I SA/Wa 35/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wywłaszczeniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego S.P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania S.P., decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod rozbudowę ul. [...] w K., nieruchomości położonej w K., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, ustalającą odszkodowanie w wysokości [...] zł za wywłaszczenie na rzecz S.P., zobowiązującą Prezydenta Miasta K. do wypłaty ustalonego odszkodowania oraz określającą termin wydania przedmiotowej nieruchomości oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w K., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł za dokonane wywłaszczenie na rzecz S.P., zobowiązał Prezydenta Miasta K. do wypłaty ustalonego odszkodowania oraz określił termin wydania przedmiotowej nieruchomości. Od powyższej decyzji S.P. wniósł odwołanie, zarzucając organowi ustalenie zbyt niskiego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Pismem z dnia [...] września 2009 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. cofnął swój wniosek z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie wywłaszczenia nieruchomości położonej w K., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. W dniu [...] września 2009 r. oraz w dniu [...] października 2009 r. do Ministra Infrastruktury wpłynęły pisma Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w K., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. informujące, iż zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa ulicy [...] w K. na odcinku od ulicy [...] (obecna nazwa [...]) do granicy miasta, w ciągu drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi [...]". Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., pismem z dnia [...] września 2009 r. wycofał swój wniosek o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w K., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Minister stwierdził, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) oparte jest na zasadzie skargowości i wymaga stosownego wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad lub właściwego zarządcy drogi, któremu w odniesieniu do dróg innych, niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad przysługują uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynikające z tej ustawy. Wobec powyższego organ uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała faktyczna podstawa do obligatoryjnego umorzenia przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego (art. 105 § 1 Kpa), bowiem Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., wycofał wniosek o wywłaszczenie w/w nieruchomości, co oznacza utratę przez inwestora zainteresowania w uzyskaniu merytorycznego rozstrzygnięcia. Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. S.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Minister przy wydaniu decyzji naruszył art. 105 § 2 Kpa, ponieważ nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do umorzenia postępowania wywłaszczeniowego. Skarżący podał, że nie było jego zgody na umorzenie postępowania wobec powyższego sprzeciwia się umorzeniu. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zdaniem Sądu, nie można się zgodzić z Ministrem infrastruktury, że w niniejszej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania określona w przepisie art. 105 § 1 Kpa, z powodu cofnięcia przez Prezydenta Miasta K. (pismem z dnia [...] września 2009 r.) wniosku o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka m [...] o pow. [...] ha oraz żądania przez inwestora umorzenia postępowania (pismo z dnia [...] września 2009). Sąd zauważa, że przepis art. 105 § 1 Kpa dotyczy obiektywnie istniejących podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. W sprawach wywłaszczeniowych prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.), na podstawie decyzji lokalizacyjnych wydanych przed dniem wejścia w życie: ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (art. 5), ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (art. 2) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (art. 6 ust. 2), o bezprzedmiotowości postępowania wywłaszczeniowego można by mówić, gdyby: 1) została uchylona podstawa prawna do prowadzenia tego postępowania w celu realizacji inwestycji drogowej, 2) przestało istnieć prawo podlegające wywłaszczeniu lub prawo to przeszło w innym trybie na właściciela drogi, 3) utraciła byt prawny decyzja lokalizacyjna z dnia [...] września 2004 r., nr [...] przewidująca na przedmiotowym gruncie realizację celu publicznego – rozbudowę ul. [...] w K. w ciągu drogi krajowej nr [...] (przepisy ustaw zmieniających specustawę drogową z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie przewidują utraty mocy decyzji lokalizacyjnych wydanych przed dniem 16 grudnia 2006 r.), 4) cel publiczny został już na gruncie faktycznie zrealizowany przed nabyciem nieruchomości w trybie wywłaszczeniowym (przyczyny przedmiotowe), 5) utraciły byt prawny podmioty będące stronami tego postępowania (wnioskodawca wywłaszczenia, właściciel gruntu) i uprawnienia tych podmiotów nie przeszły na ich prawnych następców (przyczyny podmiotowe). Tymczasem z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby zaistniała jakakolwiek opisana wyżej obiektywna przyczyna (faktyczna, prawna) bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 Kpa. Trzeba wskazać, że w niniejszej sprawie Prezydent Miasta K. jako zarządca drogi krajowej i zarazem inwestor rezygnuje z dotychczasowego trybu wywłaszczenia i zamierza nabyć nieruchomość skarżącego poprzez uzyskanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, wydawanej wedle nowego stanu prawnego. Pisma Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r. i z dnia [...] września 2009 r., w których inwestor cofnął wniosek o wywłaszczenie i domaga się umorzenia postępowania świadczą o tym, że wnioskodawca wywłaszczenia domaga się umorzenia postępowania administracyjnego z przyczyn subiektywnych, leżących po jego stronie. Wobec tego rację ma skarżący twierdząc, że Minister winien rozpatrzyć te pisma w oparciu o przepis art. 105 § 2 Kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 140 Kpa, skoro w niniejszej sprawie wystąpiła sytuacja opisana w art. 105 § 2 Kpa (wnioskodawca wywłaszczenia domaga się umorzenia postępowania). W tej sytuacji należało uznać, że Minister Infrastruktury wydając zaskarżoną decyzję z powołaniem się na przepisy art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, przepisy te naruszył w sposób istotny i mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister wyjaśni i oceni przesłanki wynikające z art. 105 § 2 Kpa i w zależności od poczynionych ustaleń wyda stosowne rozstrzygnięcie. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.