanym autobusie wypełnia dyspozycję Lp. 2.5. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy za nieprawidłową uznał dokonaną przez stronę interpretację pojęcia "powinien być wyposażony'", stwierdzając, że fakultatywność określonego zachowania może być określona przez użycie przez ustawodawcę sformułowania: "może", ale w żadnym wypadku poprzez użycie terminu "powinien". Odnosząc się do zarzutu braku zastosowania w sprawie art. 92a ust. 4 u.t.d. w związku z niezależnym od skarżącej brakiem w pojeździe ogumionego koła zapasowego w dniu kontroli, organ II instancji wyjaśnił, że możliwość wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika za stwierdzone naruszenia, na podstawie tego przepisu, ogranicza się do rodzajów naruszeń enumeratywnie wyliczonych w art. 92a ust. 1 u.t.d. Wśród tych naruszeń nie zostały wymienione naruszenia w postaci wykonywania transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Wskazywane przez skarżącą okoliczności nie stanowią również, w opinii organu odwoławczego, przesłanki do zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. W myśl tego przepisu można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli zostanie stwierdzone, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W przedmiotowej sprawie wskazywane zdarzenie w postaci uszkodzenia koła zapasowego miało miejsce w dniu poprzedzającym kontrolę, w tym dniu strona powzięła również wiadomość o tym fakcie. Zdaniem organu II instancji odwołująca miała zatem możliwość wykonania przewozu zgodnie z obowiązującymi przepisami poprzez, np. użycie innego pojazdu. Biorąc pod powyższe organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania wobec strony przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił także zasadności zarzutom strony dotyczącym naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zebrany w sprawie jest kompletny. Wskazując na art. 50 k.p.a., organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji, wzywając stronę do wykonania określonych czynności nie przeniósł na nią ciężaru dowodowego. Zdaniem organu odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, informując jednocześnie o przysługujących jej w postępowaniu prawach. Z uprawnień tych skarżąca skorzystała, składając pisemne wyjaśnienia. Organ nie widział natomiast potrzeby pouczania strony o treści art. 79 k.p.a., bowiem w trakcie postępowania toczącego się przed organem I instancji nie przeprowadzano dowodu z przesłuchania świadków, biegłych, czy też oględzin. Wskazał nadto, że załącznikiem do ww. zawiadomienia był protokół kontroli, w którym w sposób szczegółowy opisano stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia, a tym samym strona zastała poinformowana o zakresie toczącego się postępowania. W ocenie GITD Organ I instancji wypełnił również dyspozycję art. 36 k.p.a. Brak informacji o "charakterze" prowadzonej sprawy (w domyśle "skomplikowanym") w żaden sposób nie miał wpływu na ograniczenie praw strony w prowadzonym postępowaniu, a tym bardziej na zasadność nałożenia na stronę kary pieniężnej. Na powyższe rozstrzygnięcie nie miało również wpływu wpisanie w protokole kontroli nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r., wnosząc o jej uchylenie a także uchylenie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez: a. błędne przyjęcie istnienia obowiązku wyposażenia autobusu komunikacji miejskiej w ogumione koło zapasowe, b. bezpodstawne zakwalifikowanie braku bocznej tablicy kierunkowej jako naruszenie warunków technicznych autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób, c. zarzucenie stronic czynów, jakie nie miały miejsca, tj. naruszenia treści § 17 i § 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., Nr 32, poz. 262 ze zm.), d. nieprawidłową kwalifikację prawną zarzutu, określoną jako naruszenie przepisów określonych w art. 92 ust. 1 i art. 92 ust 4 u.t.d., e. przeprowadzenie kontroli autobusu na podstawie rozporządzenia, które nie obowiązywało już w dniu kontroli; 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez obrazę: a. zasad ogólnych postępowania - państwa prawa (art. 6 k.p.a.), praworządności (art. 7 k.p.a.). pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.), informowania stron (art. 9 k.p.a.). uczestnictwa stron w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) i szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). b. innych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, określonych przede wszystkim w art. 35, 77, 79, 80, 81, 107 § 3 oraz art. 225 k.p.a. Powołując się na § 18 ust. 1 pkt 6 i § 18 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz art. 7a pkt b u.t.d., skarżąca podała, że skontrolowany autobus wykonywał regularne przewozy w ramach lokalnego transportu zbiorowego na linii O. (gmina O.) – M. (gmina T., sąsiadująca z gminą O.), na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Prezydentem Miasta O. i Wójtem Gminy T. Zatem zarzut braku w autobusie ogumionego koła zapasowego nie miał prawa być sformułowany. Równie bezpodstawny, zdaniem skarżącej, jest zarzut braku bocznej tablicy kierunkowej potraktowany jako naruszenie warunków technicznych autobusu poznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Przedmiotem regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury objęte są dwa równorzędne zagadnienia: warunki techniczne pojazdów oraz ich niezbędne wyposażenie. Użyty w przepisie spójnik "oraz" oznacza, że połączone nim zdania są od siebie wzajemnie niezależne. Załącznik do ustawy o transporcie drogowym, wyszczególniający naruszenia zagrożone karami pieniężnymi, nie przewiduje kary z tytułu naruszenia warunków wyposażenia autobusów. Skarżąca uznała za niewłaściwą konstrukcję sformułowanego pod jej adresem zarzutu naruszenia art. 92 ust 1 oraz art. 92 ust 4 u.t.d. Będący przepisem blankietowym art. 92 ust 1 u.t.d. winien być używany w związku z przepisem dla niego szczególnym, czego organ nie uczynił. Z kolei treści art. 92 ust. 4 tej ustawy przewoźnik nie może w żaden sposób naruszyć. Skarżąca uznała za niedopuszczalne powołanie się przez organ na rozporządzenie Ministra Transportu I Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 19, poz. 153), które straciło moc z dniem 4 maja 2008 r. Wskazane Rozporządzenie nic dawało inspektorowi transportu drogowego prawa do wejścia do autobusu, a tym bardziej prawa do nałożenia kary pieniężnej. Organ II instancji nie odniósł się w swojej decyzji do tego problemu, sankcjonując sprzeczne z prawem czynności organu 1 instancji. Skarżąca, formułując zarzut pogwałcenia zasady informowania stron oraz uczestnictwa stron w postępowaniu, wskazała, że wbrew przepisom art. 79 k.p.a., nie została pouczona o swoich prawach. Kwestionując stanowisko organu I instancji, skarżąca podała, że w toku postępowania toczącego się przed tym organem przeprowadzono dowód z przesłuchania świadka w osobie kierowcy autobusu i męża skarżącej – J. D., jak też dowód z oględzin dokumentacji uzyskanej od Prezydenta Miasta O. i BOTM. Formułując zarzut naruszenia zasady uczestnictwa stron w postępowaniu, skarżąca wskazała na brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania i brak poinformowania o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Z tego względu decyzja powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Uzasadniając zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania, skarżąca podała, że organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne od dnia [...] kwietnia do [...] czerwca 2009 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy nie dłużej niż do dnia [...] maja 2009 r. z uwagi na charakter (organ nie określił, jaki to charakter) sprawy i konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Następnie pismem z dnia [...] maja 2009 r. zawiadomił stronę o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy nie dłużej niż do dnia [...] czerwca 2009 r. Odwołując się do art. 35 § 3 k.p.a. strona wskazała, że w przedmiotowej sprawie postępowanie prowadzone było blisko trzy miesiące. Skarżąca zarzuciła ponadto, że ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie wskazały przyczyn, dla których odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom kierowcy autobusu. Zaakcentowała, iż zaskarżoną decyzję odbiera w konwencji kolejnej szykany w ramach dyskryminacji jej przez Inspekcję Transportu Drogowego z powodu jej wcześniejszych skarg pod adresem tej instytucji i nagłośnienia w miejscowych mediach nieprawidłowości w działaniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego. skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga A. D. nic zasługuje na uwzględnienie. Przepis Lp. 2.5. załącznika do ustawy o transporcie drogowym stanowi, że jeżeli stwierdzone zostanie naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu osób autobusem, który nic odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób, kara wynosi 500 złotych. Wysokość tej kary, co należy podkreślić, jest niezależna od ilości stwierdzonych naruszeń. Zatem wykazanie, że nastąpiło tylko jedno ze wspomnianych naruszeń jest wystarczającą podstawą do nałożenia przedmiotowej kary. W niniejszej sprawie stwierdzono dwa naruszenia: brak ogumionego koła zapasowego oraz brak tablicy kierunkowej bocznej. Nie jest sporne między stronami, że skontrolowany autobus nie był wyposażony w boczną tablicę kierunkową (np. - wyjaśnienia skarżącej zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji k.4). Sporne jest natomiast, czy brak bocznej tablicy kierunkowej powoduje, że autobus nie odpowiada warunkom technicznym wymaganym prawem dla autobusu linii regularnej. Cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w swej treści nie wyróżnia odrębnych pojęć "warunków technicznych" i "niezbędnego wyposażenia". Dział III, zawierający uregulowania dotyczące tablic kierunkowych, nosi tytuł "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem". W dziale tym w różnych rozdziałach zawarte są uregulowania dotyczące budowy pojazdu, jego wyposażenia, świateł, hamulców, a w rozdziale 5 zawarte są "Warunki dodatkowe dla autobusu". Z przytoczonej systematyki rozporządzenia wynika, że warunki dodatkowe autobusu należą do warunków technicznych pojazdu. W omawianym rozdziale 5 rozporządzenia, w § 18 określone są liczne wymagania dotyczące warunków technicznych, jakie powinien spełniać autobus jak np. ilość drzwi, uchwyty, poręcze, wyjścia awaryjne, zasłona za miejscem kierowcy, urządzenie do oświetlania wnętrza, bagażnik a także posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego, tablic kierunkowych itd. Już z tego tylko zestawienia wynika, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać autobus nie są jednorodne i jedne dotyczą ściśle jego budowy, a inne konieczności wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Całość tych warunków dodatkowych składa się na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Nie ma żadnego uzasadnienia dla rozróżniania "warunków technicznych" od "wyposażenia'", bowiem ustawodawca tego nie czyni i w jednej jednostce redakcyjnej (§ 18) rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieszcza wszystkie warunki, jakie musi spełniać autobus. W § 21 ust. 1 rozporządzenie stanowi, że autobus regularnej komunikacji publicznej powinien posiadać tablice kierunkowe czołową i boczną. Użycie w § 18 i w § 21 słowa "powinien" oznacza obowiązek spełnienia określonych w powołanych przepisach warunków technicznych i błędny jest pogląd skarżącej, że określenie "powinien" oznacza, iż spełnienie warunków jest fakultatywne. Wymienione w § 18 i 21 warunki, jakie powinien spełniać autobus, stanowią warunki techniczne, które obligatoryjnie musi spełniać autobus. Zatem prawidłowy jest pogląd organu, że zgodnie z § 18 ust. 1 p. 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia, posiadanie tablic kierunkowych czołowej i bocznej należy do warunków technicznych autobusu. Skoro tak, to wykonywanie regularnego transportu publicznego autobusem nieposiadającym bocznej tablicy kierunkowej trafnie zostało zakwalifikowane, jako wykonywanie transportu autobusem, który nic odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla regularnego przewozu osób i zasadnie za to uchybienie została nałożona kara pieniężna zgodnie z Lp. 2.5 u.t.d. Podnoszona przez skarżącą kwestia posiadania w autobusie obowiązkowej tablicy czołowej oraz odróżniającego od innych koloru autobusu, a także brak skarg pasażerów na nieoznakowanie pojazdu nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi, gdyż brak tablicy kierunkowej czołowej także skutkowałby stwierdzeniem naruszenia Lp. 2.5. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, natomiast pozostałe argumenty skargi są prawnie obojętne. Reasumując ten wątek należy stwierdzić, że już samo stwierdzenie braku tablicy bocznej kierunkowej uzasadniało nałożenie przez organ przedmiotowej kary. Niezależnie od powyższego, organ prawidłowo ustalił, że w sprawie zaistniało również drugie naruszenie wskazane w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w brzmieniu na dzień kontroli, tj. [...] kwietnia 2009 r., zgodnie z którym autobus powinien być wyposażony w ogumione koło zapasowe. Zmiana tego przepisu uwzględniająca wyłączenia od stosowania wzmiankowanego wymogu (w odniesieniu do autobusów miejskich) dokonała się z dniem 20 czerwca 2009 r., a więc po kontroli drogowej. Co prawda decyzja organu I instancji była wydana już po nowelizacji powyższego przepisu, jednakże zasada praworządności zawarta w art. 6 k.p.a. nie może być pojmowana wyłącznie jako obowiązek orzekania na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt II GSK 491/08 wyraził pogląd, który skład rozpoznający niniejszą sprawę podziela, że omawiana zasada musi także uwzględniać, czy w dacie zaistnienia zdarzenia, z którym związane jest nałożenie kary na stronie ciążył obowiązek i czyjego naruszenie podlegało karze. W tym stanie rzeczy nie ma przesądzającego znaczenia okoliczność czy skontrolowany autobus wykonywał przewóz drogowy w komunikacji miejskiej, czy też podmiejskiej. Na dzień kontroli w każdym autobusie powinno znajdować się ogumione koło zapasowe rozumiane jako warunek techniczny pojazdu, którego niespełnienie podlega karze określonej w Lp. 2.5. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Sąd nie podziela poglądu strony, że sformułowanie "powinien być wyposażony" oznacza fakultatywną możliwość określonego zachowania się. Zdaniem Sądu użycie w § 18 i 21 słowa nie może być inaczej rozumiane niż obowiązek spełnienia określonych w tych przepisach warunków. Skarżąca wywodziła, że stwierdzony brak ogumionego koła zapasowego czy też brak tablic kierunkowych spowodowany był okolicznościami niezależnymi od strony. Dlatego organ prawidłowo uczynił, rozważając możliwość rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 u.t.d. W ocenie Sądu, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że nie było powodu do zastosowania żadnego z tych przepisów. W tym względzie Sąd podziela argumenty przedstawione przez organ. Powzięcie przez skarżącą wiadomości o uszkodzeniu koła zapasowego przed rozpoczęciem kursu powinno skutkować decyzjami prowadzącymi do wycofania z trasy autobusu, który nie spełniał warunków określonychprzepisami prawa i zastąpienie go innym pojazdem. Gdy idzie o powołanie w podstawie prawnej nieprawidłowego Rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego, należy zgodzić się ze stroną, że ww. Rozporządzenie nie obowiązywała w dniu kontroli, gdyż nowe Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego weszło w życie w dniu 4 maja 2008 r. Jednakże z punktu widzenia sposobu przeprowadzenia samej kontroli powyższe uchybienie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. W tej sprawie zatrzymania do kontroli drogowej dokonano o godz. 7.50 w K. na przystanku PKS. Przepis art. 69 ust. 1a pkt 2 utd zezwala inspektorom na dokonywanie czynności kontrolnych bez umundurowania podczas kontroli "przewozów regularnych", o ile nie wymaga to zatrzymywania pojazdów na drodze pomiędzy przystankami". Trzeba przy tym zauważyć, że termin "przystanek" na gruncie ustawy o transporcie drogowym ma ściśle określone techniczno-prawne znaczenie. W myśl bowiem art. 4 pkt 8a tej ustawy "przystanek" to miejsce przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej oznaczone w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. "Prawo o ruchu drogowym" (...). Jak wynika z rozkładu jazdy znajdującego się w aktach sprawy z wymienionego przystanku autobus miał odjechać o 7.50 w kierunku M. (wieś). W tym stanie rzeczy zatrzymania do przedmiotowej kontroli mogli dokonać funkcjonariusze inspekcji transportu drogowego zarówno umundurowani jak i nieumundurowani. Ustawa o transporcie drogowym zawiera odrębności w zakresie regulacji ustroju i uprawnień inspekcji transportu drogowego w porównaniu np. z Policją. Dotyczy to w szczególności uregulowań zawartych w rozdziale 9 utd (zwłaszcza w zakresie problematyki obowiązku umundurowania inspektorów ITD podczas wykonywania czynności kontrolnych z możliwością dokonywania przez inspektorów zatrzymań pojazdów do kontroli). Jak już stwierdzono, w tej sprawie zarówno zatrzymanie jak i kontrolę mogli dokonać funkcjonariusze nieumundurowani. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że funkcjonariusze ITD nie mieli prawa wstępu do pojazdu i przeprowadzenia kontroli. Upoważniał ich do tego przepis art. 72 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym w myśl których kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorom dokonania czynności kontrolnych, a w szczególności udostępnić pojazd (72 pkt 2). Natomiast w myśl art. 73 utd, inspektor w toku kontroli może nie tylko legitymować kierowców, przesłuchiwać świadków, badać dokumenty ale także dokonywać oględzin (art. 73 pkt 3 utd) i zabezpieczać zebrane dowody. Nadto zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 utd inspektor wykonując zadania określone w art. 50 utd ma prawo do wstępu do pojazdu, kontroli dokumentów. Natomiast do zadań inspekcji należy m.in. kontrola ruchu drogowego w zakresie transportu, o którym mowa w art. 1 na zasadach określonych w przepisach działu V ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a w tym stanu technicznego pojazdów (art. 5 pkt 3 utd). Mimo to, nie do zaakceptowania przez Sąd są przedstawione przez organ powody podania w protokole kontroli niewłaściwego przepisu prawnego, na podstawie którego przeprowadzono kontrolę drogową. Powoływanie się na niedoskonałości systemu komputerowego nie może stanowić usprawiedliwienia dla powstałej sytuacji. Sąd uznał za bezpodstawny zarzut naruszenia przez organ administracji art. 35 k.p.a., gdyż strona pismem [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz z dnia [...] maja 2009 r. została poinformowana, że ze względu na skomplikowany charakter sprawy, termin załatwienia sprawy może ulec przedłużeniu odpowiednio: do dnia [...] maja 2009 r. i do dnia [...] czerwca 2009 r. We wspomnianym okresie organ podejmował czynności wyjaśniające w postaci przesłuchania strony oraz J. D. Ponadto organ ustosunkował się do pism skarżącej oraz ustalał istotne dla sprawy okoliczności w oparciu o informacje uzyskane od innego organu administracji publicznej (v. pismo Prezydenta Miasta O. z dnia [...] czerwca 2009 r.). Decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] czerwca 2009 r., a zatem w terminie wskazanym przez organ. W tym stanie rzeczy należało więc uznać, że została wydana z zachowaniem terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło