II OZ 613/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, , , po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prokuratora Okręgowego w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 424/09 o odmowie dopuszczenia I. R. do udziału w sprawie w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Gdańsku na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 424/09 odmówił dopuszczenia I. R. do udziału w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Gdańsku na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Prokurator Okręgowy w Gdańsku wniósł o uchylenie opisanej wyżej decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r., uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sopocie z dnia [...] września 2008 r., nakazującą Spółce Akcyjnej "[...]" zaniechania dalszych robót budowlanych polegających na przebudowie - nadbudowie części budynku przy ul. L. [...] w S. związanych ze zmianą sposobu użytkowania poddasza na cel mieszkalny na potrzeby mieszkania nr [...] i orzekającej o braku podstaw do nałożenia na podstawie przepisu art. 51 ust .1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych prowadzonych w lokalu przy ul. L. [...] w S. do stanu zgodnego z prawem. Skarżący zrzucił organowi wydanie zakwestionowanej decyzji bez udziału I. R.. Pismem z dnia 24 sierpnia 2009r. I. R. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w sprawie przed sądem administracyjnym w charakterze uczestnika postępowania wskazując, że sprawa dotyczy jej interesu prawnego z racji zamieszkiwania w lokalu przy ul. L. [...] oraz użytkowania tarasu oraz części poddasza. Jak podała, powyższe okoliczności skłoniły ją do zwrócenia się do Prokuratora Okręgowego w Gdańsku z prośbą o pomoc w przedmiotowej sprawie. Sąd stwierdził, że I. R. wywodzi swoje uprawnienie z przysługującego jej prawa własności lokalu położonego w S. przy ul. L. [...]. Kontrolowane przez Sąd postępowanie dotyczy natomiast nałożenia na inwestora - Spółkę Akcyjną "[...]" na podstawie przepisu art. 51 ust .1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych prowadzonych w lokalu przy ul. L. [...] w S. do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowe prace prowadzone były na podstawie prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta Sopotu z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę. Prawidłowość tej decyzji stwierdzona została w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, prowadzonym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 276/06, zakończonym wyrokiem z dnia 8 marca 2007 r., oddalającym skargę I. R. Sąd wskazał, że budynek położony w S. przy ul. L. [...] składa się z 11 nieruchomości stanowiących odrębną własność. Zgodnie z przepisem art. 20 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U.2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) jeżeli lokali wyodrębnionych, i lokali niewyodrębnionych jest więcej niż siedem właściciele lokali są zobowiązani podjąć uchwałę o wyborze zarządu, który kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej w ramach czynności dotyczących zwykłego zarządu nieruchomości i reprezentuje ją na zewnątrz. Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają natomiast uchwały właścicieli lokali. Sąd wskazał, że zarząd wspólnoty podjął działania w kierunku realizacji prac remontowych części wspólnej nieruchomości i temu celowi między innymi służyła uchwała członków wspólnoty z dnia 27 lutego 2004 r. Nr [...] wyrażająca zgodę na modernizację, przebudowę i nadbudowę lokalu mieszkalnego Nr [...] w budynku przy ul. L. [...] w S. (inwestor w zamian za odstąpienie powierzchni części strychu zobowiązał się przeprowadzić określone prace remontowe budynku na własny koszt). Sąd stwierdził, że zadysponowanie częścią wspólną przeznaczoną dla realizacji wyżej wymienionej inwestycji odbyło się zgodnie z treścią art. 23 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U.2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Podjęta została uchwała i mocą tejże uchwały inwestor uzyskał prawo do dysponowania częścią nieruchomości wspólnej na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawo budowlane. Sąd zauważył, że jakkolwiek prawo własności chroni właściciela lokali wyodrębnionych, to sprawami wspólnoty mieszkaniowej (do których m. in. należy dbanie o właściwy stan techniczny części wspólnych budynku) kieruje zarząd i on też reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach pomiędzy wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali). Ponieważ interesy właścicieli poszczególnych lokali mogą być rozbieżne w art. 25 ust. 1. ustawy o własności lokali przewidziano, iż właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub z umową właścicieli lokali albo jeśli narusza ona zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza jego interesy. Skarżąca skorzystała z takiej możliwości i uchwała wspólnoty wyrażająca zgodę na opisaną powyżej przebudowę lokalu nr [...], została przez nią zaskarżona do sądu, który uznał iż została podjęta zgodnie z prawem. Konkludując Sąd stwierdził, że w toczącym się postępowaniu skarżąca I. R. nie wykazała żadnego prawem chronionego, własnego, zindywidualizowanego i skonkretyzowanego interesu prawnego, który dawałby jej możliwość udziału w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mieszkanie nr [...], należące do I. R., znajduje się na parterze budynku przy ul. L. [...], natomiast kontrolowana przez organy nadzoru budowlanego inwestycja realizowana jest w lokalu położonym na poddaszu. Obie nieruchomości oddzielone są przez dwie kondygnacje. W znajdujących się w aktach sprawy licznych pismach I. R. kierowanych do organów (np. pismo z dnia 17 listopada 2008 r., pismo z dnia 10 października 2007 r.) wskazuje ona na takie okoliczności jak pękanie tarasu, które miało miejsce w roku 2006, jego niewłaściwą naprawę w roku 2007, pękanie ścian w jej mieszkaniu i obsuwanie się skarpy, na której posadowiony jest budynek. Ponadto powstanie rysy na ścianie nośnej, szpary pomiędzy ścianą i podłoga w mieszkaniu nr. [...] przypisuje samowolnej budowie garażu, która dokonana została w 1978 r. Dalsze uszkodzenie budynku nastąpiło, w przekonaniu skarżącej, w wyniku przebudowy mieszkania nr. 6 przeprowadzonej w 1979 r. W ocenie Sądu, żadna z przytoczonych okoliczności nie daje podstawy do uwzględnienia wniosku, wobec czego na podstawie przepisu art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosek I. R. o dopuszczenie jej do udziału w sprawie przed sądem administracyjnym w charakterze uczestnika postępowania należało oddalić. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prokurator Okręgowy w Gdańsku oraz I. R. Prokurator Okręgowy w Gdańsku zarzucił naruszenie art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903). W motywach uzasadnienia zażalenia wywodzono o nieuzasadnionej odmowie wnioskodawczyni prawa do sądu. Na tych podstawach Prokurator Okręgowy w Gdańsku wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. I. R. w zażaleniu wskazywała, że jest właścicielką mieszkania nr [...] przy ul. L. [...] oraz proporcjonalnie części wspólnych – m.in. strychu. Wnioskodawczyni podnosiła, że część strychu przeznaczonego pod zabudowę stanowi własność mieszkańców, czyli Wspólnoty Mieszkaniowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie Prokuratora Okręgowego w Gdańsku nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "§1 Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. §2 Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 §4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie". Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Zasadnie również Sąd wywodził, że od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. I. R. wnosząc o dopuszczenie do udziału w sprawie wywodziła swój interes prawny z tego, że jest właścicielem mieszkania przy ul L. [...] lokal nr [...], a zaskarżona decyzja dotyczy lokalu nr [...] - znajdującego się również przy ul. L. [...] w S. Wnosząc o dopuszczenie do udziału w sprawie podmiot powinien wykazać, że wynik postępowania administracyjnego dotyczy interesu prawnego tego podmiotu. Należało zatem wywieść, że skonkretyzowany w decyzji administracyjnej nakaz skutkuje dla podmiotu, na podstawie obowiązującego prawa (normy prawnej), powinnością określonego zachowania lub, że na podstawie tego nakazu podmiot powinien lub mógł uzyskać konkretne korzyści. Do uznania za uczestnika postępowania, a w konsekwencji dopuszczenia do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wystarczy powołanie się tylko na fakt bycia właścicielem jednego z lokali w budynku przy ul. L. [...] w S. Ze względu na brak wykazania przez podmiot prawem chronionego, zindywidualizowanego i skonkretyzowanego interesu prawnego oraz ze względu na fakt, że to na stronie spoczywa obowiązek choćby uprawdopodobnienia tego interesu prawnego, Sąd I instancji zasadnie odmówił I. R. dopuszczenia do udziału w sprawie. Składając w sprawie wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie wykazano interes faktyczny, to jest wykazano, że I. R. jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, nie poparto jednak tego zainteresowania przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Z tych względów, podnoszone w uzasadnieniu zażalenia zarzuty nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji, rozpoznając wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie nie powinien przesądzać o tym czyjego interesu prawnego dotyczył wynik postępowania administracyjnego w sprawie. Oceniając wniosek Sąd powinien przede wszystkim ocenić, czy ten właśnie wniosek spełnia przesłanki o których stanowi art. 33 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tzn. czy przedstawiono dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania administracyjnego dotyczył interesu prawnego podmiotu składającego wniosek. Jest to istotne szczególnie wówczas, gdy zaskarżając decyzję podniesiono, że została ona wydana bez udziału w sprawie strony. Przesądzanie wskazanych powyżej kwestii w postępowaniu z wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie nie jest pożądane ze względu na przedmiot skargi i zarzuty w tej skardze podniesione. Nie jest to również pożądane z tego względu, że w postępowaniu z wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie, to na podmiocie spoczywa obowiązek wykazania istnienia interesu prawnego, podczas gdy rozpoznając sprawę sądowoadministracyjną Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe, skoro zaskarżone postanowienie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.