II OZ 1043/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 19 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia "A" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 221/10, w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia (...) lutego 2010 r., Nr (...) w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić "A" termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 221/10, oddalił skargę "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia (...) lutego 2010 r., w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego D. K., pismem z dnia (...) lipca 2010 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że nie wniesiono w terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, gdyż Spółka nie wiedziała o jego wydaniu. Zdaniem Spółki nie została ona w należyty sposób poinformowana o przeprowadzeniu rozprawy. Wskazano, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem ww. Spółki ustanowiono radcę prawnego D. K., na dowód czego powołano się na pełnomocnictwa dołączone do skargi i na treść skargi, gdzie wprost wskazano adres do doręczeń skarżącej jako adres ww. pełnomocnika. O wydaniu wyroku Spółka dowiedziała się dopiero (...) lipca 2010 r. podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez pracownika kancelarii pełnomocnika Spółki z pracownikiem sekretariatu Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 221/10, odmówił ww. Spółce przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku. Sąd wskazał, że w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 21 lipca 2006 r. do występowania w imieniu "A" m.in. w zakresie bieżącej działalności Spółki w sprawach przed organami administracji publicznej i sądami administracyjnymi z prawem udzielania dalszej substytucji, udzielone przez tą Spółkę radcy prawnemu L. Ł. oraz pełnomocnictwo substytucyjne z dnia (...) września 2007 r. udzielone przez L. Ł. radcy prawnemu D. K., upoważniające go do zastępowania m.in. przed organami administracji państwowej i sądami administracyjnymi we wszystkich sprawach związanych z prowadzeniem działalności przez ww. Spółkę. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że prawidłowo zawiadomiono skarżącą spółkę o terminie rozprawy. Zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi Spółki radcy prawnemu L. Ł. na adres siedziby spółki w dniu (...) kwietnia 2010 r. WSA w Olsztynie podkreślił, że stosownie do art. 76 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich. Jeżeli strona w treści udzielonego pełnomocnictwa procesowego lub w inny jednoznaczny sposób nie wskazała, któremu z ustanowionych przez nią pełnomocników należy dokonywać doręczeń, to zgodnie z art. 76 § 3 p.p.s.a. wyboru samodzielnie dokonuje sąd. Zdaniem Sądu od każdego pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mandanta, należy wymagać właściwego zorganizowania swojej pracy. W pojęciu tym mieści się także odpowiednie zorganizowanie kontaktów pomiędzy mandatem a jego pełnomocnikami, a także pomiędzy tylko pełnomocnikami. Od powyższego postanowienia "A" wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w którym zarzuciła temu postanowieniu naruszenie art. 67 § 5, art. 86 § 1 i art. 76 § 3 p.p.s.a. i wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia ww. Spółka podkreśliła, że począwszy od daty wszczęcia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego D. K., którego adres wskazywany był w nich jako jedyny adres do doręczeń. W żadnym piśmie skierowanym do ww. Sądu nie był wskazany adres radcy prawnego L. Ł. – adres ten nie był wskazany nawet w dokumencie pełnomocnictwa głównego udzielonego mu przez Spółkę oraz pełnomocnictwa substytucyjnego. WSA w Olsztynie obowiązany był więc do dokonywania doręczeń na adres radcy prawnego D. K. W związku z powyższym, zdaniem Spółki, na skutek braku prawidłowego doręczenia zawiadomienia Sądu, pełnomocnik Spółki nie miał wiedzy o wyznaczeniu terminu rozprawy a co za tym idzie o możliwości wydania na niej wyroku. Spółka nie ponosi więc winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku. Wnosząca zażalenie Spółka nie zgadza się z argumentacją WSA w której wskazuje on na fakt formalnego występowania w niniejszej sprawie dwóch pełnomocników reprezentujących stronę, skoro faktycznie w imieniu strony występuje wyłącznie jeden z nich i tylko jego adres wskazywany był konsekwentnie w całej kierowanej do Sądu korespondencji. Za chybione i pozbawione jakichkolwiek podstaw formalno-prawnych uważa argumenty Sądu odnośnie organizacji pracy i komunikacji między pełnomocnikiem a jego mandatem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma uzasadnione podstawy. Stronie, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd może na jej wniosek przywrócić termin (art. 86 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie skargę sporządził i podpisał w imieniu Spółki pełnomocnik radca prawny D. K.. Do skargi nie dołączono jednak pełnomocnictwa upoważniającego do jej wniesienia, które stosownie do art. 37 § 1 p.p.s.a. powinno być złożone wraz ze skargą. Sąd I instancji wbrew dyspozycji z art. 49 § 1 p.p.s.a. nie wezwał do uzupełnienia tego braku formalnego i nadał dalszy bieg sprawie. Sąd I instancji uznał zatem, że wystarczającym jest, iż pełnomocnictwo r. pr. D. K. znajduje się w aktach administracyjnych, a zatem wszelkie doręczenia powinny być dokonywane na adres tego pełnomocnika, działającego w imieniu spółki, którego adres został wskazany w skardze. Dodać w tym miejscu należy, że w zakresie sposobu postępowania w przypadku, gdy pełnomocnictwo do występowania przed sądami administracyjnymi znajduje się już w aktach administracyjnych prezentowane były dotąd różne poglądy. Zgodnie z pierwszym z nich przyjmowano, że w przypadku, gdy sąd administracyjny stwierdzi brak dołączonego do skargi pełnomocnictwa, ale jednocześnie ma wiedzę, że w aktach sprawy administracyjnej znajduje się pełnomocnictwo obejmujące możliwość występowania pełnomocnika w imieniu strony skarżącej również przed sądem administracyjnym, powinien uwzględnić ten fakt z urzędu i wezwać pełnomocnika do złożenia uwierzytelnionego odpisu tego pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2663/00, z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt FSK 2137/04, z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 322/05). W orzecznictwie wywodzono jednak także, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym (warunkiem jest zatem, aby pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania w imieniu strony także przed sądami administracyjnymi). Wniosek taki wyprowadzono z treści art. 133 § 1 (mającego z mocy art. 166 p.p.s.a. zastosowanie także do postanowień), nakazującego sądowi wydawanie orzeczeń na podstawie akt sprawy, przez które należy rozumieć zarówno akta sądowe, jak i akta z postępowania administracyjnego (vide postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 450/06, por. także J.P. Tarno: "Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, Wydanie 3, str. 135). Zgodnie z art. 76 § 3 p.p.s.a. wszelkie pisma należy kierować do jednego z ustanowionych pełnomocników. Przepisy ustawy nie precyzują jednak, któremu pełnomocnikowi należy doręczać pisma. Przyjmuje się, że dopiero wtedy, gdy strona w treści udzielonego pełnomocnictwa procesowego lub w inny jednoznaczny sposób nie wskazała, któremu z ustanowionych przez nią pełnomocników należy dokonywać doręczeń, to zgodnie z art. 76 § 3 p.p.s.a. wyboru dokonuje sąd. Wbrew stanowisku Sądu I instancji należy stwierdzić, że z treści pism kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wynika jednoznacznie, który z pełnomocników reprezentuje ww. Spółkę w przedmiotowej sprawie i co więcej w każdym z tych pism wskazywany był tylko jego adres. Niezrozumiałe jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego działanie Sądu I instancji, który dysponując pełnomocnictwem substytucyjnym udzielonym r. pr. D. K. i widząc, że ów pełnomocnik sporządza wszystkie pisma w przedmiotowej sprawie w imieniu ww. Spółki i w których konsekwentnie wskazywany jest adres tego pełnomocnika, wszelkie zawiadomienia wysyła L. Ł. W sytuacji, gdy w skardze jako pełnomocnika wskazano jednoznacznie r. pr. D. K. to należało wszelkich doręczeń dokonywać na jego adres i stanowisko to jest zgodne z art. 76 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga również fakt, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku, który wpłynął do WSA (...) lipca 2010 r., ww. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego D. K., wniosła o "doręczenie uzasadnienia wyroku WSA w Olsztynie z 6 maja 2010 r. (...) na adres pełnomocnika Skarżącej, tj. ul. (...), (...)". Pomimo zamieszczenia powyższego wniosku i wskazania w nim adresu pełnomocnika D. K., który to wniosek zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób jednoznaczny wskazuje adres do doręczeń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie z niezrozumiałych powodów nie doręczył odpisu zaskarżonego postanowienia z 19 sierpnia 2010 r. temu pełnomocnikowi – doręczył je natomiast pełnomocnikowi L. Ł. a D. K. zawiadomił, że odpis ww. postanowienia "został doręczony pełnomocnikowi skarżącej Spółki, radcy prawnemu L. Ł.". W stanie faktycznym sprawy Spółka uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w związku z czym zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 oraz art. 188 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.