IV SA/Wa 494/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi T. W. i D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpatrzeniu odwołania T. i D. W. oraz A. i S. P., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] listopada 2009r. określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika kur niosek w ilości 9800 sztuk, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości R. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U Nr 25 z 2008r., poz. 2573 ze zm.) regulujące kwestię postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko pomimo ich uchylenia. Stosownie bowiem do art. 153 ust.1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienianej przed dniem wejścia w życie ustawy zmienianej, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, co do zasady, przepisy dotychczasowe. Kolegium wskazało, iż przedsięwzięcie polegające na budowie kurnika dla kur niosek w ilości 9800 sztuk zgodnie z rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2004r. Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) nie jest kwalifikowane jako przedsięwzięcie znacząco oddziaływujące na środowisko, wymagające obligatoryjnie sporządzenia raportu, ani też jako przedsięwzięcie, dla którego obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany. Jednak ze względu na zlokalizowanie inwestycji na terenie położonym w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru Natura 2000 ustanowionego na podstawie Dyrektywy Ptasiej PLB 140007 P., Wójt Gminy R. postanowieniem z dnia [...] marca 2008r. stwierdził obowiązek sporządzenia raportu, określając jednocześnie jego zakres. Wydanie rozstrzygnięcia poprzedzone było sporządzeniem raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, jak również poczynieniem stosownych uzgodnień z organami współdziałającymi. W trakcie prowadzenia postępowania organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu. O czynnościach podejmowanych przez organ strony były zawiadamiane w drodze obwieszczeń, zaś informacja o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa znalazła swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Zdaniem Kolegium w sprawie niniejszej brak jest podstaw, o co wnoszą skarżący, do nieuwzględnienia wniosku inwestora i odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ podkreślił, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie pozostawiono uznaniu organowi decyzyjnemu. Ustawodawca wskazał bowiem przypadki, gdy nie jest możliwe sformułowanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Może to nastąpić w przypadku sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający. Podstawę taką może stanowić również wynikająca z art. 55 Poś odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż to określono we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W sprawie niniejszej takie sytuacje nie miały miejsca. Odnosząc się do zarzutów naruszeń przepisów proceduralnych, powodujących utrudnianie stronie dostęp do akt sprawy, a w konsekwencji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, Kolegium przyznało rację skarżącym, iż żądanie od nich przez pracownika organu złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w przypadku próby zapoznania się z materiałem dowodowym, było naruszeniem ich praw jako stron. Jednakże z akt wynika, że przed wydaniem decyzji strona zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz otrzymała żądane kopie dokumentów. Natomiast niewłaściwe działanie organu, czy też jego pracowników -zdaniem Kolegium - może być przedmiotem skargi regulowanej art. 227 k.p.a Skargę na powyższą decyzję SKO wnieśli T. i D. W. reprezentowani przez radcę prawnego P. C., który organowi odwoławczemu zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: * art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy z naruszeniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, * art. 9 k.p.a. oraz art. 56 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, * 24 par. 3 k.p.a poprzez nieuwzględnienie wniosku o wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu, z uwagi na brak jego bezstronności, * 75 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na nierzetelnych i niewiarygodnych dowodach mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, * art. 77 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, * art. 107 par.2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody z dnia [...] listopada 2009r. wydana przez Wójta Gminy R. zawiera wszystkie elementy decyzji administracyjnej, w szczególności, że zawiera wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, * art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez przyjęcie, że raport oddziaływania na środowisko przedłożony przez inwestora jest kompletny, pomimo że nie zawiera on wszystkich elementów wyszczególnionych w tym przepisie. Wskazując na powyższe uchybienia pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż do decyzji organu pierwszej instancji nie została załączona charakterystyka planowanego przedsięwzięcia, która w myśl art. 56 ust. 3 Poś powinna stanowić do niej załącznik. Brak załącznika uniemożliwiło stronie pełne ustosunkowanie się do planowanego przedsięwzięcia. Zdaniem skarżących raport o oddziaływaniu na środowisko nie spełnia ustawowych wymagań, gdyż brak w nim uzasadnienia wybranego wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko oraz nie uwzględnia oddziaływania przedsięwzięcia na etapie jego likwidacji, co dowodzi naruszenia art. 52 ust.3 Poś, czego organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę. Ponadto autor skargi podniósł, iż wbrew treści art. 56 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy organ wydający decyzję nie określił w niej wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym, a ograniczył się wyłącznie do ustaleń w zakresie wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w procesie budowlanym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] listopada 2009r. określająca środowiskowe uwarunkowania wyrażenia zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Bezspornym jest fakt, że inwestor P. C. złożyła do Wójta Gminy R. wniosek z dnia [...] listopada 2007r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia tj. kurnika o obsadzie 9800 sztuk niosek na działce nr [...] położonej w miejscowości R. Prawidłowo zatem organy orzekające przyjęły, że w sprawie niniejszej miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008r., Nr 25, poz. 150 z póź. zm.) w związku z art. 153 ust.1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), zgodnie z którym, do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienianej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, co do zasady, przepisy dotychczasowe. Skoro taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie, to podstawą prawną do rozstrzygania są przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, zwanej dalej Poś, w brzmieniu obowiązującym w dacie do dnia 14 listopada 2008. W myśl zaś art. 56 ust. 1 ustawy Poś, właściwy organ, którym stosownie do art. 46a ust. 7 pkt 4 jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Podstawowym więc kryterium przesądzającym o możliwości wydania pozytywnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest zgodność lokalizacji zamierzonego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że zasadniczym zagadnieniem podlegającym weryfikacji w toku postępowania o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest zgodność przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Organ administracji w pierwszej kolejności powinien więc ustalić, czy dla danego obszaru został opracowany i obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W sprawie niniejszej organy nie stwierdziły, aby lokalizacja kurnika na części działki nr [...], położonej w miejscowości R., była niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy R., uchwalonego uchwałą Rady Gminy R. nr [...] (opubl. W Dz. Urz. Woj. [...]. Z 2005r., Nr [...], poz. [...]). Zgodnie z ustaleniami tego planu działka nr [...] znajduje się częściowo na terenach rolniczych, oznaczonych symbolem "[...]", a częściowo na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonej symbolem "[...]". Przedsięwzięcie polegające na budowie kurnika ma być jednak realizowane wyłącznie na części wykorzystywanej rolniczo, oznaczonej w planie symbolem "[...]". Jak wynika z treści § 36 w/w uchwały na terenach, dla których przewidziano rolnicze przeznaczenie, jako przeznaczenie uzupełniające dopuszcza się inwestycje związane z produkcją rolną oraz jej obsługą. Pomimo, że przedmiotowe zamierzenie, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) nie należy do przedsięwzięć znacząco oddziaływujących na środowisko i wymagających obligatoryjnie sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, ani też do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany (bowiem dotyczy ono chowu kur w liczbie 39,2 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza - DJP, a zgodnie z § 3 pkt 90 lit. a rozporządzenia w obrębie zwartej zabudowy wsi lub na trenach objętych formami ochrony przyrody, przedsięwzięciem takim jest chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie niższej niż 40 DJP, a na pozostałych obszarach - 60 DJP), to jednak ze względu na położenie terenu inwestycji, organ pierwszej instancji stwierdził obowiązek sporządzenia raportu. Wskazał, iż przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest na obszarach w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru Natura 2000 ustanowionego na podstawie Dyrektywy Ptasiej PLB 140007 P. Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na środowisko jest również wymagane w przypadku przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar. W myśl ustępu 2 powołanego artykułu obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 3, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dla przedmiotowego przedsięwzięcia obowiązek sporządzenia raportu został stwierdzony postanowieniem Wójta Gminy R. z dnia [...] marca 2008r., wydanym po zasięgnięciu opinii organ organów wskazanych w art. 51 ust. 3 Poś tj. Wojewody [...], który wypowiedział się za koniecznością sporządzenia raportu i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W., który uznał, iż nie widzi potrzeby sporządzania raportu. Należy zauważyć, iż stosownie do art. 51 ust. 2a Poś w przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek może być stwierdzony przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż znajdujący się w aktach sprawy "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika na działce nr [...] w R. w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 P." sporządzony przez mgr inż. A. S. -biegłego Wojewody [...] Nr [...] w zakresie ochrony przyrody, zawiera wszystkie obligatoryjne elementy, w tym analizę i ocenę zagrożeń dla środowiska. Z Raportu tego wynika, że nie stwierdzono zdecydowanie negatywnych oddziaływań ze strony planowanego przedsięwzięcia mogących mieć istotny wpływ na gatunki ptaków, dla których ochrony został wyznaczony obszar [...] "P.", bowiem wskazany teren inwestycji, jako teren upraw rolnych, nie stanowi miejsca lęgowego gatunków ptaków chronionych, dla których został utworzony obszar Natura 2000. Przedsięwzięcie nie będzie powodować ponadnormatywnych emisji do środowiska powodujących niekorzystne oddziaływania na gatunki ptaków chronionych i ich siedliska. Realizacja przedsięwzięcia stanowi w pomijalnie niewielkim zakresie ograniczenie żerowania i zalatywania ptaków wymienionych w tabeli nr [...] w Raporcie, jednakże zastosowanie zaplanowanych minimalizujących rozwiązań technicznych i technologicznych nie spowoduje - zdaniem autora opracowania - zmian w liczebności osobników gatunków ptaków, zmniejszenia powierzchni siedlisk, lęgowisk ani żerowisk gatunków ptaków chronionych. W konsekwencji w Raporcie stwierdzono, że nie przewiduje się w związku z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia zakłóceń w funkcjonowaniu populacji gatunków ptaków, redukcji zagęszczenia ich występowania ani też zmian w kluczowych wskaźnikach wartości ochronnej obszaru. Organ pierwszej instancji po uzyskaniu wymaganych prawem uzgodnień w swojej decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wnioskowanego przez inwestora przedsięwzięcia uwzględnił wnioski wynikające z tych uzgodnień, jak również z Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Określając bowiem warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji inwestycji wskazano, iż prace budowlane należy wykonywać poza sezonem lęgowym określonych gatunków ptaków (gąsiorka, jarzębata, błotnika łąkowego), zaplecze budowy powinno być zorganizowane z dala od ewentualnych gniazd bocianich (pkt 2.1 osnowy decyzji). W okresie półrocznym od oddania inwestycji do eksploatacji zobowiązano inwestora do sporządzenia analizy porealizacyjnej przedsięwzięcia z uwzględnieniem ochrony akustycznej terenów, ochrony środowiska gruntowo-wodnego, oddziaływania na jakość powietrza, oddziaływania na gatunki ptaków, dla których wyznaczony został obszar "P." oraz stopnia realizacji i skuteczności zastosowania działań minimalizujących negatywne oddziaływanie inwestycji. W kontrolowanej decyzji Sąd nie dopatrzył się istnienia naruszeń prawa materialnego jak i procesowego ze strony organów orzekających w sprawie, z powodu których skarga zasługiwałaby na uwzględnienie. Sąd w pełni podziela również pogląd organu drugiej instancji, że zaskarżona decyzja Wójta Gminy R. odpowiada treści przepisu art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska i zawiera warunki jakie będzie musiał spełnić inwestor w projekcie budowlanym i po realizacji inwestycji. Wprawdzie organ pierwszej instancji użył sformułowania "w procesie budowlanym", co zdaniem strony skarżącej stanowi o jej wadliwości, jednakże Sad nie podzielił tego stanowiska, bowiem pojęcie "proces budowlany" jest pojęciem szerszym niż "projekt budowlany" i można uznać iż swoim zakresem obejmuje również projekt budowlany. W postępowaniu administracyjnym zapewniono udział społeczeństwa. Zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania, ogłoszenie podano do publicznej wiadomości, wyznaczono termin do składania uwag i wniosków. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby decyzja ta naruszyła obowiązujące przepisy prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, w związku z czym zgodnie z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.