I GZ 120/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-06-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Rafał Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej może być skuteczne, jeśli wcześniej odmówiono przyznania prawa pomocy w tej sprawie, a postanowienie o odmowie stało się prawomocne?
Ratio decidendi
Zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wcześniej wydano prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, a strona nie wniosła sprzeciwu od tego postanowienia. Argumenty zawarte w zażaleniu, sprowadzające się do kwestionowania zasadności odmowy przyznania prawa pomocy lub wynikające z nierozróżnienia instytucji zażalenia i wniosku o przyznanie prawa pomocy, są nieskuteczne.
Stan faktyczny
Skarżąca A. B. – B. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Przewodniczący Wydziału WSA wezwał ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 5.659 zł. Skarżąca wniosła zażalenie na to zarządzenie, domagając się przyznania prawa pomocy poprzez ograniczenie wpisu do 1.000 zł z uwagi na trudną sytuację finansową. Wcześniej wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 czerwca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. – B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 111/10 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. B. – B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie U Z A S D N I E N I E Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2011r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 111/10, wezwał skarżąca A. B. – B. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej z dnia [...] lutego 2011r. od wyroku z dnia [...] listopada 2010r. w kwocie 5.659 złotych pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawę wezwania stanowił przepis § 3 w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Na powyższe zarządzenie skarżąca wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zażądała jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu wskazała, że mając na uwadze odmowę przyznania prawa pomocy w postępowaniu I instancyjnym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez ograniczenie wpisu sądowego z tytułu wniesionej skargi kasacyjnej do kwoty 1.000 zł. Skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację finansową, podkreślając, iż pomimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dochody, które obecnie uzyskuje oraz brak oszczędności nie pozwalają na uiszczenie wpisu w pełnej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 3 w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W sprawie, w której wydano zaskarżone zarządzenie, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wezwał skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od wniesionej skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia [...] kwietnia 2010r. jest prawidłowe. Ocenie sądu rozpoznającego zażalenie podlegają podstawy prawne w kwestii zasadności oraz wysokości żądanego wpisu. Sąd pierwszej instancji zasadnie powołał przepisy § 3 w związku z § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako podstawę wyliczenia wysokości wpisu. Zgodnie bowiem z treścią powołanej normy prawnej wpis stosunkowy w niniejszej sprawie wynosi 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2 000 zł i nie więcej niż 100 000 zł. Wysokość wpisu została wyliczona w sposób prawidłowy, zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem. Nadanie określonego w zarządzeniu rygoru było konsekwencją zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. A. B. – B. zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika -doradcę podatkowego uzasadniała zażalenie brakiem środków na uiszczenie wpisu, co powinno jej zdaniem skutkować przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1000 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z [...] marca 2011r. wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy został oddalony. Strona ani jej pełnomocnik nie wnieśli sprzeciwu od tego postanowienia w terminie określonym w art. 259 § 1 p.p.s.a., w związku z czym postanowienie wydane przez referendarza uzyskało moc prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 p.p.s.a.). Skutki rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmują całe postępowanie rozpoznawcze, w tym również postępowanie kasacyjne. Wniosek taki wyprowadzić należy z regulacji zawartej w art. 243 § 2 p.p.s.a. Argumenty zawarte w uzasadnieniu zażalenia sprowadzały się w istocie do spóźnionego kwestionowania zasadności postanowienia, którym odmówiono przyznania prawa pomocy względnie wynikały z nierozróżnienia instytucji zażalenia oraz wniosku przyznanie prawa pomocy i tym samym były nieskuteczne. Brak było podstaw by pismo zawierające zażalenie traktować jako wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w trybie art. 165 p.p.s.a. Profesjonalny pełnomocnik sporządzający zażalenie wyraźnie wskazał na wolę zaskarżenia zarządzenia w przedmiocie wezwania o uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej i nie złożył wniosku o zmianę postanowienia z [...] marca 2011r. Marginalnie godzi się zaznaczyć, że nie wskazał również na zmianę okoliczności sprawy w stosunku do stanu istniejącego w chwili wydawania postanowienia z [...] marca 201 r., co stanowi przesłanką stosowania art. 165 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło