II FZ 388/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 15 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. B. od zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Go 576/09 wydanego w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 1 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Go 576/09, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wezwał J. B. (dalej: Skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 1 października 2009 r., nr [...]. Jako podstawę prawną powyższego wezwania podano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji: 2.1. Skarżący w dniu 30 listopada 2009 r. wniósł do WSA w Gorzowie Wlkp. skargę na w.w. decyzję Dyrektora IS w Z., wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. 2.2. Zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2009 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. wezwał Skarżącego do uiszczenia w kwocie 500 zł wpisu od skargi w terminie 7 dniu, licząc od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. 2.3. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący w dniu 17 lutego 2009 r. wniósł od niego zażalenie, które zostało uwzględnione na podstanie art. 195 § 2 w związku z art. 198 p.p.s.a. przez Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp., gdyż podstawa prawna wezwania do uiszczenia wpisu była nieprawidłowa. W następstwie tego zarządzeniem tegoż Przewodniczącego z dnia 29 grudnia 2009 r. uchylono wcześniejsze zarządzenie z dnia 1 grudnia 2009 r. 2.4. Ponieważ w w.w. zażaleniu Skarżący jednocześnie zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od wniesionej skargi (wniosek ten został uzupełniony na formularzy PPF w dniu 4 lutego 2010 r.), postanowieniem z dnia 26 marca 2010 r. WSA w Gorzowie Wlkp. odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zażalenie Skarżącego na w.w. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. została oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 maja 2010 r., sygn. II FZ 234/10. 3. Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp.: 3.1. Wobec stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w.w. postanowieniem z dnia 27 maja 2010 r., że Skarżący może ponosić koszty sądowe w zakresie uiszczenia wpisu od skargi Przewodniczący Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. był zobowiązany do ponownego wezwania Skarżącego do uiszczenia wpisu. W dniu 16 czerwca 2010 r. w.w. Przewodniczący wydał zarządzenie, którym wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od w.w. skargi w kwocie 500 zł. Wysokość wpisu od skargi została ustalona na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193; dalej w skrócie: rozporządzenia RM). 4. Stanowisko Skarżących w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: 4.1. Wnosząc do NSA zażalenie z dnia 28 czerwca 2010 r. od w.w. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp., Skarżący stwierdził, że w w.w. zażaleniu z dnia 11 grudnia 2009 r. (otrzymane przez WSA w Gorzowie Wlkp. w dniu 17 grudnia 2009 r. – patrz: pieczęć Biura Podawczego na zażaleniu – k. 11 akt WSA w Gorzowie Wlkp.) wnioskował o "...wysłanie dokumentacji" wraz z jego "odwołaniem" do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże "...WSA w Gorzowie Wlkp. pomimo terminowo wysłanego zażalenia nie wykonał swojej ustawowej powinności o przekazaniu zażalenia wyższej instancji". W związku tym Skarżący stwierdził, że utracił zaufanie do WSA w Gorzowie Wlkp. i przesyła niniejsze zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. 4.2. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. Skarżący został wezwany na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. do usunięcia braku formalnego w.w. zażalenia z dnia 28 czerwca 2010 r. przez (a) wskazanie czy wnosi o zmianę czy uchylenie zaskarżonego zarządzenia i (b) zwięzłe uzasadnienie zażalenia. 4.3. W odpowiedzi na w.w. wezwanie Skarżący pismem z dnia 7 lipca 2010 r. uzupełnił zażalenie, zgłaszając wniosek o uchylenie w.w. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 czerwca 2010 r. Uzasadniając swój wniosek Skarżący stwierdził, że: "W moim zażaleniu z dnia 11.12.2009 r. wnioskowałem o wysłanie dokumentacji wraz z moim odwołaniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie wnioskowałem wtedy o uzyskanie prawa pomocy. Dlatego uważam decyzję z 29 grudnia 2009 r. za prawomocną ponieważ nie można wydawać decyzji kilka razy w krótkim terminie w tej samej sprawie wzajemnie się wykluczających". 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Skarżący oparł swój wniosek o uchylenie zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 czerwca 2010 r. na dwóch okolicznościach: (1) braku przekazania przez Sąd pierwszej instancji sprawy do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na skutek zażalenia Skarżącego z dnia 17 grudnia 2009 r. oraz (2) wydaniu przez Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. zarządzenia z dnia 29 grudnia 2009 r., które w ocenie Skarżącego zamyka możliwość ponownego wezwania go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. 5.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie pierwszej z w.w. okoliczności należy stwierdzić, że na podstawie art. 195 § 2 w związku z art. 198 p.p.s.a. WSA w Gorzowie Wlkp. był uprawniony w przypadku oczywistej zasadności zażalenia Skarżącego do uchylenia zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I w.w. Sądu bez konieczności przekazywania sprawy do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Na mocy w.w. przepisów p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji był także uprawiony do rozpoznania sprawy od nowa. Przyczyną uwzględnienia zażalenia Skarżącego z dnia 17 grudnia 2009 r. była okoliczność, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 1 grudnia 2009 r. oparto na podstawie prawnej w postaci § 1 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM. Ponieważ w.w. rozporządzenie RM w § 1 nie zawiera ust. 3 pkt. 12, to zasadnie WSA w Gorzowie Wlkp. uznał zażalenie Skarżącego, w którym podniesiono zarzut nieprawidłowości podstawy prawnej za oczywiście zasadny. Tym samym Sąd pierwszej instancji, powołując się na w.w. przepisy p.p.s.a., prawidłowo uchylił w.w. zarządzenie z dnia 1 grudnia 2009 r. (patrz: uzasadnienie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 grudnia 2009 r. – k. 17 akt WSA w Gorzowie Wlkp.). Uwzględniając powyższy należy stwierdzić, że podniesiony przez Skarżącego w rozpoznawanym zażaleniu zarzut naruszenia przez WSA w Gorzowie Wlkp. ciążącego na nim obowiązku prawnego poprzez nieprzekazanie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu sprawy do rozpoznania na skutek zażalenia Skarżącego z dnia 17 grudnia 2009 r. jest bezzasadny. W.w. przepisy p.p.s.a. jednoznacznie ustanawiają uprawnienie dla wojewódzkich sądów administracyjnych, które wykorzystał w rozpoznawanej sprawie WSA w Gorzowie Wlkp. (tj. uchylił zaskarżone zarządzenie bez przekazywania sprawy sądowi drugiej instancji). 5.2. Powoływane powyżej przepisy prawa, tj. art. 195 § 2 w związku z art. 198 p.p.s.a., przewidują także dla wojewódzkiego sądu administracyjnego uprawnienie do rozpoznania sprawy od nowa, jeżeli uchylono zaskarżone zarządzenie na skutek zażalenia strony. Kompetencja ta przesądza o bezzasadności rozpoznawanego zażalenia Skarżącego także w zakresie drugiej z powoływanych okoliczności. W żaden bowiem sposób zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 grudnia 2009 r., którym uchylono zarządzenie tegoż Przewodniczącego z dnia 1 grudnia 2009 r., nie zamyka możliwości do ponownego wezwania Skarżącego do uiszczenia należnego wpisu od skargi. W myśl art. 195 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny "...w miarę potrzeby" może rozpoznać sprawę na nowo. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., Skarżący jest zobowiązany do partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego poprzez wniesienie należytego wpisu od skargi. WSA w Gorzowie Wlkp. w celu wyegzekwowania w.w. obowiązku Skarżącego był więc zobowiązany do rozpoznania kwestii uiszczenia wpisu na nowo w trybie przewidzianym przez art. 195 § p.p.s.a. Potrzeba wydania nowego zarządzenia wzywającego do realizacji obowiązku ustanowionego w art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. – w rozpoznawanej sprawie zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 czerwca 2010 r. – była więc uwarunkowana przepisami prawa. Wydając w.w. zarządzenie, Przewodniczący Wydziału I WSA w Gorzowie Wlkp. postąpił w sposób prawidłowy i praworządny. Należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie postanowienie NSA z dnia 27 maja 2010 r., sygn. II FZ 234/10, przesądziło o tym, że Skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na mocy art. 211 w związku z art. 212 § 1 p.p.s.a. obejmują m.in. wpisy sądowe. Zatem Przewodniczący Wydziału I w.w. Sądu nie mógł mieć wątpliwości, że Skarżącego należy wezwać na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. do uiszczenia należnego wpisu od skargi. 5.3. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.