II SA/Po 955/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości postanawia oddalić wniosek. /-/ K. Witkowicz - Grochowska Skarżący P. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis stanowi art. 239 pkt 1 a) ppsa, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wprawdzie w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie o przekazaniu wniosku według właściwości jednak w sprawie głównej, która dotyczy umorzenia w całości zadłużenia alimentacyjnego, jakie powstało w wyniku wypłaty zaliczek alimentacyjnych. Nadto należy wskazać, że przedmiotowa sprawa choć bezpośrednio nie dotyczy skargi na odmowę przyznania świadczenia objętego pomocą publiczną z takiego funduszu, to należy do spraw związanym z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych. Przesądza to, iż w takich sprawach z reguły skarżący mogą nie mieć dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, co wiązałoby się w rezultacie z przyznaniem im prawa pomocy w tym zakresie (J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi..., s. 312). Stąd podmioty wnoszące skargi na decyzje odmawiające przyznania tego rodzaju wsparcia, z mocy prawa, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Przyjąć również należy, że zwolnione od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy są także osoby wnoszące skargę do sądu administracyjnego na inne orzeczenia organów administracji wydane w toku prowadzenia spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, np. na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Nie ma interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowych osoba, która nie ma obowiązku ich uiszczenia. W takiej sytuacji zwolnienie od kosztów sądowych w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.), gdyż żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Reasumując, skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie (art. 239 pkt 1 a) cytowanej ustawy), więc wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz - Grochowska