VII SA/Wa 229/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Prezydent W., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), cofnął M. C. uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi stwierdzone prawem jazdy kategorii B nr [...] do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Prezydent W. orzekł o skierowaniu M. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym – w terminie 60 dni od daty doręczenia decyzji. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikom M. C. w dniu 19 maja 2009 r., a zatem - zdaniem organu - kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji M. C. powinien poddać się do dnia 19 lipca 2009 r. Prezydent W. podał, iż M. C. nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Jednocześnie zauważył, że pełnomocnik strony w piśmie z dnia 14 września 2009 r. poinformował, że M. C. podjął czynności konieczne do kontrolnego sprawdzenia posiadanych kwalifikacji, lecz odmowa wydania skierowania uniemożliwiła mu przystąpienie do egzaminu. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4a Prawa o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje Starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy. Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją Starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Organ wskazał, iż wyznaczenie terminu do poddania się egzaminowi jest zgodne nie tylko ze wzorem skierowania określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r. Nr 24, poz. 215), ale również z orzecznictwem sądów administracyjnych. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. C., utrzymało w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że M. C. nie poddał się w wyznaczonym terminie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego. Termin ten upływał w dniu 20 lipca 2009 r. wobec doręczenia stronie ostatecznej decyzji w tym przedmiocie w dniu 19 maja 2009 r. W ocenie organu, stan faktyczny sprawy wyczerpuje hipotezę normy prawnej określonej w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponieważ strona nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji mimo nałożenia takiego obowiązku, zostały spełnione przesłanki uzasadniające konieczność wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, organ II instancji stwierdził m.in., iż zarzut naruszenia art. 217 k.p.a., a także zarzuty dotyczące braku wszczęcia przez organ postępowania w trybie art. 155 k.p.a. w odniesieniu do orzeczenia wydanego w postępowaniu o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji realizowane w oparciu o art. 144 ust. 1 ww. ustawy, nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 57 § 4 k.p.a. w zakresie dotyczącym obliczania upływu terminu do dokonania czynności organ podał, iż w istocie koniec terminu upływał w dniu 20 lipca 2009 r., jednak błędne wskazanie tego terminu przez organ I instancji jako dnia 19 lipca 2009 r. nie miało wpływu na przedmiotowe postępowanie. Organ nie podzielił również zarzutów strony dotyczących naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym norm konstytucyjnych. Zauważył, że decyzja wydana w niniejszym postępowaniu ma charakter związany, a zatem organ jest zobowiązany do wydania orzeczenia określonej treści w przypadku zaistnienia stanu faktycznego wskazanego przepisami prawa. Skargę na powyższą decyzję wniósł do sądu administracyjnego M. C., zarzucając rażące naruszenie: - art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez organ, że jest on zobligowany do zastosowania normy określonej w tym przepisie bez względu na przyczyny powodujące powstanie przesłanek, od których zależy stosowanie tej normy, - art. 57 § 4 k.p.a. przez błędne wskazanie terminu poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do prowadzenia przez niego pojazdów silnikowych, - art. 107 § 1 k.p.a. przez niezgodne z prawem wskazanie 60-dniowego terminu do poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do prowadzenia pojazdów silnikowych, - art. art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób naruszający zasady informowania strony o motywach podjętego rozstrzygnięcia, - art. 155 k.p.a. przez odmowę uchylenia decyzji organu I instancji w zakresie, w jakim organ ten zobowiązany był do wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...] marca 2009 r., - art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a. przez naruszenie zasad postępowania administracyjnego, - art. 217 k.p.a. w związku z § 5 pkt 1 ppkt 9 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami – w zakresie w jakim organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r., - art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wyjaśnił, że w czerwcu 2009 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o doręczenie niezbędnego do przystąpienia do egzaminu skierowania, o którym mowa w § 5 pkt 1 ppkt 8 lit. b ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, lecz skierowanie nie zostało mu doręczone. Następnie w dniu 17 sierpnia 2009 r. skarżący udał się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w W. w celu dopełnienia formalności związanych z poddaniem się sprawdzeniu kwalifikacji, jednak z informacji udzielonej przez pracownika Ośrodka wynikało, że nie zostanie on dopuszczony do egzaminu, ponieważ nie posiada skierowania wydanego przez odpowiedni organ w trybie § 5 pkt 1 ppkt 8 lit. b cytowanego rozporządzenia. Z tego względu w dniu 19 sierpnia 2009 r. pełnomocnik skarżącego ponownie udał się do Urzędu W., aby uzyskać skierowanie umożliwiające skarżącemu przystąpienie do egzaminu, jednak odmówiono mu jego wydania. Skarżący wskazał, iż w dniu 2 października 2009 r. pełnomocnik udał się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w W. w celu uzyskania informacji, na jakiej podstawie skarżący może zostać dopuszczony do egzaminu. Pełnomocnik otrzymał jedynie potwierdzenie, że decyzja Prezydenta W. nie może stanowić podstawy dopuszczenia do egzaminu. Podstawę taką stanowi skierowanie, o jakim mowa w § 5 pkt 1 ppkt 8 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Stanowisko to zostało następnie potwierdzone przez Dyrektora Ośrodka. Skarżący podał, że nieprzystąpienie do egzaminu sprawdzającego było zdeterminowane przyczyną obiektywnie od niego niezależną, na którą nie miał wpływu. Nie zgodził się z oceną organów obu instancji, iż art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym znajduje zastosowanie bez względu na okoliczności sprawy. Przesłanka określona w tym przepisie powstała bowiem bez winy skarżącego, który nie przystąpił do egzaminu z przyczyn leżących po stronie organu. Skarżący zakwestionował również zakreślenie przez organ w treści pouczenia decyzji z dnia [...] marca 2009 r. terminu, w jakim powinien poddać się sprawdzeniu kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. Zdaniem skarżącego, nie istnieje podstawa prawna wskazania takiego terminu, przez co został naruszony art. 107 § 1 i 2 k.p.a. Ponadto skarżący zauważył, iż organ nieprawidłowo podał jako ostatni dzień tego terminu 19 lipca 2009 r., który przypada na dzień wolny od pracy, tj. na niedzielę. Powyższe narusza art. 57 § 4 k.p.a. Skarżący zwrócił również uwagę na okoliczność, iż w uzasadnieniu decyzji znajdują się niejasne zwroty o niepoddaniu się przez niego "badaniom lekarskim, na które został skierowany", podczas gdy sprawdzenie kwalifikacji miało nastąpić nie poprzez poddanie się badaniom lekarskim, a egzaminowi teoretycznemu i praktycznemu. Uzasadnienie nie pozwala więc na jednoznaczną ocenę przesłanek, którymi kierował się organ, wydając decyzję. Ponadto zdaniem skarżącego, wydanie kwestionowanej decyzji o cofnięciu posiadanych przez niego uprawnień jest spowodowane zaniechaniem organu, polegającym na braku wszczęcia z urzędu postępowania w trybie art. 155 k.p.a. w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...] marca 2009 r. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowymi. W ocenie skarżącego, organ I instancji przy uwzględnieniu okoliczności sprawy miał obowiązek dokonać zmiany treści decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi. Jednocześnie organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. sprostował oczywistą omyłkę w uzasadnieniu decyzji, polegającą na użyciu sformułowania "skierowanie na badania lekarskie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Sąd kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w sprawie cofnięcia M. C. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, stwierdzonego prawem jazdy kategorii B nr [...] do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Materialnoprawną podstawę wydanej w niniejszej sprawie decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Stosownie do ww. przepisu prawa, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Zgodnie zaś z art. 114 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji (lit. a), a także na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 (lit. b). Wskazać należy, iż decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Prezydent W. skierował M. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji obejmujące egzamin teoretyczny i praktyczny w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. sygn. [...] utrzymało powyższą decyzję w mocy. W dniu 19 maja 2009 r. decyzja organu drugiej instancji została doręczona skarżącemu i stała się ostateczna. Ponieważ skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, organ miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Nie jest zatem zasadne stanowisko skarżącego, iż organ naruszył ww. przepis prawa przez brak uwzględnienia przyczyn, powodujących powstanie określonych w nim przesłanek. Przepis ten nie ma charakteru uznaniowego, a więc organ nie jest uprawniony na jego podstawie do badania innych okoliczności, niż poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. W odniesieniu do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że Sąd nie dostrzegł naruszenia art. 57 § 4 k.p.a. przez błędne wskazanie terminu poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. O ile bowiem 60 dzień tego terminu przypadł na 19 lipca 2009 r., który był dniem wolnym od pracy, uchybienie powyższe nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. W dacie orzekania przez organ pierwszej instancji skarżący nie przystąpił bowiem do egzaminu. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 217 k.p.a. w związku z regulacją zawartą w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, w zakresie w jakim organ pierwszej instancji odmówił wydania skarżącemu zaświadczenia. Wskazać należy, że zarówno wniosek, jak i zaświadczenie, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 9 lit. a i b cytowanego rozporządzenia, dotyczą wyłącznie osoby podlegającej kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, co wynika wprost z treści ww. przepisu rozporządzenia. A zatem, regulacja ta nie może mieć zastosowania do osoby, podlegającej kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, stanowiącym podstawę prawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Nie znajduje również potwierdzenia w aktach sprawy zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przez brak poinformowania strony o motywach podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, organy obu instancji nie naruszyły ww. przepisu prawa, gdyż wyczerpująco uzasadniły swoje decyzje. Nie został także naruszony w niniejszej sprawie art. 155 k.p.a. przez odmowę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ przepis ten znajduje zastosowanie w ramach nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego i tylko wówczas, gdy spełnione są określone w tym przepisie warunki jego zastosowania. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.