I OZ 420/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 5/10 oddalające wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku I. Ż. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Olsztynie za niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 5/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek I. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż jest emerytem posiadającym na wychowaniu niepełnosprawnego syna, wymagającego leczenia i rehabilitacji. Związane z tym wydatki wynoszą około 500 zł miesięcznie. Nadto strona ponosi koszty alimentów w wysokości 400 zł. W konsekwencji, poniesienie kosztów sądowych nie jest praktycznie możliwe przy miesięcznym dochodzie rodziny wynoszącym ok. 2000 zł. I. Ż. podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wyłącznie z synem. Majątek rodziny stanowi mieszkanie oraz samochód osobowy marki [...] (rocznik 2001), który służy głównie do przewozu syna na rehabilitację. Jako dochody strona wykazała emeryturę własną i rentę socjalną syna w łącznej kwocie 2.141,66 zł. W rubryce nr 11 formularza wniosku dodano, iż jest wnioskodawca zadłużony u rodziny na kwotę 500 zł. Oddalając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd I instancji szczegółowo przeanalizował złożone przez I. Ż. (również do innych spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie) dokumenty wskazując, iż wybiórcze przedstawienie wyciągów z rachunków bankowych pozbawia możliwości oceny realnych zdolności płatniczych strony. Tym samym brak staranności w zakresie wskazania wysokości ponoszonych wydatków, czy też wysokości uzyskiwanych dochodów pozbawia sąd możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy i jego rodziny. Wobec sprzeczności w twierdzeniach strony nie była, zdaniem Sądu I instancji, możliwa rzetelna ocena sytuacji finansowej skarżącego i tym samym nie było możliwe przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Ponadto w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona powinna sama poczynić pewne oszczędności, które pozwoliłyby na pokrycie kosztów sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł I. Ż. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podniósł, iż Sąd błędnie uznał, iż jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny, a ponadto szczegółowo określił wysokość ponoszonych miesięcznych wydatków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie jest zasadne. Zasadą ogólną postępowania przez sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez stronę kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje zatem na podstawie oświadczeń strony, mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. WSA w Olsztynie, rozpoznając wniosek I. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadnie doszedł do przekonania, że uchylanie się skarżącego od obowiązku przedstawienia rzetelnych wyjaśnień oraz żądanych dokumentów, w tym nieujawnienie wszystkich rachunków bankowych uniemożliwia pełną ocenę sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo ocenił, że skarżący nie zrealizował ciążącego na nim na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. obowiązku wykazania, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Ponadto, uchylanie się skarżącego przed przedłożeniem wszystkich dokumentów mogło wzbudzić wątpliwości, co do jego sytuacji majątkowej. Zasadnie Sąd również przyjął, iż okoliczność przyznania prawa pomocy w innej sprawie nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający indywidualną sprawę rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, lecz w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.