II SA/Wa 1902/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) Sędziowie WSA Adam Lipiński Janusz Walawski Protokolant Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi P. L. na niewykonanie przez Ministra Obrony Narodowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 386/09 wymierza Ministrowi Obrony Narodowej grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych P. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę (nazwaną zażaleniem) na bezczynność, polegającą na niewykonaniu przez Ministra Obrony Narodowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 386/09, uchylającego decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Bezczynność ta polegała, zdaniem skarżącego, na niewypłaceniu mu przysługujących należności pieniężnych: – odszkodowania w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, odsetek od niewypłaconego odszkodowania oraz zasądzonych kosztów postępowania i odsetek od tych kosztów. Wskazał, iż pismem z dnia [...] września 2009 r. zwrócił się do Dyrektora Departamentu Kadr MON w sprawie wyjaśnienia przyczyny zwłoki w wykonaniu wyroku, na które to pismo nie otrzymał odpowiedzi. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wykonał powyższy wyrok, wydając stosowną decyzję w dniu [...] listopada 2009 r. nr [...], którą doręczono skarżącemu w dniu [...] listopada 2009 r. Odnosząc się do kwestii roszczeń finansowych skarżącego, organ wskazał, iż z treści art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) wynika, że w razie uchylenia decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tej decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. Zgodnie z art. 116 ust. 3 tej ustawy w takim przypadku żołnierzowi zawodowemu przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie. Jednakże przepis ten nie ma zastosowania w sprawie P. L., bowiem w stosunku do niego nadal pozostaje w obrocie prawnym decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, bowiem Sąd uchylił jedynie decyzję organu drugiej instancji, tj. decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. W związku z tym, iż skarżący skierował w dniu [...] października 2009 r. do Ministra Obrony Narodowej pismo, w którym żądał wypłaty odszkodowania na podstawie art. 116 ww. ustawy, został poinformowany, iż w tym przedmiocie została wydana odrębna decyzja administracyjna. Odnosząc się do żądania skarżącego wypłacenia kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, organ wskazał, iż P. L. nie wskazał numeru rachunku bankowego, na który miałyby zostać przelane te należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 154 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a., stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1 nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 386/09, w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej uchylił zaskarżoną decyzję. Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, skarżący pismem z dnia [...] września 2009 r. wezwał organ do wykonania orzeczenia. Minister Obrony Narodowej wydał decyzję dopiero w dniu [...] listopada 2009 r., po wniesieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność organu. Wskazane przez pełnomocnika organu w odpowiedzi na skargę działania, zmierzające do załatwienia sprawy P. L., podjęte zostały dopiero w dniu [...] września 2009 r. W tym miejscu należy przytoczyć treść art. 286 powołanej ustawy, który stanowi, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (§ 1). Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2). Jak wynika z akt sprawy, akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r. zostały zwrócone organowi w dniu [...] sierpnia 2009 r. Od tego dnia rozpoczął bieg miesięczny termin do załatwienia sprawy (art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 286 § 2 p.p.s.a.). Koniec tego terminu przypadał w dniu [...] września 2009 r. (art. 57 § 3 i 4 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że w powyższym terminie sprawa nie została załatwiona w sposób określony w art. 104 k.p.a. Zgodnie z art. 36 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy i to nawet w przypadku przyczyn niezależnych od organu. Minister Obrony Narodowej nie uczynił zadość tym wymogom. Powyższe uwagi uprawniają do stwierdzenia, że organ odwoławczy po wyroku uchylającym zaskarżoną decyzję zobowiązany jest załatwić sprawę w sposób określony w art. 104 k.p.a. w terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a., z tym, że termin ten należy liczyć od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niezałatwienia sprawy w tym terminie i niepodjęcia czynności, o którym mowa w art. 36 k.p.a., organ administracji pozostaje w bezczynności. Czyni to zasadnym żądanie wymierzenia grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Minister Obrony Narodowej nie załatwił sprawy w terminie ustawowym, nie zawiadomił o przyczynie zwłoki, nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Niewątpliwe jest więc, że dopuścił się bezczynności. Nie są natomiast zasadne zarzuty skarżącego dotyczące jego roszczeń finansowych. Norma wyrażona w art. 154 § 1 p.p.s.a. obejmuje wyłącznie kwestię niewykonania wyroku sądowego w zakresie, będącej jego przedmiotem, sprawy administracyjnej, nie stanowi natomiast podstawy do wymierzenia grzywny w przypadku, gdy organ administracji publicznej nie wykona wyroku w części dotyczącej zwrotu zasądzonych na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Niewykonanie wyroku w części dotyczącej kosztów postępowania nie może zatem stanowić bezczynności organu administracji, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., z uwagi na fakt, iż nie występuje konieczność podjęcia przez tenże organ działań z zakresu administracji publicznej (tj. np. wydania decyzji administracyjnej). Między organem administracji a stroną, na rzecz której orzeczono zwrot kosztów postępowania, powstaje cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, w którym organowi przypada rola dłużnika, zaś stronie skarżącej – wierzyciela. W konsekwencji zawiązania stosunku zobowiązaniowego, w razie niewykonania przez organ administracyjny wyroku sądu w części dotyczącej kosztów postępowania, po uprzednim stwierdzeniu prawomocności wyroku, dochodzenie jego wykonania odbywać się będzie w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, nie zaś art. 154 § 1 p.p.s.a. Natomiast żądanie wypłacenia odszkodowania na podstawie art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie było przedmiotem postępowania w sprawie II SA/Wa 386/09. Odnosząc się natomiast do wysokości wymienionej grzywny, należy wskazać, iż zawiera się ona w przedziale określonym w przepisie art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustalając jej wysokość, Sąd wziął pod uwagę w szczególności okoliczność, iż bezczynność organu nie wynikała z jego złej woli, lecz z trudności z usytuowaniem żołnierza w strukturach Sił Zbrojnych. W ocenie Sądu, grzywna wymierzona w dolnych jej granicach spełni zarówno cel dyscyplinujący, jak i represyjny, które to cele zostały jej przez ustawodawcę przypisane. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.