I SA/Go 60/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Krystyna Skowrońska- Pastuszko Protokolant St. sekr. sąd. Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi "B" Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę. Skarżąca – "B" Sp. z o.o. – złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2009 r. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art.216, art.239b §1, §2, §3, §4, §5 Ordynacji podatkowej nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia [...] września 2009r. określającej Spółce "B" zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006r. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie posiadanych informacji wobec Spółki B prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Postępowanie to prowadzone jest na wniosek wierzyciela "E" Spółki z o.o., a kwota należności głównej wynikającej z prowadzonego postępowania egzekucyjnego wynosi 2.500.000,00 zł. W dziale IV księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy wpisana jest hipoteka kaucyjna do kwoty 2.500.000,00 zł na rzecz "E" Sp. z o.o. dla zabezpieczenia wierzytelności mogących powstać z tytułu kwoty wpłaconej na podstawie przedwstępnej umowy sprzedaży zawartej z dnia [...] marca 2008r. ( Rep.A [...]). W ocenie organu, skoro w zakresie innych zobowiązań cywilnoprawnych zostały wyczerpane możliwości dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela, to należy przypuszczać, że Spółka nie będzie chciała wykonać obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2009r. Organ I instancji wskazał również, iż za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przemawiały także inne okoliczności, w tym bilans Spółki sporządzony na dzień [...] grudnia 2008r. Z bilansu tego wynikało, że zobowiązania krótkoterminowe Spółki wynoszą 684.746,71 zł, wartość aktywów wynosi 1.133.704,74 zł, w tym wartość aktywów trwałych - 764.616,02 zł. W ocenie organu I instancji, wartość zobowiązań posiadanych przez Spółkę jest niewspółmiernie wysoka do wartości posiadanego majątku trwałego, który by w pełni pozwolił zaspokoić wierzycieli. Ponadto organ podniósł, iż z analizy zeznania rocznego CIT–8 za 2008r. oraz deklaracji VAT 7 za okres od stycznia do września 2009r. wynikało, że Spółka albo osiąga w 2009 roku stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej albo też nie wywiązuje się z obowiązku wpłacania zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych. Od postanowienia złożone zostało zażalenie. W uzasadnieniu Spółka "B" podniosła, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało bez przeprowadzenia rzetelnej analizy finansowo-gospodarczej Spółki. Nadto wskazała, iż nie wyzbywa się majątku a nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przyczyni się zdecydowanie do pogorszenia płynności finansowej firmy oraz utrudni bieżące regulowanie należności budżetowych. Spółka podała również, iż złożyła zażalenie na postanowienie Sądu w sprawie firmy "E" Sp. z o.o. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, podtrzymując w całości ustalenia poczynione przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego zostały spełnione przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności wynikające z treści art. 239a, 239 b § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Ponadto organ II instancji podniósł, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie posiadał żadnej informacji o wygaśnięciu bądź zwolnieniu Spółki "B" z obowiązku zapłaty wierzytelności na rzecz Spółki E. Na niniejsze postanowienie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wnosząc o uchylenie w całości w/w postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła, iż organy podatkowe zarówno I jak i II instancji nie wzięły pod uwagę faktu ustania przyczyny nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jakim była spłata ciążących na Spółce "B" zobowiązań. W załączeniu do skargi skarżąca dołączyła zawiadomienie o zakończeniu egzekucji z [...] grudnia 2009r. Nadto wskazała, iż zmniejszyła również sporne zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych z 95.129,62 zł na 3.129,60 zł. Wobec tego, zdaniem Spółki ustała przyczyna powodująca wszczęcie czynności egzekucyjnych przed wydaniem decyzji ostatecznej, a skarżąca zmniejszając swoje zobowiązania uwiarygodniła swoją wypłacalność. Ponadto skarżąca podkreśliła, iż zastaw skarbowy ustanowiony na strategicznej maszynie powoduje zmniejszenie wiarygodności spółki, a zajęte konta bankowe potęgują ten pogląd. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sporna między stronami jest kwestia istnienia przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2009r. określającej skarżącej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. Stosownie do treści art. 239 a Ordynacji podatkowej decyzja nieostateczna nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei, zgodnie z treścią art. 239b § 1 decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wobec brzmienia przywołanych przepisów dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest istnienie przynajmniej jednej z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie prawa przy okazji enumeracji tych czterech okoliczności pozwalających na zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę zwykłą, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy podatnika już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Drugą przesłanką wskazaną w przywołanym uregulowaniu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - zmaterializowania się jej. Przyjęcie w treści § 2 art. 239b ord.pod. pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należało uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Oceniając zaskarżone postanowienie na tle wyżej określonego unormowania, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie organ przy nadaniu decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej rygoru natychmiastowej wykonalności powołał się na przesłankę określoną w pkt 1 przywołanego powyżej § 1 art. 239b. W ocenie Sądu, organ wykazał, że została wypełniona przesłanka wskazana w w/w przepisie, albowiem organ posiadał informacje, z których wynikało, że wobec skarżącej toczyło się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych - zgodnie z tytułem wykonawczym - na wniosek wierzyciela Spółki E. Wobec tego, informacja o egzekucji sądowej z majątku skarżącej stanowi przesłankę określoną w art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd nie podziela przy tym zarzutu podatnika, iż w/w przesłanka nie została spełniona, gdyż organy podatkowe nie uwzględniły faktu zakończenia postępowania egzekucyjnego wobec zapłaty przez Spółkę "B" wierzytelności cywilnoprawnych. Zauważyć należy, iż zawiadomienie o zakończeniu postępowania egzekucyjnego z [...] grudnia 2009r. strona skarżąca przedłożyła dopiero w dniu [...] grudnia 2009r. w uzupełnieniu złożonej do Sądu skargi. Zatem, zarówno organ I jak i II instancji nie miał wiedzy o uregulowaniu przez Spółkę należności pieniężnych w postępowaniu egzekucyjnym, albowiem skarżąca w ogóle nie podnosiła tej okoliczności, a samo powołanie się w treści odwołania na "złożone do Sądu w sprawie firmy E zażalenie na postanowienie", w żaden sposób nie wskazywało na spłatę jakichkolwiek należności cywilnoprawnych, ani tym bardziej o zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Rzeczą podatnika było wskazanie na istnienie tego rodzaju okoliczności poprzez współdziałanie z organem podatkowym w procesie wyjaśnienia stanu faktycznego. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i organ drugoinstancyjny jest zobowiązany do uwzględnienia zmiany stanu faktycznego i prawnego przed ostatecznym rozstrzygnięciem. Jednakże organy podatkowe nie mają obowiązku w dochodzeniu prawdy materialnej poszukiwać bez końca dowodów mających potwierdzić dany fakt, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarcza sama strona i nie wskazuje na istnienie w sprawie tych okoliczności. Skarżąca Spółka dopiero w skardze powołała się na zakończenie postępowania egzekucyjnego a wcześniej w zażaleniu od postanowienia, ani w toku postępowania zażaleniowego nie podnosiła okoliczności spłaty wierzytelności cywilnoprawnych, a ściślej zakończenia postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji wydając postanowienie w dniu [...] grudnia 2009r. nie miał informacji o wygaśnięciu bądź zwolnieniu skarżącej z obowiązku spłaty w/w należności. Zatem nie miał również informacji o zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Organ podatkowy posiadał wiedzę o prowadzeniu wobec skarżącej Spółki egzekucji z tytułu innych (cywilnoprawnych) należności pieniężnych. W sposób oczywisty, zdaniem Sądu, powyższe stanowiło spełnienie przesłanki wynikającej z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z tej przyczyny brak jest podstaw do uznania za zasadny zarzut, że organ w toku postępowania odwoławczego nie wziął pod uwagę faktu ustania przyczyny nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, jakim była spłata ciążących na Spółce należności. Tym samym, w ocenie Sądu, organ miał podstawy do przyjęcia że w sprawie została spełniona przesłanka w określona w art. 239b § 1 pkt 1, a strona w żaden sposób w toku postępowania zażaleniowego nie powołała się na okoliczności, że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. Przechodząc do oceny zaistnienia w sprawie przesłanki określonej w art.239 b § 2 Ordynacji podatkowej, wskazać należy, że w tym zakresie organ zobowiązany jest do uprawdopodobnienia tej okoliczności. Uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu jest wysoce prawdopodobne. Słusznie w tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że wynik finansowy spółki (bilans) świadczy o jej nienajlepszej kondycji finansowej. Z bilansu wynika, że Spółka nie posiada majątku trwałego, który pozwoliłby w pełni zaspokoić wszystkich wierzycieli. To uprawdopodobnia, jak słusznie przyjęły organy obu instancji, iż spółka może nie dysponować środkami umożliwiającymi wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2009r. Ponadto kwota 2.500.000 zł wykonywanej w trybie przymusowej należności cywilnoprawnej oraz zastosowanie w tym celu środków egzekucyjnych obciążających podatnika, uprawdopodobniały wedle Sądu, że podlegający zapłacie podatek wynikający z decyzji z dnia [...] września 2009r. nie zostanie zapłacony. Ponadto częściowa spłata zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych na którą to okoliczność wskazywała strona, nastąpiła po wydaniu przez organ postanowienia drugoinstancyjnego. W sprawie organ nie wskazał, że strona nie chce wykonać zobowiązań na niej ciążących, ale istotnym było uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Z tego względu organy nie przekroczyły zasad oceny dowodów, ani uznania administracyjnego przy ocenie okoliczności jak i dowodów w niniejszej sprawie. Wysokość zobowiązań ciążących na Spółce dotyczących podatku od towarów i usług, podatku dochodowym od osób prawnych i innych należności cywilnoprawnych oraz brak przy tym majątku trwałego i dochodów umożliwiających zapłatę tych należności przez skarżącą, uprawdopodobniają że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Wola strony dotycząca regulowania swoich zobowiązań jest istotna. Jednak samo deklarowanie woli dobrowolnej zapłaty zobowiązania wynikającego z decyzji z [...] września 2009r. przy uwzględnieniu kondycji finansowej i możliwości finansowych skarżącej oraz wysokość ciążących na niej zobowiązań cywilnoprawnych i podatkowych jest niewystarczające do uznania, że zobowiązanie zostanie wykonane. Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy podatkowe prawidłowo przyjęły w sprawie wystąpienie przesłanek pozwalających na nadanie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2009 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Z uwagi, że zarzuty skargi nie są zasadne, jak również Sąd nie stwierdził by w toku postępowania organy naruszyły inne przepisy - skargę należało na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić. |Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Jacek Niedzielski |Anna Juszczyk – Wiśniewska |Krystyna Skowrońska-Pastuszko |