I OZ 218/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 734/10 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 734/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną S. K. od wyroku tegoż Sądu z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 734/10. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 4 października 2010 r. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, zaś w dniu 24 stycznia 2011 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Sąd stwierdził, że skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) i na podstawie art. 178 p.p.s.a. postanowił o jej odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że termin o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. jest terminem ustawowym i w razie jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie na wniosek strony. Sąd zważył, iż do skargi kasacyjnej nie załączono wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu radcę prawnego K. J., wnosząc o jego zmianę. Skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie narusza prawo skarżącego do sprawiedliwego procesu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie podstawa do odrzucenia kasacji i pozbawienia skarżącego prawa do sądu nie były względy merytoryczne, lecz status materialny skarżącego, bowiem po doręczeniu skarżącemu odpisu wyroku z uzasadnieniem nie było go stać na pokrycie kosztów obligatoryjnego zastępstwa procesowego niezbędnego do wniesienia kasacji. W ocenie skarżącego, skoro jednak kasacja złożona przez pełnomocnika z urzędu została odrzucona, to strona z uwagi na swoje ubóstwo została pozbawiona prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), zwanej dalej "p.p.s.a", skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Należy podkreślić, że przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Jeżeli zatem stronie skarżącej został doręczony odpis orzeczenia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wprawdzie art. 175 § 1 p.p.s.a. przewiduje przymus "adwokacko-radcowski", jednakże nie oznacza to, że ubieganie się o przyznanie pełnomocnika z urzędu ma wpływ na interpretację art. 177 § 1 p.p.s.a. Tym samym, skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem wstrzymania biegu terminów ustawowych. Zatem także postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie może stanowić i nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sytuacja taka nie sytuuje strony chcącej skorzystać z prawa pomocy w gorszej, niekorzystnej pozycji, ani nie pozbawia strony konstytucyjnego prawa do sądu, co podniósł pełnomocnik skarżącego. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu jest bowiem takim samym pełnomocnikiem, jak pełnomocnik z wyboru, zaś jedyną różnicą jest zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów związanych z jego ustanowieniem. Natomiast to indywidualne okoliczności sprawy, takie jak spóźnione zgłoszenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy też niemożność dotrzymania terminu do dokonania czynności przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu podlegają ocenie w ramach ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wniosek taki jednakże musi zostać złożony, co w niniejszej spawie nie nastąpiło. Tym samym uznać należy, że okoliczności związane z działaniem pełnomocnika z urzędu, jak podkreślił w postanowieniu z dnia 27 września 2001 r. Sąd Najwyższy (II UZ 51/01, OSNP 2003/13/324), nie mogą mieć wpływu na bieg terminów ustawowych. Stosownie do treści art. 178 p.p.s.a. skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W przedmiotowej sprawie odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 4 października 2010 r. Termin do wniesienia skargi upłynął dnia 3 listopada 2010 r. Skargę kasacyjną złożono natomiast w dniu 24 stycznia 2011 r., a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. W tym miejscu należy podkreślić – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że termin, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. jest terminem ustawowym i w przypadku jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie na wniosek strony. Zatem skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej i nadanie sprawie dalszego biegu byłoby w rozpoznawanej sprawie możliwe jedynie w przypadku złożenia przez pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § p.p.s.a. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i uwzględnieniu tego wniosku przez Sąd. Jak wynika z akt niniejszej sprawy do skargi kasacyjnej nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego, a więc osobę profesjonalnie świadczącą pomoc prawną, tym samym zostały spełnione gwarancje procesowe zapewniające prawo strony do obrony swoich interesów. A zatem, niezasadne jest twierdzenie skarżącego, że z uwagi na swoje ubóstwo został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. A zatem, należy stwierdzić, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił zażalenie.