VI SA/Wa 129/10

WyrokWSA w Warszawie2010-05-11

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Zbigniew Rudnicki, Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na wzór użytkowy z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty za kolejny okres ochrony, pomimo braku poinformowania uprawnionych o zmianie stawek opłat i braku pouczenia o możliwości uiszczenia opłaty w terminie dodatkowym z opłatą sankcyjną?
Ratio decidendi
Urząd Patentowy RP prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, stwierdzając wygaśnięcie prawa ochronnego na wzór użytkowy z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty za IV okres ochrony. Brak jest przepisów nakładających na Urząd obowiązek informowania uprawnionych o zbliżających się terminach płatności opłat okresowych ani o zmianach stawek. Przyczyny nieuiszczenia opłaty w terminie są bez znaczenia dla stwierdzenia wygaśnięcia prawa.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na wzór użytkowy z powodu nieuiszczenia opłaty za IV okres ochrony. Skarżący argumentowali, że nie zostali poinformowani o zmianie stawek opłat ani o możliwości uiszczenia opłaty w terminie dodatkowym z opłatą sankcyjną, co doprowadziło do uchybienia terminowi. Urząd Patentowy RP podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na brak przepisów nakładających obowiązek informowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi C. C. i W. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem [...] sierpnia 2008 r. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Opakowanie kartonowe" oznaczonego numerem [...] z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za IV okres ochrony. Powyższe decyzje zostały wydane na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 100 ust. 1 i art. 224 ust. 4 oraz art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.- dalej: p.w.p.). Jak wynika z akt sprawy, Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] sierpnia 2008 r. przedmiotowego prawa ochronnego gdyż ustalił fakt nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za IV okres ochrony wzoru użytkowego obejmujący 9-10 rok ochrony. Uprawnieni – C. C., W. K. i W. W. złożyli w Urzędzie Patentowym RP wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (pismo z [...] września 2009 r.) , w którym podnieśli, że po poprzednio dokonanej wpłacie ([...] stycznia 2005 r.) nie otrzymali zawiadomienia o obowiązujących stawkach i wymaganej opłacie za IV okres ochrony wzoru użytkowego. W okresie kilku lat uległa zmianie wysokość różnych opłat administracyjnych i uprawnieni sądzili, że Urząd Patentowy poinformuje ich o zmianach w opłatach. W dniu 1 lipca 2009 r. uprawnieni uiścili wymaganą kwotę [...] zł (za 9 rok) i [...] zł (za 10 rok) łącznie [...] zł (słownie: [...] złotych), a następnie, w dniu 16 września 2009 r. opłacili 30% opłatę dodatkową. Urząd Patentowy RP w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] października 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. Od powyższej decyzji została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za IV ochrony wzoru użytkowego o numerze [...] oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uprawnieni podnieśli, że uchybienie terminu do wniesienia wymaganej opłaty okresowej wywołane było faktem niepowiadomienia ich o tym obowiązku przez Urząd Patentowy RP. Podnieśli ponadto, że od czasu uiszczenia przez nich ostatniej opłaty w sprawie ([...] stycznia 2005 r.) nastąpiła zmiana obowiązujących stawek za ochronę praw wyłącznych, o czym również nie zostali poinformowani. Skarżący wyjaśnili przy tym, że sądzili, że zgodnie z przyjętym zwyczajem Urząd zawiadomi uprawnionych o zmianach w opłatach (tak jak czyni to większość instytucji, które profesjonalnie zajmują się obsługą świadczonych usług i informuje o wszelkich powinnościach świadczeniobiorców). Nadto postawili zarzut, iż Urząd Patentowy nie pouczył ich o możliwości uiszczenia opłaty okresowej w ciągu sześciu miesięcy od dnia upływu poprzedniego okresu ochrony. Zdaniem skarżących takie postępowanie Urzędu jest dowodem nieprzyjaznego państwa oraz instrumentalnego traktowania obywateli i podmiotów gospodarczych przez instytucje państwowe. Niezrozumiały jest dla skarżących również fakt, iż po zrealizowaniu postanowienia Urzędu wzywającego do uzupełnienia zaległej opłaty okresowej, otrzymali negatywną dla nich decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2009 r. wskazując, iż zgodnie z przepisem art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 100 ust. 1 ustawy p.w.p. wzór użytkowy wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada przy tym celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując oceny skargi pod kątem powyższych norm prawnych, Sąd doszedł do przekonania, iż nie jest ona zasadna. Zdaniem Sądu stwierdzając wygaśnięcie z dniem [...] sierpnia 2008 r. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Opakowanie kartonowe" oznaczonego numerem [...] z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za IV okres ochrony, Urząd Patentowy RP prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa materialnego, to jest art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. i art. 224 ust. 4 p.w.p., uzasadniając swoje rozstrzygnięcia faktem nieuiszczenia przez skarżącego opłaty za kolejny okres ochrony (obejmujący IV okres ochronny; 9-10 rok), w ustawowym terminie. Przepis art. 224 ust. 2-3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) określa tryb uiszczania opłat okresowych. Stosownie do niego opłaty za dalsze okresy ochrony należy uiścić z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Opłaty okresowe mogą być uiszczone w ciągu jednego roku przed terminem, tj. w ciągu roku przed ostatnim dniem ochrony. Opłaty te podlegają zwrotowi, jeżeli przed tym terminem udzielone prawo zostanie unieważnione lub wygaśnie. Opłaty za okresy ubiegłe i za okres bieżący nie podlegają zwrotowi. Zgodnie z art. 224 ust. 4 p.w.p. opłaty, o których mowa w ust. 2, można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu. Konsekwencją nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej za kolejny okres ochrony wzoru użytkowego - stosownie do art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 100 ust. 1 p.w.p. - jest wygaśnięcie tego prawa. Zgodnie z art. 90 ust. 2 p.w.p. decyzję o wygaśnięciu prawa wydaje Urząd Patentowy, zaś datą wygaśnięcia jest dzień, w którym upłynął poprzedni okres ochrony wzoru użytkowego (ust. 4). W przedmiotowej sprawie opłata za IV okres ochrony powinna być uiszczona najpóźniej w dniu 10 sierpnia 2008 r. Termin dodatkowy, przewidziany w art. 224 ust. 4 p.w.p. upływał zatem w dniu 10 lutego 2009 r. Podkreślenia wymaga, iż brak jest przepisów prawa nakładających na Urząd Patentowy obowiązek każdorazowego informowania uprawnionych o zbliżającym się terminie płatności za kolejny okres ochrony. W dniu 1 lipca 2009 r. uprawnieni uiścili wymaganą kwotę [...] zł (za 9 rok) i [...] zł (za 10 rok) łącznie [...] zł (słownie: [...] złotych), natomiast w dniu 16 września 2009 r. - opłacili 30% opłatę dodatkową. Prawidłowe jest w tej sytuacji ustalenie, iż skarżący nie uiścili wymaganej opłaty za IV okres ochrony (9 i 10 rok) na wzór użytkowy w żadnym terminie wskazanym w art. 224 ust. 2-4 p.w.p. Decyzję o wygaśnięciu prawa ochronnego na wzór użytkowy Urząd Patentowy podjął stosownie do art. 90 ust. 2 i 3 p.w.p. Wygaśnięcie prawa następuje z powodu braku uiszczenia opłaty w przewidzianym terminie, przyczyny jej nieuiszczenia są bez znaczenia, zatem organowi nie można zarzucić, iż nie poczynił ustaleń co do przyczyn nieuiszczenia opłaty w terminie (vide - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie sygn. akt: VI SA/Wa 759/07). Z uwagi na powyższe, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło