I OSK 175/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.), Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski, Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 107/10 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 107/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Katowice z dnia [...] września 2009 r. nr [...]. Decyzją tą Prezydent uchylił – po wznowieniu z urzędu postępowania – swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. o rejestracji – na wniosek J. i P. B. – samochodu osobowego [...] i odmówił dokonania rejestracji. Wznowienie postępowania i ostateczna odmowa rejestracji nastąpiła z tego względu, że Prezydent Miasta Katowice otrzymał decyzję Starosty Żarskiego z dnia [...] lipca 2009 r. [...] o uchyleniu decyzji tego organu z dnia [...] września 2005 r. o rejestracji pojazdu na rzecz J. Z. i umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji, z uwagi na to, iż J. Z. nie był właścicielem pojazdu. Prezydent Miasta Katowice uznał, że skoro Starosta uchylił swoją decyzję o rejestracji pojazdu, a była on z kolei podstawą do rejestracji pojazdu na rzecz J. i P. B., którzy nabyli samochód od J. Z., to istnieje podstawa do uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. o rejestracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że organy zasadnie uznały, iż w sprawie rejestracji samochodu [...] na rzecz J. i P. B. zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Podstawą bowiem rejestracji nabytego przez skarżących od J. Z., samochodu była decyzja Starosty Żarskiego z dnia [...] września 2005 r. o rejestracji samochodu na rzecz tego ostatniego. Skoro ta decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, z uwagi na to, że J. Z. nie był właścicielem samochodu, to była to podstawa do wznowienia postępowania, a następnie odmowy rejestracji tego pojazdu na rzecz J. i P. B., jak stwierdził Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, zaś w sprawie okazało się, że J. i P. B. nabyli samochód od osoby niebędącej jego właścicielem, to oznacza, że ich prawo własności do samochodu nie zostało udokumentowane, bowiem J. Z. nie mógł skutecznie zbyć prawa własności, skoro go sam nie posiadał. Reprezentowany przez adwokata, J. B. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i zarzucając: – naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 11 P.p.s.a. polegającą na uznaniu, że protokoły zgromadzone w postępowaniu Prokuratury Rejonowej w Żarach (1 Ds. 291/98) wiążą Sąd co do informacji w nich zawartych, – naruszenie przepisów postępowania art. 77 i 80 K.p.a. w zw. z art. 113 § 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym poprzez ustalenie statusu właścicielskiego przedmiotowego pojazdu w oparciu o dowody nieistniejące, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że postępowanie o uchylenie decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu na rzecz J. Z. zostało wszczęte na skutek działania Prokuratora, jednak zostało umorzone ze względu na śmierć J. Z., a wobec tego protokoły z jego przesłuchań, z których miałoby wynikać, że nie był właścicielem pojazdu nie mogły mieć mocy dowodowej w sprawie natomiast ważna jest umowa kupna-sprzedaży samochodu przez skarżącego, z której wynika, że J. Z. był właścicielem samochodu. Zdaniem skargi, Sąd nie dokonał oceny materiału dowodowego, ale przyjął tezę o braku uprawnień właścicielskich J. Z., a to nie pozwala uznać czy przesłanka z art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym została negatywnie udowodniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach i Prokurator Prokuratury Rejonowej w Żarach wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej, wskazując na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Prokurator podniósł, że przeciwko J. Z. i M. A. toczyło się postępowanie dot. zamiaru wyłudzenia poświadczenia nieprawdy w dokumentach dotyczących zakupu przez nieustalonego mężczyznę w Niemczech samochodów osobowych i wobec M. A. zapadł wyrok zaoczny w sprawie [...], uznający go za winnego, a choć postępowanie w stosunku do J. Z. zostało wyłączone do odrębnego postępowania o sygn. akt [...], a następnie umorzone z powodu śmierci to z wyroku w sprawie [...] wynika, że J. Z. nie był właścicielem samochodu [...], sprzedanego następnie J. i P. B.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 173, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zarzutami skargi kasacyjnej a z urzędy bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Oznacza to, że jeżeli w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, o czym mowa w art. 184 § 2 P.p.s.a., to Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach jakie zakreślają podstawy skargi kasacyjnej, natomiast nie może podstaw tych rozszerzać, uzupełniać czy interpretować. Podstawy skargi kasacyjnej wskazuje art. 174 P.p.s.a. i przewiduje ich dwie – naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie prawa procesowego, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Odpowiadające temu przepisowi przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej będzie polegało na wskazaniu konkretnego przepisu, konkretnego aktu prawnego i charakteru naruszania. Tylko takie postawienie zarzutów w skardze kasacyjnej pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, działającemu w granicach podstaw skargi kasacyjnej, na rozpoznanie sprawy w sposób oczekiwany przez wnoszącego skargę kasacyjną. Każde niemieszczące się w rozumieniu art. 174 P.p.s.a. przytoczenie podstaw powoduje, że są one nieusprawiedliwione w rozumieniu art. 184 P.p.s.a. Podstawy skargi kasacyjnej J. B. pozornie odpowiadają wymogom art. 174 P.p.s.a., bo choć zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, wskazując przepis i akt, a także naruszenie prawa procesowego, również podając przepisy i akt, choć już nie charakter naruszenia to zarzuty te nie są usprawiedliwione. Prawo materialne, o którym mówi art. 174 pkt 1 P.p.s.a. to są przepisy aktu prawnego stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy, w niniejszej sprawie to przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zaś przepisy postępowania to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej jako przepis prawa materialnego wskazano art. 11 P.p.s.a., z kolei jako przepisy postępowania przytoczono przepisy K.p.a. i P.p.s.a., a także Prawo o ruchu drogowym. Trudno uznać P.p.s.a. art. 11 jako naruszenie prawa materialnego, a z kolei Prawo o ruchu drogowym art. 73 ust. 1 jako przepisy prawa procesowego. Z kolei nie można też podzielić poglądu o naruszeniu art. 77 i 80 K.p.a. w zw. z art. 113 § 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a. Artykuły 70 i 88 K.p.a. dotyczą postępowania organów administracji, nakazują zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i na jego podstawie stwierdzenie danej okoliczności za udowodnioną lub nie. Badając postępowanie organów w procesie sądowoadministracyjnym wojewódzki sąd administracyjny ocenia czy było ono zgodne z zasadami K.p.a., co do zbierania materiału dowodowego oraz czy słusznie organy uznały w sprawie okoliczność za udowodnioną. Z kolei art. 113 § 1 P.p.s.a. pozwala Sądowi na zamknięcie rozprawy, gdy uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, a art. 133 § 1 P.p.s.a., na wydanie orzeczenia o zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Żaden z omówionych przepisów w niniejszej sprawie nie został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszony. Podkreślić należy, że zaskarżone przez J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Katowice zapadło po wznowieniu postępowania administracyjnego. Podstawą wznowienia była przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a., a istotą to, że rejestracja samochodu osobowego na rzecz J. i P. B. była poprzedzona rejestracją tego samochodu na rzecz J. Z.. Starosta Żarski, dokonujący rejestracji na rzecz J. Z., uchylił swoją decyzję w sprawie tejże rejestracji, a Prezydent Miasta Katowice uznał, że jest to podstawa do uchylenia z kolei jego decyzji o rejestracji i odmowy jej dokonania. Przesłanka ta, tj. uchylenie decyzji o rejestracji samochodu przez Starostę Żarskiego, została przez organy wykazana i nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu błędu w ocenie prawidłowości postępowania organów w świetle art. 70 i 80 K.p.a. Skoro ta przesłanka, w świetle założonej przez organy tezy, została udowodniona w postępowaniu administracyjnym to Wojewódzki Sąd Administracyjny miał podstawę do zamknięcia rozprawy – art. 113 § 1 P.p.s.a. i rozstrzygnięcia sprawy na podstawie jej akt, stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. J. B. nie zgadza się raczej ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do wykładni prawa materialnego – Prawo o ruchu drogowym, na co zdaje się wskazywać przywołanie art. 73 ust. 1 tej ustawy. Jednak w podstawach powołano ten przepis jako naruszenie prawa procesowego i to tylko jako niewskazanie przesłanki tego przepisu, ale wobec błędów postępowania, zaś z kolei w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, również błędna ocena prawa materialnego nie została podniesiona, ani wykazana. Skoro organy i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że była podstawa do wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, a następnie jej odmowa wobec niespełnienia przesłanek wynikających z Prawa o ruchu drogowym, to należało to podnieść w skardze kasacyjnej, co umożliwiłaby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do meritum sprawy. Natomiast wobec takiego przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie naruszył przepisów postępowania, wskazanych w skardze kasacyjnej, zaś zarzuty naruszenia prawa materialnego, do czego Sąd obszernie odniósł się w wyroku nie zostały postawione. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.