IV SA/Po 853/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA E. Kręcichwost – Durchowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz M. S., M. S. kwotę 500,- (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz kwotę 257,- (dwieście pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Burmistrz P. odmówił M. S.oraz M. S. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji zespołu dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie działki geod. [...] położonej w miejscowości Z. Gm. P.. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. S. i M. S. zarzucając wydanie rozstrzygnięcia nie zgodnego ze stanem faktycznym i przepisami prawa tj. art. 61, pkt. 1, ust.l oraz Art. 2, pkt. 1, ust. 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) oraz § 26, pkt. 3 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.02.75.690). Wskazując na powyższe odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy i ustalenie warunków zabudowy ewentualnie o uchylenie niniejszej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi P.. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P[...] uchyliło zaskarżona decyzje i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli M. S. oraz M. S. zarzucając jej: - ograniczenie się do wskazania braków formalnych w części graficznej decyzji organu I instancji, pomijając merytoryczną stronę spełnienia warunku wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i marginalizowaniu oceny stanu faktycznego, - opieranie się na nieprawdziwych informacjach zawartych w decyzji organu I instancji zawartych w decyzji organu I instancji dotyczących braku dostępu do drogi publicznej czego konsekwencją jest stwierdzenie i pouczenie, że "zarzut odwołujących w tej części nie zasługuje na uwzględnienie." - naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; ze zm. –dalej "Kpa"), poprzez oparcie na nieprawdziwych danych i rozstrzygnięcia w sprawie przy braku rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, co daje podstawę do stwierdzenia ich nieważności. Na wstępie podkreślić należy, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. W myśl art. 30 § 1 Kpa zdolność prawną należy zaś oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.) zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, iż skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej stanowi rażące naruszenie prawa. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. wyroku z dnia 14 listopada 2001 r. w sprawie sygn. akt I SA 2642/99 (LEX nr 82653), w którym stwierdził: "Wskazana wada postępowania jest istotna, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, jest to, bowiem uchybienie w wyniku, którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa ze śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych. Z analizy akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika tymczasem, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] czerwca 2009 r. skierowane zostały między innymi do Ry. J., który – jak wynika z nadesłanego do Sądu odpisu skróconego aktu zgonu oraz postanowienia o stwierdzenia nabycia spadku – zmarł w dniu [...] września 2007 r. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając zaś na uwadze, że wydane w sprawie decyzje podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał ich merytorycznie pod względem zgodności z prawem. Jedynie na marginesie, aby wyeliminować w przyszłym postępowaniu uchybienie uczynione przez organy obu instancji Sąd zauważa, iż przez dostęp do drogi publicznej zgodnie z przepisami art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym rozumie się nie tylko bezpośredni dostęp do tej drogi ale również dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Zgodzić należy się z organem, iż dostępność ma istnieć w chwili wydawania decyzji, to jednakże w niniejszej sprawie uwadze organu uszło, iż wniosek o ustalenie warunków zabudowy jak i decyzja o warunkach zabudowy dotyczy całej działki [...], a nie dziełek, które powstaną w przypadku zatwierdzenia projektu podziału. Jak wynika z załącznika graficznego do analizy działka, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy ma dostęp do drogi publicznej poprzez działkę [...]. Rozpoznając sprawę ponownie organ prowadząc ponownie postępowanie weźmie pod uwagę wskazane wyżej kwestie zapewniając udział w toczącym się postępowaniu następcom prawnym po zmarłym R. J. i kierując do nich wydane w sprawie decyzje.