IV SA/Wa 246/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. M. i J. M. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. orzekającą o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., znak; [...], uchylającej w całości decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] czerwca 1991 r., znak; [...] i orzekającej o wpisaniu w operacie ewidencji gruntów i budynków, prowadzonym dla obrębu ewidencyjnego O. , zmiany w zakresie powierzchni oraz oznaczenia działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Z uzasadnienia decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2009 r. wynika, iż A.i J. małż. M. pismem z dnia 15 września 2009 r. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. Przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. był fakt, iż w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji toczyło się już przed Głównym Geodetą Kraju postępowanie administracyjne, zainicjowane wnioskiem A. i J. małż. M. z dnia 20 października 2008 r. Postępowanie to zostało zakończone ostateczną decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r., utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009 r., orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. Wszczęcie zatem postępowania z wniosku A. i J. małż. M. z dnia 15 września 2009 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., prowadziłoby do naruszenia powagi rzeczy osądzonej i merytorycznego rozpoznania sprawy tożsamej ze sprawą rozstrzygniętą wcześniej inną decyzją ostateczną. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2009 r. wnieśli A. M. i J. M. . Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych i polegający na przyjęciu, wbrew przedstawionym dokumentom, że działka nr [...] nie jest własnością Skarbu Państwa, a także naruszenie prawa poprzez uznanie, że nie można stwierdzić nieważności decyzji, co do której wcześniej wypowiadał się sąd administracyjny. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przede wszystkim stwierdzić należy, że wnioskiem z dnia 20 października 2008 r. skierowanym do Głównego Geodety Kraju A. i J. małż. M. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. Główny Geodeta Kraju ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., którą utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009 r. orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności w/w decyzji. A. i J. małż. M. wnioskiem z dnia 15 września 2009 r. ponownie wystąpili do Głównego Geodety Kraju o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. Należy stwierdzić, że jeżeli sprawa administracyjna została uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną, wydanie w tej samej sprawie nowej decyzji załatwiającej sprawę co do istoty narusza ustanowiony dotychczasową decyzją stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). 2 W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że dla oceny, czy żądanie wydania decyzji administracyjnej dotyczy sprawy już rozstrzygniętej w drodze decyzji administracyjnej, istotne znaczenie ma ustalenie tożsamości sprawy administracyjnej. Tożsamość sprawy jest wyznaczana przez element podmiotowy (ta sama strona lub strony postępowania) oraz elementy przedmiotowe - niezmieniony stan faktyczny, z którego wynikają prawa lub obowiązki stron oraz ta sama podstawa prawna rozstrzygnięcia (komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego dr R. Kędzira Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2008). Ponieważ w przedmiotowej sprawie zarówno wniosek A. i J. małż. M. z dnia 20 października 2008 r., jak i wniosek z dnia 15 września 2009 r. dotyczą tych samych podmiotów, tego samego przedmiotu i tego samego interesu prawnego strony, mamy tutaj do czynienia z tożsamością sprawy. Ponieważ już raz wszczęto na wniosek A. i J. małż. M. postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., to nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie. W wyroku z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt I SA 2023/01 Lex nr 121768 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie nawet z powołaniem się na inne przyczyny nieważności. Ponieważ ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. została już raz dokonana, to ponowne prowadzenie postępowania w tej sprawie stanowi o jego bezprzedmiotowości, bowiem wyklucza możliwość jego prowadzenia. Ponieważ organ nie wszczął postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, nie ma podstaw do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 kpa, a zasadnym było wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 157 § 3 kpa. Natomiast jeżeli zostałoby wszczęte ponowne postępowanie nadzorcze i wydano nową decyzję nadzorczą, decyzja taka niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia, odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność, byłaby obciążona wadą określona w art. 156 § 1 pkt 3 kpa i sama podlegałaby stwierdzeniu nieważności. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa nieważna jest decyzja organu administracji publicznej dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. 3 Z powyższego wynika, że jeżeli sprawa administracyjna została uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną, wydanie w tej samej sprawie nowej decyzji załatwiającej sprawę co do istoty narusza ustanowiony dotychczasową decyzją stan powagi rzeczy osadzonej (res iudicata). Wzruszenie decyzji rozstrzygającej ostatecznie sprawę administracyjną i zastąpienie jej nową decyzją jest możliwe tylko w przypadku zastosowania nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania administracyjnego albo trybów przewidzianych w art. 154, 155, 161 i 163 kpa. Odnosząc się do zarzutów skargi, należy zauważyć, że nie dotyczą one meritum zaskarżonej decyzji. Faktycznie zarzuty w niej sformułowane mogą dotyczyć decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., tj. decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zarzuty skargi wykraczają poza merytoryczny zakres zaskarżonej decyzji i dotyczą okoliczności, które nie były przedmiotem jej rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.