II OZ 175/10

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-03-03

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja materialna i zdrowotna strony skarżącej może stanowić podstawę do uchylenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, mimo braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Trudna sytuacja materialna i zdrowotna strony skarżącej sama w sobie nie stanowi podstawy do uchylenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego. Wpis w sprawach budowlanych wynosi 500 zł, a strona nie podniosła argumentów kwestionujących tę kwotę. Instytucja prawa pomocy wymaga złożenia wniosku na urzędowym formularzu, a pozostawienie takiego wniosku bez rozpoznania nie wpływa na zasadność wezwania do wpisu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. Przewodniczący Wydziału WSA wezwał skarżących do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Skarżący złożyli zażalenie, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną, oraz wnioski o przyznanie prawa pomocy. Wnioski te zostały pozostawione bez rozpoznania z powodu braku urzędowego formularza. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do wpisu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 marca 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.W. i B.W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2009 roku, sygn. akt IV SA/Po 932/09 wzywające do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Z.W. i B.W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. W dniu 30 października 2010 roku Z.W. i B.W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 roku w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2009 r. Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał skarżących do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazali, że nie są w stanie uiścić opłat ze względu na swój stan zdrowia oraz sytuacje majątkową. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2010 r. pozostawiono zawarte w zażaleniu wnioski strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), wpis stały w sprawach z zakresu skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł. Zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał skarżących do uiszczenia wpisu właśnie w tej wysokości, bowiem przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nakazanie wykonania rozbiórki, który mieści się we wskazanej wyżej kategorii spraw, a jednocześnie sprawa ta nie jest objęta wpisem stosunkowym. Skarżący w treści zażalenia nie podniośli żadnych argumentów zmierzających do zakwestionowania kwoty wpisu objętego wezwaniem, ograniczając się jedynie do opisania swojej trudnej sytuacji materialnej. Wyjaśnić zatem należy, że trudna sytuacja materialna nie uzasadnia uchylenia zarządzenia o wezwaniu do wpisu. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem. Wyjątki od tej zasady w odniesieniu do określonych podmiotów zostały przewidziane w art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednakże przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Kolejnym wyjątkiem od zasady obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy. Jak wyżej wskazano, Sąd I instancji uznał, że wraz z zażaleniem strony wystąpiły o przyznanie prawa pomocy, jednakże postanowieniem z dnia 12 stycznia 2010 r. pozostawiono wnioski stron bez rozpoznania, wobec braku nadesłania wniosku na urzędowym formularzu. Nie może mieć to jednak wpływu na zasadność wydanego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło