I SA/Rz 196/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-05-11
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, opierając się wyłącznie na danych z ewidencji gruntów i budynków, może ustalić wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, ignorując przedstawione przez stronę dowody wskazujące na zmianę przeznaczenia gruntu?Ratio decidendi
Organ podatkowy, mimo że dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy, ma obowiązek rozpatrzyć przedstawione przez stronę przeciwdowody, które mogą podważyć prawdziwość tych danych. Ignorowanie takich dowodów, w szczególności decyzji wyłączających grunt z produkcji rolnej, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza R. ustalającą jej zobowiązanie w podatku rolnym za 2009r. Skarżąca podnosiła, że część jej gruntów została zajęta pod budowę obwodnicy R. i sprzedana, co powinno skutkować wygaśnięciem obowiązku podatkowego. Organy podatkowe oparły się na danych z ewidencji gruntów i budynków, uznając je za decydujące, mimo przedstawienia przez skarżącą decyzji zezwalających na zajęcie nieruchomości pod inwestycję drogową.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, zasądził zwrot kosztów postępowania i zwrot nadpłaconego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Grzegorz Panek Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 11 maja 2010r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2009r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że decyzja wymienione w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. W. kwotę 177 (słownie: sto siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) zarządza zwrot skarżącej A. W. kwoty 400 (słownie: czterysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu.
I SA/Rz 196/10
UZASADNIENIE
I. Burmistrz R. , postanowieniem z dnia [...] marca 2009r. nr [...], na podstawie art. 165 § 1, 2 i 4, art. 274a, art. 155 w zw. z art. 216 i art. 217 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa), art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r., nr 136, poz. 969 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa z 1984r.), załącznika nr 2 do uchwały Rady Miejskiej w R. z dnia 16 grudnia 2002r. Nr III/22/2002 (Dz.Urz. Województwa Podkarpackiego z 2002r., nr 89, poz. 2371), wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia A.W. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na 2009r. i wezwał wymienioną do złożenia informacji w sprawie podatku rolnego według ustalonego wzoru IR-1.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że okolicznością uzasadniającą wszczęcie postępowania podatkowego jest sprzedaż przez A.W. działki rolnej nr [...] , położonej w rejonie geodezyjnym R. (akt notarialny z 20 stycznia 2009r., Rep. [...] ).
II. W dniu 26 marca 2009r. A. W. złożyła informację w sprawie podatku rolnego, wykazując w rubryce: "Korekta informacji", że w zakresie gruntów ornych nastąpiły następujące okoliczności: działka nr [...] o pow. 0,6794 ha jest zajęta pod budowę obwodnicy R. - rozpoczęta budowa obwodnicy, zaś działka nr [...] o pow. 0,62 ha - sprzedana w styczniu 2009r.
III. A. W. , wnioskiem z dnia 20 marca 2009r., domagała się wszczęcia postępowania wyjaśniającego dotyczącego stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku rolnym i wyłączenie przedmiotowej nieruchomości - działki nr [...] o pow. 0,6794 ha, zajętej pod budowę obwodnicy R. w ciągu drogi krajowej nr 4 - również z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że postępowanie wszczęte postanowieniem Burmistrza R. z dnia [...] marca 2009r. jest bezprzedmiotowe i jako takie powinno ulec umorzeniu.
Zdarzeniem powodującym zmiany w użytkowaniu działki nr [...] o pow. 1/30 ha obrębu R. był podział tej działki - z urzędu na działki: nr [...] o pow. 0,6794 ha i nr [...] o pow. 0,62 ha. Zmniejszenie powierzchni użytkowanej rolniczo oraz okolicznością uzasadniającą wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku rolnym było fizyczne zajęcie działki nr [...] w dniu 18 sierpnia 2008r. i rozpoczęcie na niej robót budowlanych, związanych z budową obwodnicy R. . Decyzje administracyjne wyłączające przedmiotowy grunt na cele inne niż rolnicze to decyzje wydane w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych:
- decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] utrzymana w mocy decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji budowy obwodnicy R. w ciągu drogi krajowej nr 4 stroną południową,
- decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2008r. Nr [...], utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości - działka nr [...].
Tak więc wcześniejszym zdarzeniem niż sprzedaż było zajęcie w dniu 18 sierpnia 2008r. działki nr [...] o pow. 0,6794 ha.
Podkreślono, że w zaistniałym stanie faktycznym nie może mieć decydującego znaczenia określenie sposobu użytkowania gruntu w ewidencji gruntów. Ponadto skarżąca już w dniu 30 grudnia 2008r. zawiadomiła organ o zaistniałym stanie rzeczy, z prośbą o wyjaśnienie sprawy z urzędu.
IV. Burmistrz R. , decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...], ustalił dla skarżącej podatek rolny za rok 2009 w wysokości 132 zł.
W uzasadnieniu wskazał, że dane zawarte w złożonej przez A.W. informacji w sprawie podatku rolnego z dnia 26 marca 2009r. nie są zgodne z ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Starostę Powiatowego w R. , z której to wynika, że właścicielem działki [...] położonej w rejonie geodezyjnym R. do dnia 20 stycznia 2009r. była A.W. , a co oznacza, że do dnia 30 stycznia 2009r. to na niej ciążył obowiązek podatkowy w podatku rolnym (art. 6a ust. 4 ustawy z 1984r.). Natomiast działka nr [...] od dnia 1 stycznia 2009r. do dnia wydania niniejszej decyzji nadal stanowi własność A.W. i podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym ze względu na klasyfikację wynikająca z klasyfikację gruntów i budynków - grunty rolne oraz użytki zielone. Te okoliczności przesądzają, że postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia [...] marca 2009r. nie jest bezprzedmiotowe. Ponadto stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r., nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
V. Odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy wniosła A. W. . Zarzuciła błędne ustalenia faktyczne dokonane w trakcie postępowania podatkowego przez zaniechanie postępowania kontrolnego i brak przeprowadzenia oględzin zmiany użytkowania przedmiotowego gruntu, stanowiącego przedmiot opodatkowania, przez zajęcie go pod budowę drogi - obwodnicy R. (art. 228 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej); brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustalenie wymiaru podatku na podstawie nieaktualnych danych, co daje podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 240 Ordynacji podatkowej; błędne ustalenia wymiaru podatku jako podatku rolnego poprzez przyjęcie wyłącznie przesądzającego znaczenia danych wynikających z ewidencji gruntów, a całkowite pominięcie zmiany użytkowania przez zajęcie przedmiotowego gruntu pod budowę obwodnicy, co narusza art. 6a ust. 4 i 7 ustawy z 1984r.; błędne uznanie za wyłączną podstawę obowiązku podatkowego faktu, że odwołująca się jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości w sytuacji, gdy z odrębnych przepisów o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wynika co innego.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
VI. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] listopada 2009r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z powołanym przez organ I instancji art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą do wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dane te mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, a więc zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych. Dla celów opodatkowania podatkiem rolnym bez znaczenia jest podana okoliczność zajęcia nieruchomości na cel wskazany przez odwołującą się. Jedyny wyjątek od opodatkowania gruntów sklasyfikowanych jako rolne podatkiem innym niż podatek rolny jest zajęcie ich na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 1 ustawy z 1984r.), co w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło.
VII. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła A. W. - działająca poprzez pełnomocnika radcę prawnego.
W skardze podkreślono, że została ona wniesiona na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję wydaną przez organ I instancji.
W skardze podtrzymano zarzuty zgłoszone w odwołaniu wniesionym od decyzji Burmistrza R. z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...], a nadto zarzucono naruszenie:
- art. 84 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
- art. 1 ustawy z 1984r.,
- art. 210 § 4 i art. 288 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej,
- art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne,
- § 68 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454; powołanego dalej jako Rozporządzenie z 2001r.),
w szczególności
a) przez taką ich interpretację, która powoduje że jedynie dane zawarte w ewidencji gruntów stanowią podstawę do ustalenia wymiaru podatku,
b) oraz przez używanie w zaskarżonej decyzji nieznanego pojęcia: "użytków zielonych".
- skarga wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości,
ewentualnie
- uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji
w każdym przypadku
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi uwypuklono okoliczność, że na przedmiotowej nieruchomości wybudowano już rondo, co z założenia wyklucza traktowanie nieruchomości jako użytku rolnego.
Żadna ustawa nie zawiera legalnej definicji "użytku rolnego" oraz "gruntu zadrzewionego i zakrzewionego na użytkach rolnych". Powstaje wątpliwość, jeśli weźmie się pod uwagę art. 1 z 1984r. oraz art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czy te przepisy są zgodne z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Normodawca bowiem w żadnej ustawie, nawet nie podatkowej, nie zdefiniował przedmiotów opodatkowania nieruchomości, ograniczając się jedynie do ich wymienienia. W takiej sytuacji takie pojęcia jak np.: użytek rolny, grunty zabudowane czy grunty pod wodami zostały określone (zdefiniowane) w § 68 Rozporządzenia z 2001r. Dodano, że nawet to Rozporządzenie nie używa sformułowania: "użytki zielone".
Zwrócono uwagę na rozbieżności orzecznicze i przywołano kilka orzeczeń sądów administracyjnych. Zwrócono uwagę, że był prezentowany pogląd (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2006r. III SA/Wa 2956/05), że dane, na których organ podatkowy opiera wymiar podatku leśnego, muszą być ścisłe i precyzyjne, a nie mogą wynikać z interpretacji organu. Gdy dane geodezyjne nieruchomości są niejasne organ podatkowy może korzystać z dowodu - opinii biegłego celem konfrontacji wiadomości specjalnych z danymi z rejestru gruntów i ze stanem faktycznym nieruchomości.
Podkreślono, że często stosowane oznaczenia literowe w ewidencji gruntów nie znajdują umocowania w rozporządzeniu z 2001r., a to uzasadnia że dowodem w sprawie wymiaru podatku mogą być inne dokumenty obrazujące rzeczywisty stan rodzaju gruntu np. decyzje o wyłączeniu gruntu z użytkowania rolniczego, decyzje o przekwalifikowaniu gruntu, opinie biegłych gleboznawców.
Ponadto wyłuszczono, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera oznaczenia gruntów jakie znajduje się w ewidencji gruntów i budynków, a co nie daje stronie możliwości właściwej oceny decyzji podjętej przez organ. Naruszenie to winno skutkować uchyleniem decyzji I instancji.
Organ powinien skorzystać z możliwości zastosowania art. 288 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej.
Zarzucono również, że w uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zostało sporządzone stosownie do wymogów art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, co w istocie uniemożliwia polemikę z podjętą decyzją.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i podkreśliło, że skarżone decyzje zawierają wszystkie elementy określone w art. 210 Ordynacji podatkowej, a w tym wyraźnie wskazują, że podstawę przyjętych okoliczności faktycznych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków i z tego względu odmienne twierdzenia strony zostały uznane jako niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
VIII. Skarga jest uzasadniona.
Z mocy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r., nr 240, poz. 2027; powoływanej dalej jako: Prawo geodezyjne i kartograficzne) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że wypis z ewidencji gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Z mocy ostatnio powołanego przepisu dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z kolei z mocy art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przepis § 1 art. 194 nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tym przepisie.
Dokumenty urzędowe korzystają z dwojakiego rodzaju domniemań: domniemania prawdziwości, to znaczy że dokument pochodzi od organu, który go wystawił i domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi. Ustawodawca, w przytoczonym powyżej art. 194 § 1, przyjął w stosunku do dokumentu urzędowego domniemanie prawdziwości i domniemanie zgodności z prawdą. Na użytek niniejszej sprawy należy podkreślić, że domniemanie zgodności z prawdą takiego dowodu o podwyższonej mocy dowodowej, jaki stanowi wypis z ewidencji gruntów i budynków, jest domniemaniem wzruszalnym. W przypadku skutecznego przeprowadzenia przeciwdowodu - dokument urzędowy nie może być traktowany jako dowód w sprawie. W literaturze przedmiotu (Rafał Dowgier, Leonard Etel, Cezary Kosikowski, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Plesnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Lex 2009 Wyd. III) wskazuje się, że dokumentem, który pozwala na obalenie domniemania poprawności danych z ewidencji gruntów i budynków może być w zakresie klasyfikacji gruntów np. decyzja o wyłączeniu użytków rolnych z produkcji rolnej. Z taką decyzją powinna wiązać się zmiana zapisów ewidencyjnych, gdyż grunty objęte decyzją utraciły charakter użytków rolnych. Nawet jednak gdy odpowiedniej zmiany nie dokonano, art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej pozwala organowi podatkowemu na pominięcie wadliwych zapisów z ewidencji i oparcie się przy opodatkowaniu na decyzji o wyłączeniu, która jest dokumentem bardziej aktualnym. Przeprowadzenie dowodu przeciwko ewidencji gruntów i budynków może polegać także na wskazaniu na decyzję o zakończeniu rekultywacji w kierunku rolnym lub leśnym, które podważają dane wykazane w ewidencji gruntów. Decyzje te (o wyłączeniu użytków rolnych z produkcji rolnej oraz o zakończeniu rekultywacji) "aktualizują" dane zawarte w ewidencji gruntów. W pierwszym przypadku przez wyłączenie gruntów oznaczonej w niej jako rolne lub lasy z produkcji rolnej lub leśnej, w drugim zaś przypadku dają podstawę do traktowania tych gruntów jako grunty rolne lub lasy.
Jednocześnie należy zaakcentować z całą mocą, że jeżeli strona wnosi o przeprowadzenie przeciwdowodu, wskazuje na taki przeciwdowód, a nawet nie formułuje jednocześnie kategorycznego wniosku dowodowego, to organ podatkowy obowiązany jest taki wniosek uwzględnić. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2006r. sygn. akt I FSK 5631/05 podkreślił, że art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że nie została wyłączona możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Dlatego poprzestanie na informacjach wynikających z oświadczenia wiedzy zawartego w akcie notarialnym bez rozpatrzenia przeciwdowodów zgłoszonych przez stronę stanowi naruszenie przez organ podatkowy art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Przytoczona teza z uzasadnienia wyroku wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny jest uzasadniona powołanymi w tym uzasadnieniu przepisami i w związku z tym jest zaakceptowana przez sąd orzekający w niniejszej sprawie. Szczególną uwagę należy zwrócić na art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Pomijając, bo jest to zbędne dla rozpoznania przez Sąd skargi wniesionej w niniejszej sprawie, kontrowersje zarysowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie co do tego czy cały ciężar dowodowy spoczywa na organie rozstrzygającym indywidualną sprawę administracyjną i w związku z tym aktywność dowodowa strony (adresata rozstrzygnięcia) jest wyłączona czy też strona jest zobowiązana do aktywności dowodowej, nawet w takim zakresie, że jeśli wskazuje na pewne tezy to zobowiązana jest je dowodowo wykazać, ponownie podkreślić należy, że skarżąca A. W. w trakcie postępowania administracyjnego w różnych pismach procesowych, w tym we "wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego dotyczącego stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku rolnym i wyłączenie przedmiotowej nieruchomości - działki nr [...] o pow. 0,6794ha, zajętej pod budowę obwodnicy R. w ciągu drogi krajowej nr 4 - również z opodatkowania podatkiem od nieruchomości" (karta 3-5 akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego), jak i w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ podatkowy I instancji (karta 7-11 akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego), wskazywała w sposób jednoznaczny, że dane wynikające z zalegających w aktach administracyjnych: wypisie z rejestru gruntów, zawiadomienia o zmianie i zestawienia powierzchni użytkowych i konturów klasyfikacyjnych są nieaktualne, a co więcej oferowała organowi przeciwdowód w rozumieniu art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez wskazanie na decyzje wydane w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych:
- decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] , utrzymana w mocy decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji budowy obwodnicy R. w ciągu drogi krajowej nr 4 stroną południową,
- decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2008r. Nr [...], utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości - działka nr [...] .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które, co należy przypomnieć, było zobowiązane do ponownego rozstrzygnięcia sprawy (art. 127 Ordynacji podatkowej), nie zebrało i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego, co w sposób jednoznaczny wynika z uzasadnienia zaskarżonej do sądu decyzji, skoro powołało się wyłącznie na art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Kolegium, wbrew jednoznacznym przepisom regulującym postępowanie podatkowe, nie zadbało o pozyskanie wskazywanych przez skarżącą decyzji, a co dopiero umożliwiłoby Kolegium wyczerpujące rozpatrzenie sprawy, w szczególności ustalenie czy dane z ewidencji gruntów i budynków są aktualne dla okresu opodatkowania. Sąd administracyjny nie jest powołany z mocy ustawy do rozstrzygania indywidualnych spraw administracyjnych i w związku z tym nie może, tym bardziej że nie dysponuje opisywanymi przez skarżącą decyzjami, dokonać nawet wstępnej oceny czy treść tych decyzji stanowi przeciwdowód w rozumieniu art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej w stosunku do treści dokumentu urzędowego - wypisu z ewidencji gruntów i budynków, co do okresu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Niemniej jednak, skoro skarżąca akcentowała, że decyzje te zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008r., nr 193, poz. 1194) to należy zauważyć, że wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi (art. 11a ust. 1 ustawy). Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linię podziału nieruchomości. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości. Nieruchomości lub ich części, o którym mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6 (decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności: oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego), stają się z mocy prawa: własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (art. 12 ust. ust. 1, 2, 3 i 4). Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa termin odpowiednio wydania nieruchomości lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali oraz innych pomieszczeń (art. 16 ust. 2 zdanie pierwsze). Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadnionych interesem społecznym lub gospodarczym (art. 17 ust. 1).
Sąd przytoczył niektóre przepisy wspomnianej ustawy, gdyż przepisy tej ustawy będą przedmiotem rozważań organu.
Wskazane uchybienia proceduralne sprowadzające się do niezebrania materiału dowodowego w sposób zupełny i do niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przesądzają, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się innego naruszenia przepisów postępowania i to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako: p.p.s.a.). Obligowało to Sąd do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie ostatnio przywołanego przepisu.
Sąd nie przesądza treści rozstrzygnięcia, gdyż rzeczą organu będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy, po zebraniu i w sposób wyczerpujący rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w szczególności w kontekście art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji przedwczesnym stało się odniesienie do innych zarzutów sformułowanych w skardze, gdyż potencjalnie mogą one się stać bezprzedmiotowe. W wypadku aktualizacji w toku postępowania administracyjnego (a to w sytuacji gdyby organ wykazał, że dane z ewidencji budynków i gruntów są aktualne w realiach sprawy) rzeczą organu będzie odniesienie się również do tych zarzutów.
Sąd orzekł ponadto po myśli art. 152 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).
Orzekając o kosztach postępowania (art. 200 p.p.s.a.) sąd uwzględnił wpis należny od skargi w kwocie 100zł (§ 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.); wynagrodzenie pełnomocnika skarżących (§ 6 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz kwotę 17zł uiszczoną tytułem opłaty skargowej od pełnomocnictwa. Sąd zarządził również zwrot skarżącej kwoty 400zł z tytułu nadpłaconego wpisu.
IX. Końcowo zauważyć należy, odnosząc się do wniosków skargi, że - stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. - skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich; przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.).
Powyższe oznacza, że przedmiotem skargi do Sądu, w realiach niniejszej sprawy, jest decyzja organu odwoławczego tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które jest stroną w postępowaniu sądowym. Gdyby więc w sposób literalny potraktować komparycję skargi (sformułowanie zaskarżenia i jej wnioski) należałoby oddalić skargę w stosunku do organu, który wydał decyzję w I instancji (po uprzednim doręczeniu mu odpisu skargi). Niemniej jednak mając na uwadze treść skargi Sąd potraktował objęcie skargą decyzji wydanej przez Burmistrza R. , również w zakresie wniosków skargi, jako procesowe żądanie zastosowania w sprawie przepisu art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w graniach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd rozważał potrzebę zastosowania przewidzianych ustawą środków, również co do decyzji wydanej przez organ I instancji, ale z uwagi na charakter postępowania podatkowego (dwukrotne rozstrzyganie sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności) doszedł do przekonania, że wystarczającym jest uchylenie zaskarżonej do sądu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Z przyczyn wyjaśniających Sąd zwraca również uwagę, a to również w związku z wnioskami skargi, które mogłyby sugerować, że Sąd może podjąć takie rozstrzygnięcia, że uchyla zaskarżony akt (decyzję) w całości ewentualnie uchyla decyzje obu instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, że sąd administracyjny ma uprawienia procesowe o charakterze kasacyjnym (art. 145 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło