III SAB/Wr 35/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi B.G. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o O. w przedmiocie niedokonania zmiany wpisu w ewidencji producentów oddala skargę. W dniu [...] r. B. G. (dalej skarżąca) złożyła do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w O., wniosek o zmianę wpis do ewidencji producentów rolnych - nr identyfikacyjny producenta: [...] - polegającej na uwzględnieniu w ewidencji współposiadacza gospodarstwa rolnego. Wraz z wnioskiem o dokonanie zmiany, strona przedstawiła zgodę współposiadacza gospodarstwa na ubieganie się przez skarżącą o płatności do gruntów będących przedmiotem współposiadania oraz umowę przekazania prawa użytkowania jednej z działek. Pismem z dnia [...] r. (nr [...], znak sprawy [...]), nazwanym informacją, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. poinformował skarżącą, że nie została wprowadzona zmiana danych w ewidencji producentów. W uzasadnieniu podano, że skarżącej uchylono numer ewidencyjny, zgodnie z decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) o uchyleniu numeru identyfikacyjnego i wykreśleniu wpisu z ewidencji producentów, wydaną na podstawie art. 13 ust. 1, art. 12 pkt. 4 i 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz.76). Pismem z dnia [...] r. skarżąca złożyła do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. skargę na łamanie prawa przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji w O. i odwołanie od wadliwej decyzji, uznając, że informacja z dnia [...] r. jest w istocie wadliwą decyzją organu pierwszej instancji. Wskazała także, że kwestia nadania jej numeru ewidencyjnego została wcześniej rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Dlatego niestateczna decyzja o anulowaniu tego numeru nie powinna być wiążąca dla organu rozpatrującego jej wniosek. Postanowieniem z dnia [...] r. (znak własny [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. stwierdził niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu podniesiono, że pismo informujące z dnia [...] r. o braku możliwości dokonania zmiany danych w ewidencji producentów nie jest decyzją administracyjną, stanowi czynność materialno-techniczną. Wskazano tak, że przedmiotową informację należy traktować jako pismo o pozostawieniu podania strony bez rozpoznania, które strona może zaskarżyć w trybie zażalenia na bezczynność organu. Pismem z dnia [...] r. skarżąca złożyła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji we W. skargę w trybie art. 37 k.p.a. na nie załatwienie w terminie wniosku o dokonanie zmiany wpisu w ewidencji producentów. Postanowieniem z dnia [...] r. ([...]) Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. orzekł o odmowie uwzględnienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżącą poinformowano pismem z dnia [...] r. o braku możliwości dokonania zmiany danych w ewidencji producentów. Natomiast stanowisko organu o nie wprowadzeniu zmiany danych w ewidencji ma postać czynności materialno-techniczną a nie decyzji administracyjnej. Dlatego w sprawie nie można mówić o bezczynności organu pierwszej instancji. Pismem z dnia [...] r. skarżąca wnosiła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji w O. w przedmiocie zmiany wpisu w ewidencji. Wskazał w nim, że odmowa dokonania zamiany wpisy jest formą szantażu strony w celu uzyskania poufnych danych osobowych. Podniosła w skardze, że jej wniosek został rozstrzygnięty w formie pisma informacyjnego mimo, że sprawa została merytorycznie rozstrzygnięta nieprawomocnym wyrokiem WSA z dnia [...] r. (Sygn. akt [...]). Podniosła w skardze wątpliwość, czy organy Agencji uprawnione są do pozyskiwania i przetwarzania danych osobowych stron w zakresie ich stanu cywilnego. Wskazała, że Sąd powinien rozważyć skierowanie w tym zakresie stosownego zapytania do Trybunału Konstytucyjnego, oraz powiadomienia Prokuratury o popełnieniu przestępstwa naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych. W piśmie z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji w O. podniósł, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, podtrzymując stanowisko zawarte w informacji z dnia [...] r. Ponadto Kierownik Biura Powiatowego w O. stwierdził, iż nigdy nie szantażował strony odmową wpisu oraz nie wymuszał poufnych danych osobowych. To skarżąca wystąpiła z wnioskiem o dokonanie stosownych zmian w ewidencji producentów na urzędowym formularzu. Natomiast obowiązek podania określonych danych wynika z przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w tym rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 października 2007 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do ewidencji producentów oraz wzoru zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 art. 3 § 2 ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. W pierwszym rzędzie Sąd stwierdził, że niniejsza skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżąca, stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpała tryb zaskarżenia, wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O., które to pismo spełniało wymogi z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Przy czym uzasadnionym jest wyjaśnienie, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w dacie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 3, Warszawa 2008, s. 329). Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał przewidziany prawem akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LewisNexis, Warszawa 2005, s. 467). Jednakże sytuacja taka nie zwalnia sądu od zbadania zasadności skargi, co sprowadza się do sprawdzenia, czy organ wydał akt lub podjął czynność przewidzianą prawem. Na tle powyższego wskazać należy, na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie nie wprowadzenia zmian danych w ewidencji producentów – w związku z informacją z dnia [...] r. - skarżąca złożyła skargę do WSA we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) uchylono zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy jest ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76; ze zm. Natomiast stosownie do uregulowań przywołanej ustawy, wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji (art. 11 ust. 1 ustawy), jednocześnie z wpisem nadaje się numer identyfikacyjny (art. 12 ust. 1). Organ administracji publicznej odmawia w drodze decyzji administracyjnej dokonania wpisu do ewidencji producentów (art. 13 ust. 1). Natomiast stosownie do postanowień art. 14 ustawy, producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku, na formularzu wpisu do ewidencji. W tym kontekście wskazano w uzasadnieniu, że zdaniem składu orzekającego, z przytoczonych regulacji wynika po pierwsze, że co do zasady, działania organu ewidencyjnego sprowadzają się do dokonywania czynności materialno – technicznych (dokonanie wpisu), jednakże ustawa przewiduje sytuacje wymagające podjęcia decyzji administracyjnej (odmowa wpisu). Jedyna regulacja zaś odnosząca się do dokonywania zmian w ewidencji, to przepis art. 14, zobowiązujący producenta rolnego do zgłaszania organowi zmian danych uwzględnionych w ewidencji. Brak jest zatem wyraźnego wskazania jakie działania winien podjąć organ ewidencyjny w przypadku złożenia wniosku o dokonanie zmiany. Nie jest sporne ani w doktrynie, ani w praktyce, że - w drodze analogii do dokonywania wpisu producenta do ewidencji - organ dokonuje takiej zmiany poprzez dokonanie czynności materialno – technicznej. Tym samym w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, również zastosowania analogii wymaga odmowa dokonania zmiany wpisu, tj. odmowa zmiany wpisu danych w ewidencji wymaga decyzji administracyjnej. Dalej w uzasadnieniu powyższy wyroku z dnia [...] r. Sąd stwierdził, że pismo Kierownika Biura Powiatowego w O. z [...] r. spełnia wymogi decyzji administracyjnej. Decyzji, którą organ negatywnie rozstrzygnął o złożonym wniosku skarżącej o dokonanie zmiany w ewidencji. Skoro zaś, w ocenie Sądu, Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w O. wydał w dniu [...] r. decyzję o odmowie dokonania wnioskowanej zmiany, a skarżąca wniosła w ustawowym terminie od niej odwołanie, to bez względu na to w jaki sposób organ nazwał podjęte rozstrzygnięcie, rzeczą organu odwoławczego było merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji w trybie art. 138 k.p.a. Z treści wskazanego powyższej wyroku Sądy wynika, że sprawa wniosku skarżącej z dnia [...] r. o dokonanie zmiany w ewidencji producentów została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] r., od której pozostało do rozpoznanie odwołanie skrzącej, w trybie art. 138 k.p.a. Na tle powyższego – przenosząc rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy- uznać należy, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. już przed dniem orzekania w sprawie ([...] r.) – co wymaga podkreślenia Sądu - nie pozostawał w stanie bezczynności w załatwieniu sprawy wniosku skarżącej. Podkreślić należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność Sąd nie odnosi się do kwestii mogących wpływać na merytoryczną treść rozstrzygnięcia, chodzi jedynie o wskazanie, czy organ administracji wykonuje swoje - prawem przewidziane - obowiązki, polegające na podejmowaniu czynności zmierzających do załatwienia sprawy i informowania stron postępowania o ewentualnych przyczynach zwłoki, wskazując przy tym nowy termin załatwienia sprawy. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia decyzji o nadaniu skarżącej numeru ewidencyjnego i wykreśleniu jej z ewidencji producentów. Oznacza to, że w chwili orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, skarżąca nie posiadała własnego numeru ewidencyjnego i w ewidencji jako producent rolny nie figurowała, tym samym nie można uznać bezczynności organu pierwszej instancji w zakresie zmiany danych objętych tym wpisem. Odnosząc się natomiast do żądania skarżącej w zakresie oceny czy organy Agencji uprawnione są do pozyskiwania i przetwarzania danych osobowych stron w zakresie stanu cywilnego, rozważenia skierowania stosownego zapytania do Trybunału Konstytucyjnego, oraz ewentualnego powiadomienia Prokuratury o popełnieniu przestępstwa naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, wskazać należy, iż nie mogły one zostać przez Sąd uwzględnione. Artykuł 149 p.p.s.a. daje bowiem sądowi administracyjnemu podstawę do uwzględnienia skargi na bezczynność jedynie w przypadku istnienia jej w dacie orzekania. W ramach art. 149 p.p.s.a. nie mieści się rozpatrywanie przez sąd powyższych żądań. Skoro zatem w dacie orzekania przez Sąd bezczynność organu nie istniała, brak jest podstaw do wydania orzeczenia stwierdzającego pozostawanie organu w bezczynności. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.