II OZ 612/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-30
Skład orzekający: Krystyna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z powodu wyłączenia sprawy z właściwości sądów administracyjnych, bez uprzedniego dokładnego ustalenia przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznając, że Sąd I instancji nie ustalił prawidłowo przedmiotu zaskarżenia. Brak akt administracyjnych i informacji o czynnościach organu uniemożliwiał wykluczenie, że sprawa dotyczy bezczynności organu, a nie czynności wyłączonej z właściwości sądów administracyjnych. W związku z tym, przed rozstrzygnięciem o prawie pomocy, Sąd I instancji powinien był wyjaśnić dokładny przedmiot zaskarżenia.Stan faktyczny
J.O. złożył skargę na czynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania własności ziemi i wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o prawo pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z powodu wyłączenia sprawy z właściwości sądów administracyjnych. J.O. wniósł zażalenie, zarzucając sądowi I instancji wydanie postanowienia bez wglądu w akta i przy braku akt Urzędu Gminy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 167/10 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.O. na czynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania własności ziemi postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek J. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na czynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania własności ziemi. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji podał, że przedmiotowa sprawa podlega zgodnie z art. 3 Ppsa wyłączeniu z zakresu właściwości sądów administracyjnych. Sąd uznał więc złożoną skargę za oczywiście bezzasadną i stosownie do art. 247 Ppsa, oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. O. domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W zażaleniu zarzucono Sądowi I instancji wydanie zaskarżonego postanowienia "bez wglądu w akta – ksiąg wieczystych" oraz przy braku akt Urzędu Gminy Z..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W okolicznościach zaistniałych w niniejszej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia, że złożona przez J. O. skarga jest oczywiście bezzasadna z przyczyn wskazanych w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał zaskarżone postanowienie bez dokładnego określenia przedmiotu sprawy. Sąd I instancji nie ustalił o co dokładnie wnosił skarżący. W aktach sprawy brak jest akt administracyjnych, jak również nie można stwierdzić czy w sprawie wydane zostało przez organy administracyjne jakiekolwiek orzeczenie, a jeżeli tak to jakie dokładnie orzeczenie lub czynność organu zostały zaskarżone. Brak jest również informacji czy skarżący złożył wniosek do organu, co było treścią takiego wniosku oraz w jakim czasie i w jaki sposób został on rozpatrzony przez organ. Zatem istnieje możliwość, iż przedmiotowa skarga stanowi skargę na bezczynność organu, a nie jest skargą "na czynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania własności ziemi" - jak to zostało określone przez Sąd I instancji. Przyjmując nawet iż organ nie był władny zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.) stwierdzić nieważności decyzji Powiatowej Rady Narodowej, był on zobowiązany do załatwienia złożonego wniosku w sposób procesowy, wydając stosowne orzeczenie. Jednakże brak akt administracyjnych oraz informacji o czynnościach podejmowanych przez skarżącego oraz organ w niniejszej sprawie uniemożliwia wykluczenie czy w sprawie nie miała miejsca np. bezczynność organu. W związku z powyższym Sąd I instancji przed zajęciem stanowiska w kwestii prawa pomocy winien był wyjaśnić jaki dokładnie jest przedmiot zaskarżenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło