II SA/Rz 681/08

WyrokWSA w Rzeszowie2009-01-23

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nałożyć grzywnę na właściciela nieruchomości za niestawienie się na wezwanie w celu przeprowadzenia oględzin, mimo że nieruchomość jest wydzierżawiona, a dzierżawca przebywa za granicą?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo nałożyć grzywnę na właściciela nieruchomości, który mimo prawidłowego wezwania nie stawił się w celu przeprowadzenia oględzin, nawet jeśli nieruchomość jest wydzierżawiona. Dzierżawa nie zwalnia właściciela z obowiązku zapewnienia dostępu do nieruchomości w celu przeprowadzenia dowodu, a właściciel pozostaje stroną postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim dotyczy ono jego praw i obowiązków jako właściciela.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta nałożył na L. C. karę grzywny w wysokości 50 zł za niestawienie się na wezwanie organu w celu przeprowadzenia oględzin nieruchomości, której jest właścicielem, a która została wydzierżawiona. L. C. twierdził, że nie ma dostępu do nieruchomości, ponieważ dzierżawca przebywa za granicą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie w mocy, uznając, że właściciel ma obowiązek zapewnić dostęp do nieruchomości. L. C. zaskarżył postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że nie jest stroną postępowania, ponieważ nie jest posiadaczem nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę L. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi L. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w postępowaniu administracyjnym -skargę oddala- II SA/Rz 681/08 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] maja 2008r. nr [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 88 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. nałożył na L. C. karę grzywny w wysokości 50 zł. za niestawienie się na wezwanie organu i odmowę okazania nieruchomości nr 388 przy ul. [...] w T. celem przeprowadzenia dowodów z oględzin oraz opinii biegłego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym usunięcia drzew bez wymaganego pozwolenia. W zażaleniu L. C. podał, że za każdym razem po otrzymaniu wezwania od organu informował ten organ, że nie ma dostępu do nieruchomości z powodu jej wydzierżawienia i wniósł o anulowanie postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy wymienione na wstępie postanowienie Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prowadzi ponownie postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew z nieruchomości przy ul. [...] w T. Organ odwoławczy uznał za konieczne przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości oraz opinii biegłego na okoliczność ustalenia gatunków i obwodów pni usuniętych drzew. Po otrzymaniu wezwania do okazania nieruchomości skarżący podjął z organem korespondencję, w której wyjaśnił, że nie jest możliwe wykonanie zaplanowanych czynności z uwagi na usunięcie drzew i podał, że nieruchomość wydzierżawił i nie dysponuje kluczami do posesji, a dzierżawca przebywa za granicą. Wskazując na treść art. 88 k.p.a. SKO podało, że organ pierwszej instancji wezwaniem z dnia 29 kwietnia 2008r. doręczonym w dniu 12 maja 2008r. wezwał skarżącego do okazania nieruchomości o nr 338 położonej w T. w dniu 26 maja 2008r. celem przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz opinii biegłego. Wezwanie zawierało pouczenie o możliwości wymierzenia grzywny. Według oświadczenia skarżącego wezwanie zostało doręczone już 5 maja 2008r. to jest na 21 dni przez planowaną czynnością. Organ pierwszej instancji ocenił skutki wydzierżawienia nieruchomości w kontekście przeprowadzenia dowodu z oględzin i stwierdził, że z doświadczenia życiowego wynika, że tak długi okres czasu był wystarczający do skontaktowania się z dzierżawcą celem zapewnienia dostępu do nieruchomości. Mimo prawidłowego wezwania skarżący bez uzasadnionej przyczyny nie stawił się. Przyczyną taką nie może być fakt wydzierżawienia nieruchomości, ponieważ wydzierżawiający ma prawo do kontroli przedmiotu dzierżawy przy udziale dzierżawcy. Ze stosunkiem obligacyjnym powstałym na podstawie umowy łączy się określone władztwo nad gruntem, w granicach prawa podmiotowego, które wykonuje dzierżawca. Drzewa wyciął skarżący w lutym 2007r., a więc już po wydzierżawieniu nieruchomości (umowa dzierżawy z [...].12.2006r.), czym skarżący w sposób wystarczający wykazał, że przysługuje mu władztwo nad wydzierżawioną nieruchomością. W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącego L. C. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako rażąco naruszające prawo, gdyż postępowanie wobec skarżącego nie powinno się toczyć oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Postępowanie nie doprowadziło do ustalenia zasadniczych kwestii, które są niezbędne do wydania decyzji i dlatego naruszono przepisy prawa materialnego i procedury administracyjnej. Naruszenie norm prawa procesowego polega na tym, że skarżący nie może być adresatem postanowienia, bo nie jest stroną postępowania, gdyż swoją nieruchomość nr 388 położoną w T. umową dzierżawy wydzierżawił G. M. na stałe zamieszkałym we W., który jest posiadaczem nieruchomości. Organ powinien poczynić ustalenia, czy podmiot, który usunął drzewa, mógłby uzyskać zezwolenie na ich usunięcie, a zatem czy jest posiadaczem nieruchomości, na której rosły, gdyż tylko taki podmiot może ponosić odpowiedzialność za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Skarżący nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż nie jest posiadaczem nieruchomości, a tylko posiadacz nieruchomości może uzyskać zezwolenie na usunięcie drzewa. Ciągłe wzywanie skarżącego do okazania nieruchomości, której nie jest posiadaczem podważa zaufanie do organu administracji, czym naruszono zasadę praworządności zawartą w art. 7 i 8 k.p.a. Organ ma wiedzę, że na działce nie ma żadnego śladu po wyciętych drzewach, nie zachowały się pnie drzew. Prowadzenie oględzin jest bezcelowe, zmierza jedynie do przewlekłości postępowania i podważa zasadę państwa prawa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zarzut, iż skarżący nie jest stroną postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przysługuje mu władztwo nad nieruchomością, bo jest jej właścicielem. Dzierżawa nie stanowi przeszkody do okazania terenu do oględzin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach prawa. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 88 § 1 k.p.a. stosownie, do którego kto będąc zobowiązany do osobistego stawienia się mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania grzywną do 200 zł. Okolicznością bezsporną jest, że Prezydent Miasta prowadzi postępowanie w przedmiocie nałożenia kary za wycięcie drzew bez wymaganego pozwolenia, a stroną tego postępowania jest L. C., gdyż jest właścicielem nieruchomości nr 388 przy ul. [...] w T. Uznanie, więc za stronę postępowania jest zgodne z art. 28 k.p.a. w rozpoznawanej sprawie nie ma wpływu na ustalenia adresata obowiązku. Ustalenia te będzie czynił organ w postępowaniu głównym, które zakończy się wydaniem stosownej decyzji administracyjnej. Z powołanego art. 88 § 1 k.p.a. wynika, że muszą zaistnieć przesłanki przewidziane w tym przepisie, aby można było nałożyć grzywnę. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, na krąg podmiotów, na które może być nałożona grzywna. Podmiotem takim może być między innym strona postępowania, a skarżący jest stroną postępowania, co zostało wyżej opisane. Kolejnym warunkiem nałożenia grzywny jest zaistnienie określone zachowania (bądź zaniechanie) przewidziane w dyspozycji tego przepisu, do których ustawodawca zaliczył: niestawienie się pomimo prawidłowego wezwania bez uzasadnionej przyczyny, okazania przedmiotu oględzin. Uprawnionym do nałożenia grzywny jest organ przeprowadzający dowód. Z akt administracyjnych wynika, że wezwaniem z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] z dnia 29 kwietnia 2004r. skarżący został wezwany do okazania nieruchomości nr 388 w T., której jest właścicielem w dniu 26 maja 2008r. Wezwanie zostało odebrane osobiście przez skarżącego 12 maja 2008r. Stosownie do art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Po zestawieniu daty doręczenia zawiadomienia z terminem, w którym miały być przeprowadzone oględziny wynika, że organ dochował warunku prawidłowego wezwania do oględzin. Ponadto organ w wyżej wymienionym wezwaniu pouczył stronę o możliwości nałożenia grzywny podając okoliczności, w jakich może to nastąpić. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie stawił się w terminie określonym w wezwaniu i nie doszło do przeprowadzenia oględzin nieruchomości, w konsekwencji nie mógł zostać przeprowadzony w sprawie dowód w sposób określony przepisami prawa dla uznania danej okoliczności faktycznej za udowodnioną. Wysokość wymierzonej grzywny jest zgodna z przepisami prawa. Sąd zauważa, że w niniejszym postępowaniu kontrolą było objęte postanowienie o wymierzeniu grzywny, a nie merytoryczne kwestie związane z ustaleniem podmiotu odpowiedzialnego za wycięcie drzew bez wymaganego pozwolenia, dlatego też podniesione zarzuty w skardze w tym zakresie nie mogły być objęte merytoryczną kontrolą Sądu. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło