I SA/Wa 1591/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-02

Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Iwona Kosińska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP zostało w pełni zrealizowane, jeśli wartość nieruchomości nabytej w zamian za mienie pozostawione przekracza 20% wartości tego mienia?
Ratio decidendi
Prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP zostało w pełni zrealizowane, jeśli wartość nieruchomości nabytej w zamian za mienie pozostawione przekracza 20% wartości tego mienia. W takim przypadku organ jest zobowiązany wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do dalszej rekompensaty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg L. K. i I. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez B. K. poza granicami RP. Skarżący argumentowali, że prawo do rekompensaty zostało zrealizowane jedynie częściowo z powodu opieszałości urzędników i zmian przepisów. Organy administracji uznały, że rekompensata została w pełni wykorzystana, ponieważ wartość nieruchomości nabytej przez L. K. w zamian za mienie pozostawione przekroczyła 20% wartości tego mienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2010 r. sprawy ze skarg L. K. i I. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. oddala skargi; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia na rzecz I. G. i L. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. K. nieruchomości w miejscowości B., powiat D., woj. [...] (obecnie [...]). Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 6 września 1990 r. L. K. wystąpił do Urzędu Miasta i Gminy w B. o rekompensatę za mienie pozostawione w ZSRR. Wnioskiem z dnia 11 stycznia 2007 r. skierowanym do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wystąpiła I. G. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia na rzecz wnioskodawców prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. K. nieruchomości w miejscowości B., powiat D., woj. [...] (obecnie [...]). Na skutek odwołań I. G. i L. K., Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 1990 r., sygn. akt [...] spadek po B. K., zmarłym w dniu [...] stycznia 1976 r., nabyli żona A. K., syn L. K. i córka I. G. po 1/3 części każde z nich. Natomiast z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 2007 r., sygn. akt [...] wynika, że spadek po A. K., zmarłej w dniu [...] września 2003 r., na podstawie ustawy nabyły dzieci L. K. i I. G. po 1/2 części każde z nich. Ponadto z oświadczenia L. K. z dnia 12 czerwca 2006 r. oraz z aktu notarialnego z dnia [...] lipca 1993 r., Rep. A nr [...] wynika, że prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zostało częściowo zrealizowane w postaci nabycia lokalu mieszkalnego w S. nr [...] położonego na działce [...]. W toku postępowania organ ustalił również, że z zaświadczenia archiwalnego Komitetu [...] z dnia [...] września 1967 r., nr [...] wynika, iż B. K. pozostawił w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. w miejscowości B., powiat D., woj. [...] gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, zabudowane domem mieszkalnym drewnianym, krytym blachą oraz szopą drewnianą krytą słomą, którego w dniu 1 września 1939 r. był właścicielem i posiadał obywatelstwo polskie. W operatach szacunkowych z dnia [...] maja 2008 r. sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego A. B. ustalono wartość nieruchomości pozostawionej poza granicami RP na kwotę [...] zł, natomiast wartość nieruchomości położonej w S., otrzymanej za mienie pozostawione, na kwotę [...] zł. Organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm., dalej "ustawa") wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20% wartości pozostawionej nieruchomości, tj. w niniejszej sprawie [...] zł. Zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy wysokość świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 2 pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości, przez osoby o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy. W związku z tym wysokość rekompensaty tj. [...] zł należy pomniejszyć o wartość nieruchomości położonej w S. uzyskanej na własność przez L. K. w zamian za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami RP. Biorąc pod uwagę fakt, że w niniejszej sprawie wartość nieruchomości położonej w S., nabytej przez L. K. wynosi [...] zł, organ uznał, że przewyższa ona wysokość rekompensaty stanowiącej 20% wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami RP, a tym samym rekompensata została już wykorzystana i brak jest podstaw do przyznania I. G. i L. K. dalszej kwoty rekompensaty. Od powyższej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli L. K. i I. G. W uzasadnieniu wskazali, że w okresie od 1 maja 2005 r. (po utracie mocy obowiązującej art. 3 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży lub spłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego) do dnia 7 października 2005 r. (daty wejścia w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.) prawo zaliczenia mogło być wykonywane bez żadnych ograniczeń procentowych lub kwotowych. Rodzice skarżących z wnioskiem o przyznanie prawa do rekompensaty występowali już od 1968 r., natomiast L. K. wystąpił w 1990 r. Z powodu opieszałości urzędników oraz zmieniających się ustaw prawo to wobec wnioskodawców zostało zrealizowane jedynie w części. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej "P.p.s.a.")). Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy uznać, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Rozstrzygając sprawę organy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i nie uchybiły zasadom postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 13 ust. 2 powołanej ustawy zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równiej 20% wartości tych nieruchomości. Stosownie zaś do art. 13 ust. 3 ustawy w przypadku, gdy na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty osoba nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali. W sprawie jest bezsporne, iż aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1993 r., Rep. A nr [...], w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy, L. K. nabył od Skarbu Państwa lokal mieszkalny nr [...] w budynku nr [...] w S. wraz z udziałem we współwłasności wspólnych części budynku oraz we współwłasności działki gruntu nr [...]. Cena sprzedaży lokalu została w całości zaliczona na poczet ceny wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą. Ustalając obecnie wartość majątku pozostawionego przez B. K. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej na kwotę [...] złotych a następnie obliczając wysokość rekompensaty należnej jego spadkobiercom, wynoszącej - stosownie do art. 13 ust. 2 i 3 ustawy - 20% wartości pozostawionych nieruchomości (tj. [...] złotych), organy prawidłowo zaliczyły na jej poczet wartość nieruchomości uprzednio nabytej przez L. K. od Skarbu Państwa jako ekwiwalent za mienie pozostawione przez ojca skarżącego poza obecnymi granicami RP. Ustaleń tych organy dokonały w oparciu o przedstawione przez skarżących i załączone do akt administracyjnych operaty szacunkowe z dnia [...] maja 2008 r. Dlatego kwestionowanie wyliczonej przez rzeczoznawcę majątkowego w tych operatach wartości nieruchomości należy uznać za bezprzedmiotowe. Z operatów szacunkowych wynika natomiast, że wartość nabytej od Skarbu Państwa nieruchomości wynosi [...] złotych, a tym samym przekracza 20% wartości pozostawionego mienia. W przypadku natomiast wystąpienia ujemnej różnicy pomiędzy 20% wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP i wartości nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa w ramach ekwiwalentu za pozostawione mienie, organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W tej sytuacji trafna jest ocena organów, iż rekompensata za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w świetle obowiązujących przepisów została w całości wykorzystana. Zasadnie zatem Wojewoda [...] odmówił spadkobiercom B. K. prawa do rekompensaty, a Minister Skarbu Państwa utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy znajduje uzasadnienie w art. 250 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło