I SA/Wa 1882/09

WyrokWSA w Warszawie2010-05-07

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Agnieszka Miernik, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zrzeszenie Studentów Polskich posiada status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym jego jednostka organizacyjna posiada prawo użytkowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zrzeszenie Studentów Polskich posiada status strony w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu, ponieważ jego jednostka organizacyjna posiadała prawo użytkowania tego gruntu. Prawo użytkowania jest prawem rzeczowym, skutecznym erga omnes, a jego ustanowienie na czas nieoznaczony przez decyzję organu pierwszej instancji, która nie została uchylona, wpływa na sytuację prawną Zrzeszenia. W związku z tym, decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze jako zainicjowane przez podmiot niebędący stroną, została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego gruntu na rzecz A. G. i A. H. Zrzeszenie Studentów Polskich w W. wniosło odwołanie, twierdząc, że posiada interes prawny, ponieważ jego jednostka organizacyjna – Centrum Studenckie ZSP – posiadała prawo użytkowania tego gruntu. Kolegium uznało, że Zrzeszenie nie jest stroną, gdyż prawo użytkowania nie konstytuuje podmiotu jako strony w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Sąd administracyjny uchylił decyzję Kolegium, uznając, że Zrzeszenie posiada status strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 września 2009 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Zrzeszenia Studentów Polskich w W. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Agnieszka Miernik (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2010 r. sprawy ze skargi Zrzeszenia Studentów Polskich w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 września 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Zrzeszenia Studentów Polskich w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Zrzeszenia Studentów Polskich w W. od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] ustanawiającej na rzecz A. G. i A. H. prawo użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] , uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [..] , położonego przy ul. [...] w W., umorzyło postępowanie odwoławcze. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent [...] W., działając na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] ustanowił na rzecz A. G. i A. H. prawo użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], położonego przy ul. [...] w W. Grunt przedmiotowej własności (wraz z budynkiem) z dniem [....] maja 1990 r. stał się własnością Dzielnicy – Gminy W., co potwierdził Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 1992 r. nr [...]. Decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] maja 1990 r. nr [..] przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie na rzecz [...] Centrum Studenckiego [...] ZSP. Od powyższej decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [..] czerwca 2008 r. nr [...] odwołanie wniosło Zrzeszenie Studentów [...] wskazując, że decyzja ustanawiająca prawo użytkowania wieczystego jest przedwczesna bowiem konieczne jest uregulowanie stanu prawnego nieruchomości, która obciążona jest ograniczonym prawem rzeczowym w postaci użytkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że odwołujące się Zrzeszenie interes prawny wywodzi z faktu, że jego jednostka organizacyjna, tj. [...] Centrum Ruchu [...] ZSP, jest użytkownikiem części nieruchomości objętej przedmiotową decyzją. W ocenie Kolegium, niezależnie od wątpliwości na temat następstwa prawnego pomiędzy tymi podmiotami, prawo użytkowania nie konstytuuje podmiotu, któremu przysługuje, jako strony postępowania związanego z przyznaniem prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] W. Kolegium wskazało, że stronami tego postępowania mogą być jedynie byli właściciele, użytkownicy wieczyści gruntu lub ich następcy prawni. Decyzja ustanawiająca prawo użytkowania wieczystego, od której odwołanie wniosło Zrzeszenie nie nakłada na ten podmiot żadnych nowych obowiązków ani nie rodzi dla niego żadnych nowych uprawnień. Skargę na powyższą decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, uzupełnioną pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r., wniosło Zrzeszenie Studentów [...] w W. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że Zrzeszenie nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W ocenie strony skarżącej Zrzeszenie posiada indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie interes prawny w przedmiotowym postępowaniu. Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji narusza bowiem prawa nabyte przez Zrzeszenie Studentów [...] . Strona skarżąca wskazała ponadto, że z pewnością statusu strony nie posiada Fundacja pod nazwą [...] Centrum Studenckiego [...] Naukowego z siedzibą w W., któremu doręczono zaskarżoną decyzję. Podmiot ten jest inną osoba prawną od Zrzeszenia Studentów [...] , jego formą jest fundacja i jest dzierżawcą budynku przy ul. [...] w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. W ocenie Sądu, skarżącemu Zrzeszeniu Studentów Polskich w W. przysługuje status strony postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz A. G. i A. H. do gruntu o pow.[...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], położonego przy ul. [...] w W. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ugruntowany pozostaje pogląd zarówno orzecznictwa, jak i doktryny, że interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być własny interes danego podmiotu (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wydanie 8, C.H. Beck, Warszawa 2006, s.230). Z mocy art. 29 k.p.a. stronami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne, również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Z akt sprawy wynika, że decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] maja 1990 r. nr [...] ustanowiono na rzecz [...] Centrum Studenckiego [...] ZSP na czas nieoznaczony prawo użytkowania do przedmiotowej nieruchomości. Z Krajowego Rejestru Sądowego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. wynika, że Centrum Studenckiego [...] ZSP jest wymienione jako jedna z jednostek terenowych lub oddział Zrzeszenia Studentów Polskich z siedzibą w W. Niekwestionowana pozostaje okoliczność, że decyzja Prezydenta [...] W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] wygaszająca użytkowanie przedmiotowego gruntu ustanowione na rzecz [....] Centrum Studenckiego [....] ZSP została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]. Oznacza to, że decyzja z dnia [...] maja 1990 r. nr [...] ustanawiająca prawo użytkowania na rzecz [...] Centrum Studenckiego [...] ZSP pozostaje w obrocie prawnym. W ocenie Sądu, powyższe wskazuje, że Zrzeszenie Studentów [...] w W. posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], położonego przy ul. [...] w W. Prawo użytkowania jest bowiem prawem rzeczowym ograniczonym. Jest to jedna z kategorii praw rzeczowych, które są skuteczne erga omnes i są samoistne. Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...]. Podkreślenia wymaga, że prawo użytkowania do przedmiotowej nieruchomości ustanowiono na rzecz [...] Centrum Studenckiego [...] ZSP na czas nieoznaczony. Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że decyzja w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu nie oddziałuje na sytuację prawną użytkownika gruntu, którego prawo ustanowiono na czas dłuższy (nieoznaczony) niż użytkownikowi wieczystemu (99 lat). Zasadne jest też twierdzenie, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu winno być poprzedzone wygaszeniem użytkowania obciążającego ten grunt. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że Zrzeszenie Studentów [...] posiada własny interes prawny w sprawie niniejszej, wywodzący się z przepisów prawa materialnego regulujących gospodarkę nieruchomościami komunalnymi, zatem przysługuje jej status strony postępowania. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze zapadła z naruszeniem prawa art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wyjaśnienia wymaga, że Sąd uczynił uczestnikiem postępowania sądowego fundację [...] Centrum Studenckiego [...] w W. z tego względu, że zaskarżona decyzja została doręczona także temu podmiotowi. A zatem [...] Centrum Studenckiego [...] w W. przysługuje chociażby formalnoprawny interes prawny w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze jako zainicjowane przez podmiot nie będący stroną, zapadła z naruszeniem wskazanych przepisów. Jako taka podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło