II SA/Ke 153/10
WyrokWSA w Kielcach2010-04-08
Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może uwzględnić sytuację finansową, wiek lub stan zdrowia zobowiązanego przy ocenie legalności postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku, który wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny orzeka o zgodności zaskarżonego aktu z prawem i nie może uwzględniać okoliczności takich jak sytuacja finansowa, wiek czy stan zdrowia zobowiązanego przy ocenie legalności postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postępowanie egzekucyjne ma na celu przymuszenie do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, której legalności nie bada się na etapie egzekucji.Stan faktyczny
Skarżący S. C. kwestionował postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na niego grzywny w celu przymuszenia w wysokości ponad 70 tys. zł. Grzywna została nałożona z powodu niewykonania obowiązku rozbiórki budynku mieszkalnego, wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej z 1997 r. Skarżący podnosił, że jest chory, w podeszłym wieku, nie ma środków finansowych i budynek jest w dobrym stanie technicznym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2010r. znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 20 lipca 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 119 § 2 i art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nałożył na S. C. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 70 483, 92 zł, z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że decyzją z dnia 22 lipca 1997r. Kierownik Urzędu Rejonowego w B. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazał S. C. rozbiórkę w całości budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr 430 w B. przy ul. G. Mimo upomnienia doręczonego zobowiązanemu, wzywającego go do wykonania nałożonego obowiązku, rozbiórka nie została wykonana. Zgodnie z art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. wysokość grzywny w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku ( obiektu) lub jego części i 1/5 ceny 1 m kw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, która to cena zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 21 maja 2009r. wynosi 33895 zł. Ponieważ powierzchnia zabudowy wynosi: 9,02 m x 9,04m ( wymiary budynku mieszkalnego) plus 2,45m x 3,65m (wymiary ganku) , co daje łącznie 90,48 m kw., wysokość grzywny to kwota 70 483,92 zł ( 90,48 m kw. x 1/5 x 3895 zł.)
W zażaleniu na to postanowienie S. C. podniósł, że nie jest w stanie zapłacić nałożonej grzywny, gdyż jest chorym na serce 80-letnim emerytem i nie ma żadnych oszczędności. Zarzucił, że budynek jest w dobrym stanie i nie nadaje się w związku z tym do rozbiórki.
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010r. znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy to postanowienie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że skarga S. C. na decyzję Wojewody z dnia 15 września 1997r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 22 lipca 1997r., została przez Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Krakowie oddalona wyrokiem z dnia 28 lutego 2000r. sygn. [...]. Również oddalona została jego skarga na postanowienie WINB z dnia 10 czerwca 2006r., uchylające postanowienie PINB w B. z dnia 6 kwietnia 2006r. W dniu 16 lutego 2009r. PINB w B. wydał tytuł wykonawczy, a następnie postanowieniem z dnia 20 lipca 2009r. nałożył na zobowiązanego grzywnę w kwocie 70.483,92 zł. Wysokość tej grzywny została prawidłowo ustalona.
Ustosunkowując się do argumentów zażalenia organ wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. Nr 229 z 2005r. poz. 1954 ze zm.), organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postępowanie egzekucyjne ma bowiem na celu przymuszenie do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.
W ocenie organu nałożenie na zobowiązanego w pierwszej kolejności środka przymusu w postaci wykonania zastępczego byłoby w niniejszej sprawie niecelowe z uwagi na znaczne koszty (wyceny robót, wyłonienia wykonawcy i samej rozbiórki), które obciążałyby zobowiązanego. Natomiast w myśl art. 126 w/wym. ustawy w razie wykonania obowiązku grzywny w celu przymuszenia uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócono w wysokości 75% lub w całości na wniosek zobowiązanego.
W skardze na to postanowienie, domagając się jego uchylenia, S. C. zarzucił, że nie ma możliwości finansowych ani fizycznych wykonania nałożonego nań obowiązku. Ponadto przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym i jest użytkowany.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia go do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 22 lipca 1997r., nakazującej rozbiórkę. Sąd nie był w niniejszej sprawie władny kontrolować legalności tej decyzji, która zresztą była już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy w Krakowie, który to Sąd wyrokiem z dnia 28 lutego 2000r. oddalił skargę S. C.
Postępowanie egzekucyjne ma na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Przedstawione w skardze zarzuty nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż sąd administracyjny orzeka o zgodności zaskarżonego aktu – w tym przypadku postanowienia - z prawem i nie może uwzględniać okoliczności takich jak sytuacja finansowa, wiek czy też stan zdrowia zobowiązanego.
Na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek doprowadzenia do wyegzekwowania realizacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponieważ skarżący pomimo upomnienia nie rozebrał budynku, organ nie tylko był uprawniony ale i zobowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, ,a w jego ramach do zastosowania wszystkich niezbędnych środków mających na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia 22 lipca 1997r. Jedynym sposobem uniknięcia dalszego prowadzenia egzekucji jest zastosowanie się przez skarżącego do objętego tytułem wykonawczym obowiązku.
Stosownie do art. 119 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym. Z kolei zgodnie z art. 7 § 2 ww. ustawy organ egzekucyjny powinien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
W niniejszej sprawie organ miał do wyboru dwa środki: grzywnę w celu przymuszenia albo wykonanie zastępcze przewidziane w art. 127 ustawy, polegające na zleceniu innej osobie wykonania egzekwowanego obowiązku na koszt zobowiązanego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że wykonanie zastępcze byłoby w okolicznościach niniejszej sprawy bardziej dolegliwe, ze względu na koszty wyceny robót i wyłonienia wykonawcy, które skarżący musiałby ponieść niezależnie od kosztów samej rozbiórki. Tymczasem w myśl przepisów art. 125 i 126 ustawy, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte, podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego, a grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w znacznej części.
Ponieważ decyzja z dnia 22 lipca 1997r. zyskała przymiot ostateczności i nie została zakwestionowana w drodze nadzwyczajnych środków zaskarżenia, powinna zostać wykonana i nie jest możliwe badanie jej legalności na etapie egzekwowania obowiązków wynikających z jej treści. Dlatego też skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło