II FSK 1587/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 629/09 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – na rzecz adwokata P. G. kwotę 600 (słownie: sześćset) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 629/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 grudnia 2008 r. w przedmiocie podatku od środków transportowych. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 10 września 2008 r. określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych na łączną kwotę 2.888 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło, że w toku postępowania podatkowego ustalono, iż M. B. jest właścicielem dwóch pojazdów - autobusów. W świetle przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) podlega więc obowiązkowi podatkowemu w podatku od środków transportowych. W skardze do sądu administracyjnego M. B. domagał się zmiany rozstrzygnięcia organu drugiej instancji argumentując, że stanowiące przedmiot opodatkowania autobusy ze względu na zły stan techniczny nie przedstawiają żadnej wartości. Skarżący wskazał również na swoją tragiczną sytuację finansową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę, na wstępie przytoczył treść art. 8 pkt 7, art. 9 i art. 10 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 § 1 pkt 1 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Sąd wskazał, że w rozpoznanej sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżący jest właścicielem pojazdów – dwóch autobusów (Autosan o nr rejestracyjnym (...) i Tam o nr rejestracyjnym (...)), które – jak przyznano w skardze – nie zostały wyrejestrowane, mimo że są niesprawne. Zdaniem składu orzekającego, w świetle przytoczonych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podniesione przez stronę okoliczności, w szczególności zły stan techniczny pojazdów i niekorzystanie z nich przez właściciela, nie powodują zwolnienia z obowiązku płacenia podatku. Wpływ na wygaśnięcie tego obowiązku ma bowiem dopiero wyrejestrowanie pojazdu, jego zbycie (czyli przeniesienie prawa własności pojazdu) czy też wydanie decyzji przez organ rejestrujący o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu lub upływ czasu, na który pojazd powierzono. Mając powyższe na względzie Sąd pierwszej instancji stwierdził brak podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy podatkowe przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dopóki bowiem skarżący nie złoży, jako właściciel pojazdów, wniosków o ich wyrejestrowanie i w konsekwencji nie zostaną wydane przez właściwy organ decyzje w tym przedmiocie, dopóty ciążyć na nim będzie obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Sąd wyjaśnił, że trudna sytuacja majątkowa skarżącego nie może być przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Okoliczność ta natomiast może być zbadana w toku postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. W skardze kasacyjnej M. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu, albowiem nie zostały one opłacone ani w całości, ani w części. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez obrazę: - art. 1 § 1 in principio w związku z art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 229 Ordynacji podatkowej, polegającą na nieprzeprowadzeniu we właściwy sposób sądowej kontroli wcześniejszego postępowania podatkowego, zakończonego wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta K. w dniu 10 września 2008 r. i podtrzymanej w postępowaniu odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., mającą za przedmiot określenie M. B. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych, która oparta została na niewłaściwych ustaleniach stanu faktycznego, poprzez brak uwzględnienia nieposiadania przez skarżącego tytułu prawnego do opodatkowanych autobusów marki Autosan o numerze rej. (...), a także marki TAM o numerze rej. (...), którą to okoliczność w świetle treści art. 9 § 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powinien był rozważyć w oparciu o treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mając tym samym istotny wpływ na wynik sprawy, w ten sposób, że sąd a quo zastosował zamiast konstrukcji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 229 Ordynacji podatkowej dyspozycję art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co przekładało się na utrzymanie w mocy niezasadnej decyzji, która w swojej istocie stanowi wynik braku zastosowania treści art. 9 § 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że obydwa sporne autobusy zostały przez skarżącego sprzedane, w szczególności Autosan został sprzedany na części (dowód: kserokopia odwołania z dnia 28 lutego 2005 r. do SKO w K. od decyzji z dnia 9 lutego 2005 r. o nr [...], która za przedmiot miała określenie stawki podatku od środków transportowych). W związku z tym brak było podstaw do określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych. Autor skargi kasacyjnej wywodził ponadto, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał należytej kontroli działalności administracji publicznej. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika bowiem, by Sąd rozważał możliwość uchybienia przez organy podatkowe przepisom procesowym (art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Skład orzekający nie zbadał również, czy w sprawie nie zaszła okoliczność usprawiedliwiająca zastosowanie art. 9 § 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej sformułowano jedynie zarzut przewidziany w art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut ten sprowadza się do stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji dokonał w zaskarżonym wyroku niewłaściwej kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów podatkowych, gdyż akty te zostały podjęte przy nieuwzględnieniu okoliczności, iż skarżący nie posiadał tytułu prawnego do autobusów opodatkowanych podatkiem od środków transportowych za 2008 r. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego należy w pierwszej kolejności podnieść, że stosowanie do art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, w granicach przewidzianych w art. 134 § 1 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi. Nadto Sąd administracyjny pierwszej instancji może prowadzić postępowanie dowodowe tylko w ograniczonym zakresie. Świadczy o tym treść normy prawnej zawartej w art. 106 § 3 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi, dopuszczającej z urzędu lub na wniosek przeprowadzenie przed sądem jedynie dowodu uzupełniającego z dokumentów, pod warunkiem wszakże, iż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazać trzeba, że okoliczność zbycia przez skarżącego przedmiotowych autobusów została podniesiona dopiero w skardze kasacyjnej, co przyznaje sam jej autor (patrz przedostatnie zdanie uzasadnienia skargi kasacyjnej). Nie mógł zatem Sąd pierwszej instancji brać tej okoliczności pod rozwagę, albowiem okoliczność ta Sądowi nie była znana. Również akta sprawy, a w szczególności akta podatkowe, nie zawierają informacji w tej materii. Skarżący bowiem w toku postępowania przed organami podatkowymi powoływał się tylko na to, że przedmiotowe autobusy zostały zdewastowane i nie są eksploatowane a ich dowody rejestracyjne znajdują się w wydziale komunikacji. Podnosił także swoja trudną sytuację materialną, która, jego zdaniem, stanowić powinna przesłankę umorzenia ciążących na nim zobowiązań podatkowych. Na sytuację materialną skarżący powoływał się również w skardze do Sądu pierwszej instancji. Nie kwestionował w niej, że autobusy nie zostały przez niego wyrejestrowane. Zasadnie zatem w zaskarżonym wyroku uznano, że to stwierdzenie skarżącego ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż nieużywanie autobusów przez skarżącego nie stanowi podstawy do wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych w świetle art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro zatem ustalony w sprawie przez organy podatkowe stan faktyczny nie był przez skarżącego kwestionowany, a przed Sądem pierwszej instancji fakt zbycia autobusów nie został podniesiony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a przede wszystkim art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezwiązanie bowiem Sądu pierwszej instancji zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie może oznaczać uprawnienia do ustalania stanu faktycznego sprawy przez ten Sąd we własnym zakresie. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie przepisów art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).