II FSK 1631/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-08

Skład orzekający: Jerzy Płusa, Jacek Brolik, Bogdan Lubiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel (Dyrektor Izby Celnej) w postępowaniu egzekucyjnym ma obowiązek rozpatrzyć zarzut przedawnienia zgłoszony przez zobowiązanego, czy też może odmówić jego rozpatrzenia, powołując się na art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym ma obowiązek rozpatrzyć zarzut przedawnienia zgłoszony przez zobowiązanego. Przepis art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwalniający organ egzekucyjny z badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, nie jest adresowany do wierzyciela. Wierzyciel, występując w roli strony postępowania egzekucyjnego, ma prawo i obowiązek badać zasadność i wymagalność egzekwowanego obowiązku, zwłaszcza w kontekście zarzutu przedawnienia, co wynika z art. 34 § 1 tej ustawy.
Stan faktyczny
Spółka "E." sp. z o.o. wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące należności celnych. Dyrektor Izby Celnej w K., działając jako wierzyciel, utrzymał w mocy swoje postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów, powołując się m.in. na art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił postanowienia Dyrektora Izby Celnej, uznając, że błędnie ustalono moment rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia należności. Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących przedawnienia i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w K.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Ke 197/10 w sprawie ze skargi "E." sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 13 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. oddala skargę kasacyjną Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał w dniu 20 listopada 2007 r. decyzję określającą kwotę należności celnych, opłatę celną dodatkową oraz kwotę odsetek wyrównawczych, będącej podstawą do dochodzenia zobowiązania. Decyzja ta została zarejestrowana w dniu 20 listopada 2007 r., o czym "E." sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka) została zawiadomiona w momencie doręczenia decyzji w dniu 23 listopada 2007r. Zobowiązanymi byli solidarnie Spółka oraz A. z siedzibą w K. Z kolei decyzją z dnia 11 kwietnia 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. w części dotyczącej określenia kwoty odsetek wyrównawczych, jednocześnie orzekł w sprawie kwoty odsetek wyrównawczych, w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Decyzja została doręczona stronie, która nie złożyła skargi do sądu. Tym samym decyzja ta stała się prawomocna, ostateczna, i wymagalna. Zobowiązany nie zastosował się do powyższej decyzji wobec czego Dyrektor Izby Celnej w K. (wierzyciel) podjął czynności w celu przymusowego ściągnięcia zadłużenia. W dniu 7 września 2009 r. wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i skierował do egzekucji do właściwego miejscowo Dyrektora Izby Celnej w W. Powołując się na treść art. 242 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeksu celnego (Dz. U. 2001, Nr 75, poz. 802, ze zm.; dalej: Kodeks celny), Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że kwot należności można dochodzić w ciągu 5 lat licząc od dnia, w którym zostały zarejestrowane, a więc na wszczęcie postępowania egzekucyjnego wierzyciel miał termin do 23 listopada 2012 r. Spółka wniosła na podstawie art. 33 pkt 1, 4, 6 u.p.e.a. zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w K. na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. – Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 18, art. 33 pkt 1, 4 i 6, art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. – Dz.U. nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej:u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie tego organu z dnia 21 grudnia 2009 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych przez Spółkę na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wskazując na treść art. 33 pkt 1 u.p.e.a. organ wyjaśnił, że zarzut wniesiony na podstawie tego przepisu może opierać się wyłącznie na okolicznościach, które zaszły po wydaniu tytułu wykonawczego. Wynika to wprost z treści art. 29 § 1 u.p.e.a., który zakazuje organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Za bezzasadny organ uznał również zarzut oparty na treści art. 33 pkt 4 u.p.e.a. Na podstawie art. 209 § 1 Kodeksu celnego dług celny powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, a dłużnikiem jest zgłaszający. W wypadku przedstawicielstwa pośredniego, które miało miejsce w niniejszej sprawie, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której złożone zostało zgłoszenie celne. Zgodnie z art. 209 § 3 Kodeksu celnego osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły dowiedzieć się, że dane na podstawie, których sporządzono zgłoszenie są nieprawdziwe zostają uznane za dłużników. Wobec powyższego zobowiązanym, zdaniem organu, są zarówno Spółka jak i A. w K. Dyrektor Izby Celnej w K. zakwestionował także zasadność zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 pkt 6 u.p.e.a., mówiącego o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Analizując okoliczności sporządzenia tytułu wykonawczego uznał, że zarzut ten pozbawiony jest podstaw. Na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła spółka. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Spółka zarzuciła mu naruszenie art. 33 pkt 1, 4 i 6 u.p.e.a., oraz niewłaściwą interpretację art. 209 § 1 i 3 Kodeksu celnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 197/10, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.), uchylił oba zaskarżone postanowienia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd podkreślił, że istotą sporu w sprawie było ustalenie czy Dyrektor Izby Celnej w K. prawidłowo odmówił uwzględniania zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1, 4 i 6 u.p.e.a. zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ wskazał, że w dniu wydania ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr [...], tj. w dniu 20 listopada 2007r., nastąpiło jej zarejestrowanie, natomiast jej doręczenie w dniu 23 listopada 2007r. było jednoznaczne z powiadomieniem strony o zarejestrowaniu wymienionych w niej należności. Sąd zgodził się z wierzycielem, że zgodnie z dyspozycją art. 242 § 4 Kodeksu celnego należności celnych można dochodzić w ciągu 5 lat, licząc od dnia, w którym zostały zarejestrowane, co zresztą wprost wynika z cytowanego przepisu prawa. Niepoprawnie natomiast wierzyciel wskazał datę zarejestrowania należności, w konsekwencji czego błędnie przyjął, że należności można dochodzić do 2012 r. Zgodnie z art. 226 § 1 Kodeksu celnego każda kwota należności wynikających z długu celnego, zwana dalej "kwotą należności", jest obliczana przez organ celny z chwilą uzyskania niezbędnych danych i zostaje zarejestrowana. Po zarejestrowaniu kwoty należności organ celny powiadamia o tym dłużnika (art. 230 § 1). Celem instytucji powiadamiania w rozumieniu tego przepisu nie jest powiadamianie strony o istnieniu abstrakcyjnego obowiązku celnego, ale o konkretnych – obliczanych przez organ celny kwotach należności wynikających z długu celnego. Sąd zwrócił także uwagę, że nie budzi wątpliwości, że tak rejestracja jak i powiadomienie o jej dokonaniu to czynności materialno-techniczne nie wymagające podejmowania oddzielnych decyzji. Jak jednak potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 2.III.2005r. sygn. GSK 8/05, dostępny w bazie internetowej NSA) czynności te mogą być wykonane poprzez wydanie i doręczenie decyzji określającej należności celne. Oznacza to, że termin przedawnienia dochodzenia należności o jakim mowa w art. 242 § 4 Kodeksu celnego rozpoczyna bieg z chwilą zarejestrowaniu długu celnego tj. jak w sprawie niniejszej z chwilą wydania decyzji wymiarowej. W ocenie Sądu, wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu nieprawidłowo uznał, że decyzją rejestrującą przedmiotowe należności jest ostatnia decyzja wydana w sprawie tj. decyzja z dnia 20 listopada 2007r. Z treści tejże decyzji wynika, że przedmiotowe zgłoszenie celne z dnia 9 maja 2002r., uzupełnione w dniu 13 maja 2002 r. uznane zostało za nieprawidłowe pierwotną decyzją z dnia 9 sierpnia 2002r. nr [...] organ tą już decyzją zawiadomił stronę skarżącą (z chwilą uzyskania niezbędnych danych) o konkretnych, zarejestrowanych kwotach należności wynikających z długu celnego (art.226 § 1 w zw. z art. 230 § 1 Kodeksu celnego). Ta właśnie decyzja w ujęciu materialnym rozstrzygnęła tę konkretną sprawę, gdyż w tym ujęciu decyzją jest zawsze decyzja organu pierwszej instancji. W konsekwencji Sąd uznał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ jako moment zarejestrowania należności przyjmie pierwszą wydaną w sprawie decyzję. Z przedłożonych akt nie wynika, aby termin dochodzenia należności przerwany został jedną z czynności o jakich mowa w art. 242 § 5 pkt 1 i 2 Kodeks celny. Konsekwencją powyższego jest to, że przedmiotowych należności można było skutecznie dochodzić jedynie do 9 sierpnia 2007r., a postępowanie egzekucyjne wszczęte zaś zostało w 2009 r. Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa dla radcy prawnego. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów: art. 64 § 4 pkt 2, art. 72 § 2, 83 § 1-3, art. 226 § 1, 230 § 1 i art. 242 § 4 kodeksu cywilnego w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że: - należności celne uległy przedawnieniu przed datą 20 listopada 2007 r., czyli przed datą określoną w decyzji (ostatecznej) Naczelnika Urzędu Celnego w K. przez co Dyrektor Izby Celnej w K. nieprawidłowo miał odmówić uwzględnienia zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne; - rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia należności, o jakich jest mowa w art. 242 § 4 Kodeksu celnego rozpoczyna bieg z chwilą zarejestrowania długu celnego - rozumianego jako rejestracja decyzją, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego (decyzją z dnia 9 sierpnia 2002 r.). Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających miejsce przed Sądem pierwszej instancji, które w ocenie strony, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 1 w związku z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieprawidłowo przeprowadzoną sądową kontrolę działalności administracji publicznej wyrażające się w naruszeniu przepisów postępowania przez uwzględnienie skargi i uchyleniu postanowień Dyrektora Izby Celnej w K., jako naruszających prawo, choć postępowanie nie było dotknięte wadami, tym bardziej, że nie miało miejsca wyraźne wskazanie, jakie przepisy miały być naruszone i w jakim stopniu, albowiem jak to zostało niżej zaznaczone, skarga okazała się być zasadna, choć nie z przyczyn w niej wymienionych, zaś orzeczenie kwestii tej nie wyjaśnia dogłębnie, ogólnie tylko określając, że organy celne nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie i przez co skarżący organ miał ograniczoną możliwość odniesienia się do stanowiska WSA w Kielcach. Nadto, na podstawie art. 153 p.p.s.a. wniesiono o wydanie oceny prawnej ze wskazaniem co do dalszego sposobu postępowania, albowiem z okoliczności sprawy wynika, że sprawa ma nietypowy charakter – skarżący prezentował jedną ocenę sprawy, organ – drugą, zaś WSA w wydanym orzeczeniu zawarł własną. Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2012 r. Spółka przedstawiła dodatkową argumentację przemawiającą za oddaleniem skargi kasacyjnej. W piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2012 r. Dyrektor Izby Celnej zawarł uzupełniające uzasadnienie podstaw kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Rozpoznawana sprawa dotyczy postępowania egzekucyjnego w administracji, a podstawowym zagadnieniem objętym zakresem podstaw kasacyjnych jest kwestia, czy prawidłowe było stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż działający w charakterze wierzyciela Dyrektor Izby Celnej w K. naruszył przepisy u.p.e.a. Rozpatrując to zagadnienie już na wstępie należy zwrócić uwagę, iż toczące się wobec Spółki postępowanie egzekucyjne i dochodzone w jego ramach należności, stanowią konsekwencję uprzednio przeprowadzonego postępowania celnego, w którym Spółka występowała w charakterze dłużnika solidarnie odpowiedzialnego za dług celny. Na okoliczność tę wskazał także w wydanych w toku postępowania egzekucyjnego postanowieniach Dyrektor Izby Celnej. Taka konstrukcja tej odpowiedzialności wynika z materialnoprawnych przepisów prawa celnego, tj. w odniesieniu do stanu faktycznego mającego miejsce w tej sprawie - z art. 209 § 3 w związku z art. 221 i art. 253 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego. Drugim solidarnie odpowiedzialnym dłużnikiem była A., która działając jako przedstawiciel pośredni dokonała zgłoszenia celnego sprowadzonych przez Spółkę z zagranicy towarów. Źródłem solidarnej odpowiedzialności za dług celny obu tych podmiotów, a w dalszej konsekwencji dochodzonych od nich przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w K., należności celnych, było zatem to samo zdarzenie, czyli dopuszczenie do obrotu podlegających należnościom przywozowym towarów, objętych tym zgłoszeniem celnym. W tej sprawie organy celne prowadziły jedno wspólne postępowanie administracyjne, a wydana w jego trakcie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 20 listopada 2007 r. (zmieniona w części decyzją Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 11 kwietnia 2008 r.) została wskazana jako podstawa prawna dochodzonych należności zarówno w tytule wykonawczym wystawionym przez Dyrektora Izby Celnej w K. wobec Spółki, jak i A. W tym miejscu należy wskazać, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec A., a ściślej rzecz biorąc prawidłowość wydanych w jego toku na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. postanowień zawierających stanowisko wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w K., odnośnie zgłoszonych w tymże postępowaniu przez zobowiązanego zarzutów, była już przedmiotem oceny sądów administracyjnych obu instancji. W wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1412/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 kwietnia 2010r. sygn. akt I SA/Ke 106/10, na mocy którego uchylone zostały wydane w obu instancjach postanowienia tegoż organu działającego w charakterze wierzyciela. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ponieważ sprawa dotyczy postępowania egzekucyjnego, to uwzględniając odrębność instytucjonalną tego postępowania od innych procedur administracyjnych (w tym celnej i podatkowej), ocenę zasadności skargi kasacyjnej należało rozpocząć od analizy art. 33 u.p.e.a., którego treść uwzględnił WSA w Kielcach. Przepis ten reguluje kwestię podstaw zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wśród których przewiduje w pkt 1 wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W świetle powyższego przepisu, wskazał dalej Naczelny Sąd Administracyjny, nie istnieje żadna podstawa prawna dla przyjęcia, że wierzyciel nie ma obowiązku brać pod uwagę w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu przedawnienia obowiązku objętego egzekucją. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W przypadku egzekucji o charakterze pieniężnym wierzyciel powinien zająć stanowisko w sprawie zarzutów w każdym przypadku, z wyjątkiem wniesienia zarzutu na podstawie przesłanki zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Mając na względzie wyżej przedstawiony obowiązek wierzyciela do przedstawienia swojego stanowiska względem zarzutu dłużnika, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył w omawianym wyroku, że w rozpoznawanej sprawie wierzyciel w zaskarżonych skargą do WSA w Kielcach postanowieniach nie odniósł się do podnoszonego przez zobowiązanego zarzutu przedawnienia. Okoliczność ta, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesądza definitywnie o tym, że doszło do istotnego dla wyniku sprawy naruszenia przepisów postępowania. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezzasadnie Dyrektor Izby Celnej twierdzi w skardze kasacyjnej, że nie był zobowiązany od badania podniesionego zarzutu przedawnienia na mocy art. 29 § 1 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że zaskarżone do WSA w Kielcach postanowienia Dyrektora Izby Celnej dotyczą stanowiska wierzyciela wyrażanego w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., a nie stanowiska organu egzekucyjnego, do którego adresowana jest norma zawarta w art. 29 § 1 tej ustawy. O ile bowiem organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to wierzyciel ma nie tylko takie prawo, ale i wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek, bez wypełnienia którego organ egzekucyjny nie może kontynuować postępowania egzekucyjnego (zgodnie z art. 34 § 4 tej ustawy jest zobowiązany zawiesić postępowanie). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela. Natomiast wierzyciel zajmując stanowisko w sprawie zarzutu, powinien działać zgodnie z przepisami prawa, a nie istnieje norma prawna, która pozwalałaby wierzycielowi na odmowę badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Art. 29 § 1 u.p.e.a. zawiera normę adresowaną do organu egzekucyjnego, zwalniającą go z obowiązku badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, która to norma nie jest adresowana do wierzyciela. Stąd a contrario wynika, że obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutem zobowiązanego, co do zasadności i wymagalności egzekwowanego obowiązku, spoczywa na wierzycielu. Tym samym wykładnia systemowa art. 34 § 1 i art. 29 § 1 u.p.e.a. oraz wykładnia funkcjonalna (uwzględnienie wiedzy poszczególnych podmiotów zaangażowanych w postępowanie egzekucyjne) potwierdzają powyższe odczytanie z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązku wierzyciela do przedstawienia stanowiska względem zarzutu przedawnienia, podnoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Dodatkowego argumentu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dostarcza wykładnia systemowa wewnętrzna art. 34 u.p.e.a. Uwzględniając § 1a tego artykułu, należy stwierdzić, że nie przewiduje on niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu z tego powodu, że uzasadniające go okoliczności zaszły przed wydaniem tytułu wykonawczego. Ogranicza on jedynie zakres badania tych właśnie okoliczności, wyłączając z niego wyraźnie tylko niektóre z nich. Tym samym, zarzut (zgłoszony zgodnie z art. 33 u.p.e.a.) jest niedopuszczalny i wierzyciel może go nie uwzględnić jedynie wówczas, gdy ten sam zarzut (a nie na przykład jakiekolwiek związane z nim okoliczności) jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w innym postępowaniu albo zarzut jest związany z okolicznością ustaloną lub określoną już w orzeczeniu, ale wyłącznie w zakresie wysokości należności pieniężnej. Wszelkie inne zarzuty dopuszczalne i zgłoszone zgodnie z art. 33 w.w. ustawy wierzyciel ma obowiązek zgodnie z art. 34 u.p.e.a. rozpatrzyć zgodnie z prawem i wszelką posiadaną wiedzą dotyczącą objętych nim okoliczności, ponieważ wierzyciela nie dotyczy ograniczenie wynikające z art. 29 § 1 tejże ustawy. Powracając natomiast do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż jest ona w pełni analogiczna do tej, która była przedmiotem omówionego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1412/10. Wprawdzie w odróżnieniu od omówionego już wcześniej etapu postępowania celnego, które toczyło się łącznie wobec Spółki oraz A., postępowania egzekucyjne, w tym objęta niniejszą sprawą ta ich faza, która odnosiła się do wyrażenia stanowiska przez wierzyciela, toczyły się rozłącznie - wobec każdego z tych solidarnie zobowiązanych podmiotów, na podstawie i w zakresie zgłoszonych przez nie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, to stwierdzić jednak należy, iż w niniejszej sprawie Spółka również, podobnie jak A. w omówionej wyżej sprawie, podnosiła zarzut oparty na art. 33 pkt 1 u.p.e.a., który to przepis obejmuje także kwestię przedawnienia dochodzonego obowiązku, zaś Dyrektor Izby Celnej w K. odnosząc się do opartego na podstawie tego przepisu zarzutu Spółki, również powołał się bezpodstawnie na art. 29 § 1 u.p.e.a., który to przepis dotyczy organu egzekucyjnego, a nie wierzyciela, w której to roli występował Dyrektor Izby Celnej wydając zaskarżone następnie przez Spółkę do Sądu pierwszej instancji postanowienia. W rozpoznawanej sprawie stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku również odwoływało się do treści art. 33 pkt 1 u.p.e.a., a wniesiona od tego wyroku przez Dyrektora Izby Celnej skarga kasacyjna oparta została na tożsamych podstawach kasacyjnych, jak w omówionej sprawie II FSK 1412/10. Podzielając zatem stanowisko wyrażone w tejże sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r., skład orzekający tego Sądu rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zasadnie uchylił postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K., ze względu na naruszenie przepisów u.p.e.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle stwierdzonego naruszenia niezasadne jest badanie dalszych zarzutów materialnych skargi kasacyjnej. Nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania przy wydawaniu rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji. Przy ponownym postępowaniu Dyrektor Izby Celnej w K. powinien uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oraz ocenę wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Nie zasądzono na rzecz działającej bez pełnomocnika Spółki wnioskowanych przez nią kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem nie wykazała ona, aby poniosła niezbędne koszty postępowania w rozumieniu art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło