II SA/Ol 129/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-05-06
Skład orzekający: Beata Jezielska, Irena Szczepkowska, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, może oprzeć się na orzeczeniu lekarskim sprzed niemal roku, jeśli skarżąca jest osobą stale leczącą się, a jej stan zdrowia mógł ulec zmianie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, jeśli opiera się na orzeczeniu lekarskim sprzed niemal roku, podczas gdy skarżąca jest osobą stale leczącą się, a jej stan zdrowia mógł ulec zmianie. W takiej sytuacji niezbędne jest ponowne skierowanie strony na badania lekarskie i uzyskanie aktualnego orzeczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. Organy administracji dwukrotnie wydały decyzje negatywne, opierając się na orzeczeniach lekarskich. Skarżąca podnosiła, że decyzje są sprzeczne z wcześniejszym wyrokiem sądu i nie uwzględniają ciężkich warunków pracy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u H. S.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpoznaniu odwołania H. S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja organu II instancji została zaskarżona do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że sprawa nie powinna być rozpoznawana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., które są niezgodne z art. 92 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd nie oceniał merytorycznie zaskarżonej decyzji, a organy ponownie rozpoznając sprawę winny uwzględnić przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
( Dz. U. Nr 105, poz. 869 ).
Rozpatrując po raz drugi sprawę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia "[...]" ponownie uznał, iż zachodzi brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że H. S. od 1978 r. zatrudniona jest na stanowisku nauczyciela. Organ przed wydaniem decyzji zwrócił się o udzielenie informacji czy zachowuje swą aktualność orzeczenie lekarskie wydane 22 października 2009 r.. Po uzyskaniu odpowiedzi twierdzącej stwierdzono, że schorzenia rozpoznane
u skarżącej nie mogą być uznane za chorobę zawodową, gdyż nie znajdują się
w obowiązującym wykazie chorób zawodowych.
Od powyższej decyzji odwołała się H. S. wskazując, że decyzja jest sprzeczna z cytowanym wcześniej wyrokiem sądu.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpoznaniu odwołania skarżącej swoją decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu H. S. była narażona na nadmierny wysiłek głosowy, jednak narażenie to nie spowodowało powstania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, dlatego też należało uznać, iż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej.
W skardze skierowanej do sądu H. S. stwierdziła, iż wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględniono ciężkich warunków pracy, które miały wpływ na aktualny stan jej zdrowia, wymagający ciągłego leczenia. Podniosła również, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z wyrokiem tut. sądu z dnia 18 sierpnia 2009 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację i podkreślając, że zarzut sprzeczności wydanej decyzji
z zapadłym wyrokiem sądu jest bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wskazać przede wszystkim należy, że skarga podlega uwzględnieniu, jednak z innych względów niż podniesione w jej zarzutach. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy naruszył art. 7 i 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako kpa), w świetle którego jest on zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego może nastąpić jedynie wtedy, gdy okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, czego nie można jednak stwierdzić w niniejszej sprawie.
Bezdyskusyjną okolicznością jest to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Olsztynie w wyroku z dnia 18 sierpnia 2009 r., uchylając wówczas zaskarżoną decyzję, nie tylko nie przesądził tego jakie powinno zapaść w przyszłości rozstrzygnięcie organów administracji, ale nawet tego nie sugerował. Przyczyną uchylenia wówczas decyzji odmawiającej stwierdzenia u H. S. choroby zawodowej było wydanie decyzji w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż przepisy tego rozporządzenia są niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej i tracą moc z upływem dwunastu miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. W dniu wydawania wyroku przez sąd tj. 18 sierpnia 2009 r. przepisy tego rozporządzenia już nie obowiązywały a sąd stwierdził, że sprawa w przedmiocie stwierdzenia czy skarżąca cierpi na chorobę zawodową winna zostać rozpoznana na podstawie przepisów zgodnych z Konstytucją. Organy ponownie rozpoznając sprawę rozpoznały ją na podstawie przepisów zgodnych z Konstytucją, to jest rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.
w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869 ). Dlatego też zarzut skarżącej dotyczący sprzeczności zaskarżonej decyzji z wydanym wcześniej wyrokiem sądu jest pozbawiony słuszności.
Powyższe stwierdzenia nie oznaczają jednak, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie są obarczone wadami, które musiały skutkować ich uchyleniem, bo tak jak to wyżej zaznaczono sąd nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi.
Trafnie organ II instancji powołuje się na § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zgodnie z którym w sprawach wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Jednak skuteczności danej czynności nie należy utożsamiać z jej aktualnością i trafnością w przypadku znacznego upływu czasu, zwłaszcza w sytuacji, gdy czynność to orzeczenie lekarskie dotyczące osoby stale leczącej się, której stan zdrowia może ulegać zmianom.
Decyzja organu I instancji z dnia "[...]" o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u H. S. została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sytuacji gdy skarżąca przez cały czas się leczyła, co zostało przez nią potwierdzone na rozprawie. W takiej sytuacji gdy organ administracji wydał decyzję prawie rok po przeprowadzonym badaniu lekarskim nie można uznać aby zebrał on i rozpatrzył cały niezbędny do właściwego załatwienia sprawy materiał dowodowy. W ocenie sądu stan zdrowia skarżącej mógł się w tym czasie zmienić i dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne było ponowne jej przebadanie i wydanie stosownego orzeczenia lekarskiego. Przeciwko ponownemu przebadaniu skarżącej w żadnym przypadku nie przemawia to, że nie odwołała się ona od orzeczenia lekarskiego wydanego w grudniu 2008 r., gdyż nie był to obowiązek a jej prawo, z którego skarżąca nie skorzystała.
W sprawie tej nie można nie dostrzec tego, że organ I instancji przed wydaniem decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej zwrócił się do Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Pracy o podanie czy zachowuje swą aktualność orzeczenie lekarskie z dnia 19 grudnia 2008 r., czy też niezbędne jest ponowne skierowanie strony na badanie i wydanie nowego orzeczenia. Pomimo uzyskania odpowiedzi, że ponowne badanie nie jest potrzebne organ nie powinien odstąpić od jego przeprowadzenia i to z kilku powodów. Przede wszystkim skierowanie na badania danej osoby w celu rozpoznania choroby zawodowej należy do kompetencji organu administracji i to on sam powinien rozważyć to czy ponowne badanie było niezbędne
a w ocenie sądu rozpoznającego tę sprawę było, co raz jeszcze podkreślić należy,
z uwagi na znaczny upływ czasu od poprzedniego badania, ciągłe leczenie się skarżącej a co za tym idzie możliwą zmianę stanu jej zdrowia i wystąpienia innych jednostek chorobowych niż te stwierdzone w orzeczeniu lekarskim z 19 grudnia 2008 r.
Organy obu instancji do porządku dziennego przeszły też nad tym, że orzeczenie z dnia 19 grudnia 2008 r. i informację z dnia 23 października 2009 r. o podtrzymaniu stanowiska w sprawie wydawali różni lekarze, pracujący w różnych oddziałach Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Pracy. Orzeczenie z 19 grudnia 2008 r. zostało wydane przez oddział w A zaś informacja udzielona przez tenże zespół, ale z B. W ocenie sądu nie było zasadne zwracanie się o udzielenie takiej informacji, gdyż lekarz, który nie badał skarżącej i opierał się jedynie na dokumentacji medycznej zgromadzonej do dnia 18 grudnia 2008 r. praktycznie nie mógł stwierdzić wystąpienia u skarżącej innego schorzenia niż te, które zostały stwierdzone na podstawie przeprowadzonych badań, tyle, że prawie rok wcześniej.
Na podstawie dokonanych rozważań w sposób jednoznaczny stwierdzić należy, że sąd w żadnym stopniu nie przesądza tego jakiej treści decyzję ma wydać organ administracji, ale z pewnością powinien to uczynić po ponownym skierowaniu skarżącej na badania lekarskie i w oparciu o aktualne orzeczenie lekarskie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto w pkt 2 stosownie do art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło