I SA/Wa 73/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-11
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Sobielarska, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP zostało zrealizowane w całości, jeśli wnioskodawca nie przedłożył wymaganych operatów szacunkowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż prawo do rekompensaty zostało już w części zrealizowane poprzez przyznanie nieruchomości rolnej. Brak przedłożenia przez skarżącego wymaganych operatów szacunkowych uniemożliwił ustalenie, czy zachodziła podstawa do przyznania uzupełnienia rekompensaty, co skutkowało słusznym odmówieniem jej przyznania.Stan faktyczny
Skarżący K. K. domagał się potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez jego matkę poza granicami RP. Organy administracji odmówiły przyznania rekompensaty, uznając, że prawo to zostało już częściowo zrealizowane poprzez nadanie matce skarżącego nieruchomości rolnej w Polsce. Skarżący nie przedłożył jednak wymaganych operatów szacunkowych, które miały ustalić wartość mienia pozostawionego za granicą i nabytej nieruchomości w kraju, co uniemożliwiło dalsze postępowanie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] orzekającej o odmowie potwierdzenia posiadania przez K. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. K., S. K., J. K. i K. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w miejscowości kolonia M., gmina S., powiat L., województwo [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] września 2009 r. odmówił potwierdzenia posiadania przez K. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. K., S. K., J. K. i K. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w miejscowości kol. M., gmina S., powiat L., województwo [...].
Od tej decyzji K.K. złożył do Ministra Skarbu Państwa odwołanie twierdząc, że jest ona dla niego krzywdząca.
Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę ustalił, że w dniu 17 grudnia 1988 r. K. K. złożył do Urzędu Miejskiego w K. wniosek o przydział działki budowlanej za mienie pozostawione za granicą. Działki takiej nie otrzymał.
W dniu 24 lipca 2006 r. K. K. złożył do wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] stycznia 1991 r. sygn. akt [...] wynika, że spadek po K. K., zmarłej w dniu 2 stycznia 1952 r., ostatnio stale zamieszkałej w C., na podstawie ustawy nabyły dzieci spadkodawczyni: K.K., J.K. i S. K. - każdy z nich w częściach po 1/3.
Z postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...] wynika, że spadek po S. K., zmarłym w dniu 24 września 2007 r. ostatnio stale zamieszkałym w Z. na podstawie ustawy nabyli: M. K. jako żona spadkodawcy oraz H. K. i U. I. B. jako dzieci spadkodawcy po 1/3 części spadku każdy z nich.
Z potwierdzonej przez Archiwum Akt Nowych za zgodność z oryginałem kopii "Spisu Wychowanków Domu Dziecka w S. II Transport nr [...] dzieci, które powróciły z tego Domu Dziecka do Domu Rozdzielczego w G." wynika, że transportem tym powrócili do kraju K., J. i S. K. oraz, że odebrała ich matka K. K. i zabrała ich do "C.", powiat g..
Z odpisu wierzytelnego orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Wojewódzkiego Oddziału w G. z dnia [...] października 1946 r. [...] wynika, że "K. K., zamieszkała ostatnio w kol. M., gm. S., pow. L., obecnie we wsi C., gm. N., pow. G., pozostawiła w kol. M., gm. S., pow. L. we współwłasności w częściach ustawowych z synami . ur. w 1933 r., J. ur. w 1934 r. i K. ur. w 1937 r. K. następujący majątek nieruchomy: nieznacjonalizowane gospodarstwo rolne o obszarze [...] ha ziemi ornej, [...] ha łąk i pastwisk, drewniane zabudowania: dom mieszkalny, 4 - izbowy, o wym. [...] m kryty gontami, oborę krytą deskami i stodoła kryta słomą, oraz inwentarz żywy i martwy." Z ww. odpisu wynika również, że "Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa w M. potwierdził, że Ob. K. K. osiedlona została w gospodarstwie rolnym we wsi C., grm. N. w 1946 r., a następnie gospodarstwo to zostało przejęte przez Skarb Państwa na podstawie art. 9 pkt 1 ust z dnia 12 marca 1958 r. rozdz. II (Dz.U.R.P. z dn. 5 kwietnia 1958 r. Nr 17, poz. 71) o sprzedaży państwowych nieruch. rolnych, oraz uporządkowania niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego."
Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii tymczasowego zaświadczenia osiedlenia z dnia 18 czerwca 1946 r. L. Dz. [...] wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny w M. wynika, że K. K. repatriantka osiedlona została tymczasowo w C. powiat g., "na gospodarstwie rolnym po N." o powierzchni [...] ha jako [...] osiedleniec z tego przydziału.
Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii protokołu przekazania repatriantowi - przesiedleńcowi gospodarstwa w posiadanie przez Państwowy Urząd Repatriacyjny z dnia 20 listopada 1947 r. wynika, że K. K. , poprzednio zamieszkała we wsi M. otrzymała w posiadanie we wsi C., powiat g. nieruchomość rolną o obszarze [...] ha.
Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii orzeczenia o wyznaczeniu nabywcy gospodarstwa (działki) wydanego przez Powiatową Komisję Osadnictwa w M. z dnia [...].05.194 (brak cyfry) nr [...] wynika, że Powiatowa Komisja Osadnictwa Rolnego w M. w dniu [...] kwietnia 1950 r., na podstawie art. 25, 33 i 36 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R.P. Nr 49, poz. 279) oraz stosownie do przepisów § 5 ust. 2, 6, ust. 13, 15, 16, 18 i 19 rozporządzenia Ministrów Ziem Odzyskanych, Administracji Publicznej, Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 9 stycznia, wydanego w porozumieniu z Ministrami: Skarbu i Handlu Zagranicznego w sprawie Komisji Osadnictwa Rolnego (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 45) nadała K. K. gospodarstwo stanowiące własność Skarbu Państwa na zasadzie art. 1 i 4 ww. dekretu, położone w C., gmina N., powiat M. (gospodarstwo Nr [...], parcele Nr [...],[...] i [...] parceli siedliskowej nr [...], obejmujące grunty o powierzchni [...] ha oraz 1/3 budynku mieszkalnego, 1/3 obory, 1/3 magazynu, 1/3 stodoły) - zgodnie z postanowieniami art. 18 pkt 4 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R.P. Nr 49, poz. 279).
Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii orzeczenia o wykonaniu aktu nadania z dnia [...] grudnia 1951 r. rep. [...] wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w M. wynika, że Powiatowa Komisja Ziemska w M. aktem nadania z dnia [...] czerwca 1950 r. Nr [...] nadała K. K. gospodarstwo o powierzchni [...] ha położone w gromadzie C., gmina N., powiat M..
Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Sądu Powiatowego w E. z dnia [...] lutego 1953 r. sygn. akt Rep. Kw [...] wynika, że "K. ze S. K." została wpisana do ksiąg wieczystych jako właściciel nieruchomości położonej w C., gmina N., powiat M. o [...] ha na podstawie orzeczenia o wykonaniu aktu nadania z dnia [...] grudnia 1951 r. rep. [...].
Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii pisma Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia 18 sierpnia 1956 r. znak: [...] wynika, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. zwróciło się do Sądu Powiatowego w M. o przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłej w dniu 2 stycznia 1952. r. K. K., która pozostawiła 3 synów: S. K., J. K. i K.K.. Ponieważ dzieci zmarłej K. K.nie wykazały zainteresowania pozostawionym przez nią gospodarstwem, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z urzędu wniosło o przeprowadzenie postępowania spadkowego zaznaczając, że "w razie nie złożenia oświadczeń o przejęciu spadku przez spadkobierców proszę o przekazanie spadku na rzecz Skarbu Państwa.
Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii pisma Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w N. z dnia 14 sierpnia 1956 r. wynika, że ziemia po zmarłej K. K. przeszła w użytkowanie spółdzielni, ponieważ jedyny wówczas spadkobierca jej brat Do. S., zamieszkały w C., także odmówił przejęcia gospodarstwa.
Z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] listopada 1962 r. nr Nrep. [...] wynika, że na podstawie ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o Radach Narodowych (Dz. U. Nr 5, poz. 16) w oparciu o art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) gospodarstwo rolne położone we wsi C., gromada N., powiat M. pod Nr [...] o pow. [...] ha stanowiące własność "K. ze S. K." wpisane do księgi wieczystej pod nr Kw. [...] - przejęte zostało na rzecz Skarbu Państwa bez odszkodowania z dniem [...] kwietnia 1958 r. Z uzasadnienia ww. decyzji wynika, że ww. gospodarstwo nadane K. K. aktem nadania z dnia [...] czerwca 1950 r. Nr [...] i orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania z dnia [...] grudnia 1951 r. Nrep. [...] zostało przez nią opuszczone, a następnie objęte przez Państwowy Fundusz Ziemi i nadane innemu osadnikowi.
Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii protokołu Komisji z dnia 12 listopada 1963 r. wynika, że Komisja dokonała przejęcia gospodarstwa rolnego nr [...] o powierzchni [...] ha po K. K. na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] września 1962 r. Nr rep. [...].
Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Sądu Powiatowego w M, z dnia [...] czerwca 1963 r. sygn. akt [...] wynika, że Sąd Powiatowy w M. postanowił wpisać prawo własności Skarbu Państwa dla nieruchomości położonej w C., gromada N., powiat M., której poprzednim właścicielem była K. K. oraz dokonać zamknięcia księgi wieczystej Kw. Nr [...] po uczynieniu o tym odpowiedniej wzmianki na pierwszej stronie księgi wieczystej. Z ww. postanowienia Sądu Powiatowego w M. z dnia [...] czerwca 1963 r. sygn. akt [...] wynika również, że wpisu dokonano na podstawie wniosku z dnia 5.12.1962 r. i decyzji z dnia [...] września 1962 r. Nr rep. [...] z dnia [...] czerwca
1963 r. Z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca
1991 r. [...] wynika, że odmówiono K. K. przyznania prawa do ekwiwalentu za mienie pozostawione w "Kolonii M.", gmina S., powiat L. przez jego matkę K. K. z powodu zrealizowania przez nią tego prawa. W uzasadnieniu ww. decyzji organ podniósł, że K. K. otrzymała aktem nadania z dnia [...] czerwca 1950 r.
Nr [...] i orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania z dnia[...] grudnia 1951 r. Nrep. [...] gospodarstwo rolne położone we wsi "C.", gromada N., powiat M. pod Nr [...] o pow. [...] ha.
Zaświadczenie Urzędu Miejskiego w N. z dnia 21 sierpnia
2006 r. znak: Nr [...] potwierdza, że K. K. zamieszkiwała w budynku mieszkalnym Nr[...] w miejscowości "C.", gmina N. w okresie od 13 czerwca 1946 r. do dnia 2 stycznia 1952 r.
W dniu 29 listopada 2006 r. S. K. złożył do [...] Urzędu Wojewódzkiego wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Z poświadczenia obywatelstwa polskiego z dnia 30 listopada 2006 r. znak: [...] wydanego przez Wojewodę [...] znajdującego się w aktach sprawy wynika, że K. K. w dacie zgonu tj. 2 stycznia
1952 r. posiadała obywatelstwo polskie.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał, że Pan K. K. spełnia wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) oraz wezwał wnioskodawcę do: wskazania jednej z form realizacji prawa do rekompensaty, a w przypadku wyboru świadczenia pieniężnego wskazania numeru rachunku bankowego, oraz do dołączenia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, określającego wartość nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz operatu szacunkowego, określającego wartość nabytego prawa własności gospodarstwa rolnego w miejscowości "C.", gmina N., powiat M.. K.K. nie wykonał operatów szacunkowych, o które zwrócił się do niego w postanowieniu z dnia [...] lipca 2009 r. Wojewoda [...]. Wobec powyższego organ pierwszej instancji uznał, że nie spełnione zostały wymogi wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 8 lipca
2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże mając na uwadze, że realizacja rekompensaty już nastąpiła, organ nie był w stanie określić czy K. K. nabył prawo do jej uzupełnienia czy też nie, a jeśli tak to o jaką wartość.
Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.: zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20 % wartości tych nieruchomości.
W przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, o których mowa w ust. 2, pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, przez osoby, o których mowa w art. 2 lub art. 3."
Zgodnie z art. 6 ust. 3 oraz art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) prawo do rekompensaty przysługuje również osobie, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, jednak wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, tj. 20 % wartości pozostawionych nieruchomości, pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali.
Oceny stopnia realizacji przez stronę prawa do rekompensaty, dokonuje przed wydaniem stosownego rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 lipca 2005r., właściwy wojewoda, jako organ I instancji, na podstawie zebranych w trakcie postępowania dowodów.
W przypadku wystąpienia dodatniej różnicy między 20 % zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji wartości pozostawionych nieruchomości i zwaloryzowaną na dzień wydania decyzji wartości nabytej nieruchomości, wynikającej z aktualnego operatu szacunkowego, organ powinien wydać stronie decyzję potwierdzającą prawo do rekompensaty na różnicę ww. wartości.
W przypadku wystąpienia ujemnej różnicy pomiędzy ww. wartościami organ I instancji powinien wydać decyzję odmowną, ze względu na zrealizowanie przez stronę, prawa do rekompensaty w wysokości większej niż 20% zwaloryzowanej na dzień wydania przedmiotowej decyzji wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP.
Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożył K. K. wnosząc o jej zmianę.
W uzasadnieniu podniósł, ze jego matka K. K. po powrocie w 1946 r. z sześcioletniego zesłania z ZSRR aktem nadania nr [...] z dnia [...] czerwca 1950 r. i orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania z dnia [...] grudnia 1951 r. Nr Rep [...] otrzymała za mienie pozostawione w miejscowości M., gmina S., pow. L. , województwo [...] jako rekompensatę nieruchomość rolną w miejscowości C., gmina N., powiat M., jednak zmarła 2 stycznia 1952 roku, była wiec w posiadaniu tej nieruchomości zaledwie 25 dni będąc już w ciężko chorą. Księga wieczysta Kw. [...] z wpisaną własnością została założona 21 marca 1952 roku, czyli już po jej śmierci.
Po śmierci K. K., jej synowie: S., J. i K. zostali przyjęci do domów dziecka w S., E. i M. gdzie kontynuowali rozpoczętą wcześniej naukę. Opuszczone gospodarstwo rolne decyzją Kierownika Wydziału Rolnictwa I Leśnictwa Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] kwietnia 1958 r. Nr rep. [...] zostało przejęte przez Skarb Państwa bez odszkodowania i nadane innemu osadnikowi.
Skarżący podniósł, że gospodarstwo to nie zostało opuszczone w wyniku wyjazdu czy rezygnacji, lecz przedwczesnej śmierci matki /41 lat/ spowodowanej sześcioletnim pobytem na zesłaniu. Dlatego też skarżący nie widzi powodu uznania tych gruntów za skonsumowane przez K. K. ani przez jej synów jako spadkobierców, ponieważ grunty te użytkowane są do dnia dzisiejszego przez innego osadnika.
Skarżący podniósł, że po wielu uciążliwych zabiegach skompletował wszystkie wymagane w tym zakresie dokumenty i otrzymał w dniu 4 września 2009 r. z Urzędu Wojewódzkiego w K. postanowienie, z którego wynika, ze otrzymana w miejscowości C. posiadłość została już skonsumowana i może otrzymać 20 % różnicy między wyceną wartości mienia pozostawionego poza granicami kraju a otrzymanymi w miejscowości C. powiat M.. W piśmie tym polecono mu sporządzenie dwóch operatów szacunkowych. Jeden wyceniający mienie pozostawione za granicą a drugi otrzymane w kraju. Rzeczoznawca na podstawie wstępnego rozeznania wyjaśnił skarżącemu, że korzyści z tego wynikające mogą być bardzo nikłe, a nie wykluczone, że może nawet ponieść straty. Wobec tego nie zlecił on wykonania operatów szacunkowych, o czym powiadomił Urząd w K.. W odpowiedzi na to z Urzędu Wojewódzkiego otrzymał decyzję z dnia 7 września 2009 r. którą Minister Skarbu Państwa podtrzymał zaskarżoną decyzję.
W ocenie skarżącego odmowa przyznania rekompensaty jest niesprawiedliwa ponieważ gospodarstwo nie zostało opuszczone dobrowolnie, lecz w wyniku śmierci matki, a następnie zostało przejęte przez Skarb Państwa bez odszkodowania i nadane innemu osadnikowi. Skarżący uważa, że jego tragiczna przeszłość (śmierć ojca i brata na zesłaniu, przedwczesna śmierć matki, pobyt w radzieckich i polskich domach dziecka w czasie wojny oraz w pobyt w domu dziecka po wojnie) powinna być w przedmiotowej sprawie uwzględniona.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 1353, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest bezsporny.
Zdaniem Sądu jak i Ministra Skarbu Państwa Wojewoda [...] w oparciu o obszerny materiał dokumentacyjny właściwie ustalił, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiła już realizacja prawa do rekompensaty za mienie pozostawione na kresach wschodnich. Świadczy o tym przyznanie prawa własności nieruchomości K. K. (matce skarżącego) aktem nadania z dnia [...] czerwca 1950 r.
Nr [...] wraz z budynkami i budowlami niezbędnymi do prowadzenia gospodarstwa rolnego położonej w miejscowości C. , gmina N., powiat M..
Sporne jest natomiast, czy prawo to zaspokojone zostało w całości. Dlatego też organ pierwszej instancji zgodnie z obowiązującym w tym zakresie prawem słusznie zobowiązał skarżącego do przedłożenia dwóch operatów szacunkowych sporządzonych przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego w celu określenia wartości nieruchomości pozostawionej oraz wartości nieruchomości otrzymanej. Wykonanie takich operatów pozwoliłoby na ustalenie różnicy wartości i podjęcie w oparciu o te dokumenty właściwej merytorycznie decyzji.
Zgodnie z art. 6 ust. 3 oraz art. 13 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP prawo do rekompensaty przysługuje także osobie (oraz jej spadkobiercom), która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, jednak wysokość zaliczonej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego tj. 20 % wartości pozostawionych nieruchomości pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali.
Wobec nie wykonania przez skarżącego tego zobowiązania i nie przedłożenia żądanych operatów (obojętnie z jakiej przyczyny) organ nie mógł ustalić procentowego zrealizowania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, dlatego też słusznie odmówił skarżącemu K.K. przyznania takiego prawa.
Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika ponadto, iż w dacie przejmowania przez Skarb Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego stanowiącego własność nieżyjącej K. K., jej dzieci (spadkobiercy) od kilku lat były już pełnoletnie, opuściły domy dziecka, a mimo to żaden z synów nie przejął i nie prowadził tego gospodarstwa. Nie wyraził chęci przejęcia tego gospodarstwa także brat zmarłej, który posiadał swoje gospodarstwo w tej samej wsi.
Zatem zarzut skargi, że K. K. posiadała to gospodarstwo zaledwie 25 dni, a dzieci trafiły do domów dziecka i dlatego zostało ono opuszczone nie zasługuje na uwzględnienie. Dla przedmiotowej sprawy nie ma też znaczenia, że gospodarstwo zostało przejęte przez Skarb Państwa bez odszkodowania i zostało przekazane innemu osadnikowi, który prowadzi je do dnia dzisiejszego.
Natomiast tragiczne losy rodziny (śmierć ojca, brata, zesłanie, pobyty dzieci w domach dziecka) nie mogą niestety stanowić przesłanki uzasadniającej przyznanie odszkodowania, zwłaszcza wobec nie wywiązania się skarżącego z nałożonego na niego obowiązku przedłożenia dwóch operatów szacunkowych na podstawie których można by ustalić czy zachodzi sytuacja wymieniona w art. 13 ust. 2 i 3 ustawy z dnia
8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło