III SA/Kr 396/09
WyrokWSA w Krakowie2010-05-13
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna polegająca na ustawieniu sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu dróg publicznych może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?Ratio decidendi
Czynność organu administracji publicznej polegająca na ustawieniu lub usunięciu znaku drogowego czy sygnalizacji świetlnej na drodze publicznej jest "inną czynnością z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 PPSA i ma charakter czynności materialno-technicznej, która może być objęta kontrolą sądu administracyjnego. Skarga w tej sprawie nie zasługuje jednak na uwzględnienie, ponieważ procedura dotycząca tej czynności została zachowana, a sama czynność nie narusza prawa materialnego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynność materialno-techniczną polegającą na ustawieniu sygnalizacji świetlnej S-1 na skrzyżowaniu al. A i ul. B, twierdząc, że utrudnia mu ona wyjazd z posesji i korzystanie z drogi publicznej. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a po otrzymaniu odpowiedzi, wniósł skargę do sądu administracyjnego. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, wskazując na bezpieczeństwo pieszych i prawidłowość procedury zatwierdzenia organizacji ruchu.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi Ł. S. na czynność materialno-techniczną Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w przedmiocie ustawienia znaków sygnalizacji świetlnej S-1 na skrzyżowaniu al. A. i ul. B. skargę oddala
Ł. S. powołując się na treść art. 3 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł skargę na czynność materialno-techniczną - ustawienie sygnalizatorów świetlnych S-1 na skrzyżowaniu al. A i ul. B w K. Wnosząc o uznanie tej czynności za bezskuteczną, jako organ, którego skarga dotyczy wskazał Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu.
Podniósł, że zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych, z drogi publicznej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Jednym z tych ograniczeń są znaki i sygnały drogowe. Celem znaku drogowego jest uregulowanie sposobu korzystania z drogi publicznej. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są zobowiązani stosować się do sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych nawet wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika inny sposób zachowania niż nakazany przez te sygnały świetlne lub znaki drogowe (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym).
Czynność ustawienia znaku w konkretnym miejscu musi poprzedzić "decyzja" (rozstrzygnięcie) o jego rodzaju i o jego ustawieniu, wynikająca ze sformalizowanego planu organizacji ruchu. Ustawa nie wskazuje wyraźnie, jaki cel mają znaki drogowe, ale można przyjąć, iż realizują one cele opisane w art. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowy, zgodnie z którym należy chronić bezpieczeństwo, porządek ruchu drogowego, przeciwdziałać wszystkiemu, co ruch ten utrudnia albo w związku z ruchem zakłóca spokój lub porządek publiczny albo naraża kogokolwiek na szkodę.
Ustawienie sygnalizatorów uniemożliwi skarżącemu wyjazd z posesji zlokalizowanej przy al. A, z której korzysta. A zatem uniemożliwi skarżącemu korzystanie z wolności korzystania z drogi publicznej. Będąc uczestnikiem ruchu i adresatem norm prawa drogowego skarżący posiada interes prawny. Przedmiotowa nieruchomość posiada uzgodniony wjazd na drogę publiczną i rzeczą niedopuszczalną jest jego pozbawianie na skutek ustawienia znaków drogowych. Pojazdy wyjeżdżające z tej posesji nie mają żadnego sygnalizatora, ponieważ wyjazd odbywa się tyłem, nie są też w stanie ustalić, który kierunek ruchu aktualnie ma światło zielone. Z tych samych powodów nie jest możliwy wjazd tyłem na posesję (tak, aby wyjechać z niej przodem). Zawsze, bowiem taki samochód będzie musiał, zajmując całą szerokość jezdni. wjechać albo pod samochody mające zielone z B albo z A.
Skarżący zaznaczył, że brak jest jakiegokolwiek racjonalnego powodu do wprowadzenia sygnalizacji świetlnej, która tylko spowolni ruch. ZIKiT z nieznanych powodów ustawia sygnalizatory świetlne na każdym możliwym skrzyżowaniu.
Wskazał, iż wezwał Dyrektora ZIKiT do usunięcia naruszenia prawa w dniu 16 lutego 2009 r., a odpowiedź otrzymał w dniu 23 marca 2009 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że nie uwzględnił wezwania do usunięcia naruszenia prawa i odmówił usunięcia sygnalizacji świetlnej wyjaśniając, że uruchomienie przedmiotowej sygnalizacji nie ma znaczenia dla sposobu włączania się do ruchu z posesji skarżącego.
Skrzyżowanie A jest skrzyżowaniem trójramiennym. Przejścia dla pieszych są zlokalizowane wyłączenie na wlocie ulicy B, która jest ważnym ciągiem komunikacyjnym z punktu widzenia organizacji miejskiej komunikacji autobusowej. W ramach wprowadzonego przez Gminę Miejską - Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu - obszarowego systemu sterowania ruchem jednostka dokonała czynności materialno-technicznej polegającej na ustawieniu sygnalizatorów świetlnych S-1 na skrzyżowaniu al. A z ul. B.
Projekt techniczno-ruchowy sygnalizacji świetlnej na tym skrzyżowaniu został pozytywnie zaopiniowany przez Sekcję Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji. Wprowadzenie sygnalizacji świetlnej ma zapewnić dodatkowo bezpieczeństwo pieszych, którzy do tej pory zmuszeni byli pokonywać przejście dla pieszych oczekując na "lukę" w przejeżdżającym strumieniu samochodów.
Organ wyjaśnił, że uruchomienie przedmiotowej sygnalizacji świetlnej nie ma znaczenia dla sposobu włączania się do ruchu z posesji skarżącego. Przed zainstalowaniem sygnalizacji skarżący włączając się do ruchu drogowego w kierunku C musiał zachować szczególną ostrożność, gdyż włączał się do ruchu cofając pojazd ze swojej posesji na al. A. Również obecnie przy uruchomionej sygnalizacji skarżący w ten sam sposób włącza się do ruchu.
Okoliczność włączenia sygnalizacji nie zwalnia skarżącego z obowiązku przestrzegania zasad ruchu drogowego. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym kierujący pojazdem wykonując manewr cofania ma ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi zachowując szczególną ostrożność, a przede wszystkim sprawdzać czy manewr nie spowoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu lub jego utrudnienia. Ponadto zgodnie z art. 23 ust. 2 tej ustawy zabrania się cofania pojazdem w tunelu, na moście, wiadukcie, autostradzie lub drodze ekspresowej, natomiast ul. B ani też al. A do tych kategorii nie należy.
W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pieszym, jako uczestnikom ruchu Dyrektor ZIKiT wniósł o oddalenie skargi.
Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2010 r. precyzując swoje stanowisko wskazał, że w oparciu o Uchwałę nr [...] Rady Miasta z dnia 9 lipca 2008r. w sprawie likwidacji jednostki budżetowej Zarząd Dróg i Transportu - Zarząd Dróg i Transportu został zlikwidowany. Jego kompetencje zostały przejęte przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu na podstawie Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 9 lipca 2008r. w sprawie reorganizacji jednostki budżetowej Zarząd Komunalny, zmiany jej nazwy i nadania statutu oraz upoważnienia Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej.
Na podstawie Uchwały [...] - Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu (dalej ZIKiT) pełni funkcję zarządzającego ruchem drogowym na terenie Miasta oraz jest zarządem dróg wszystkich kategorii na terenie miasta. W ramach swoich kompetencji zarządzającego ruchem drogowym ZIKiT dokonał zatwierdzenia stałej organizacji ruchu na skrzyżowaniu A i B na wniosek D sp. z o.o., który był podmiotem realizującym projekt organizacji ruchu drogowego C po jego przebudowie oraz tunelu [...], i z takim wnioskiem mógł wystąpić jako jednostka realizująca zamówienie. Pismem datowanym na dzień 4 marca 2009r. ZIKiT dokonał zatwierdzenia stałej organizacji ruchu na skrzyżowaniu A i B.
Ponadto organ sprecyzował swoje stanowisko o dopuszczalności skargi wskazując na art. 3 § 2 pkt 4 w związku z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z załączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych wynika, że w skierowanym do D Sp. z o.o. piśmie z dnia 24 lutego 2009r. o sygn. [...] Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu działając na podstawie art. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem oraz Statutu ZIKiT- zatwierdził część ruchową projektu sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu S55 A - B w K.
Jak wynika z pisma z dnia 9 grudnia 2008 r. [...] na podstawie art. 106 §1 i 5 kpa oraz § 7 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem- do projektu techniczno-ruchowego sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu A i B nie zostały wniesione uwagi przez Sekcję Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji.
Ponadto w skierowanym do D Sp. z o.o. piśmie z dnia 4 marca 2009r. o sygn. [...] Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu działając na podstawie art. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem - zatwierdził stałą organizację ruchu na skrzyżowaniu A - B w K. W ramach projektu przedstawiono docelową organizację ruchu zawierającą lokalizacje sygnalizatorów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zakres spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym: kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; (...).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność materialno-techniczna- ustawienie sygnalizatorów świetlnych S-1 na skrzyżowaniu al. A i ul. B w K. Zaskarżona jest, więc czynność faktyczna, ponieważ zdaniem skarżącego, ustawienie sygnalizatorów uniemożliwi czy też utrudni wyjazd z posesji zlokalizowanej przy al. A, z której korzysta. A zatem uniemożliwi skarżącemu korzystanie z wolności korzystania z drogi publicznej.
Na wstępie niezbędne było rozważenie, czy powyższa skarga jest dopuszczalna, a zatem czy ustawienie znaku jest aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Oceniając dopuszczalność skargi Sąd oparł się na rozważaniach dotyczących charakteru prawnego znaku drogowego zawartych w uchwale siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2003 r. OPS 4/03 (ONSA 2004/1/8, Palestra 2004/9-10/231, Lex 84106).
W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono, że z punktu widzenia klasyfikacji prawnych form działania administracji znak drogowy jest aktem posiadającym charakter generalnie-konkretny. (...) Różnią się one od pozostałych aktów generalnych (zwłaszcza normatywnych) swoim konkretnym charakterem, a od decyzji administracyjnych swoim charakterem generalnym. Ich cechą charakterystyczną jest zwłaszcza to, że pomimo swej generalności nie wymagają sformalizowanej indywidualizacji, ale są indywidualne ipso facto. Każdy, kto znalazł się w konkretnej sytuacji określonej przez taki akt, staje się od razu jego indywidualnym adresatem tylko z powodu tej właśnie sytuacji.
Jednocześnie NSA wskazał, że "wyjaśnienie, jaki charakter prawny ma znak drogowy i jego umieszczenie na drodze, nie może być oderwane od okoliczności faktycznych sprawy, w której doszło do sporu prawnego dotyczącego ustawienia znaku drogowego. Istotne, bowiem jest między innymi ustalenie, kto i w jakim trybie (na jakiej podstawie) umieścił znak drogowy oraz czy działania te są działaniami organu administracji publicznej".
Zdaniem Sądu, czynność organu administracji publicznej polegająca na ustawieniu lub usunięciu znaku drogowego czy sygnalizacji świetlnej na drodze publicznej jest "inną czynnością z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność polegająca na ustawieniu lub usunięciu znaku drogowego czy sygnalizacji świetlnej ma charakter czynności materialno-technicznej. Dlatego też, czynność materialno- techniczna polegająca na ustawieniu sygnalizatorów świetlnych na skrzyżowaniu al. A z ul. B, może być objęta właściwością sądu administracyjnego.
Sąd administracyjny orzeka m.in. w sprawach skarg na inne akty lub czynności (art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a). Wniesienie skargi do sądu administracyjnego musi być poprzedzone wyczerpaniem środków zaskarżenia. W sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 §2 pkt 4 (jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku) przed wniesieniem skargi do sądu należy również zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). To skarżący uczynił przed skierowaniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Kolejnym zagadnieniem, jakie należało rozpatrzyć w niniejszej sprawie jest kwestia legitymacji skargowej skarżącego. Zgodnie z treścią art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).
W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że skarżący ma interes prawny do wniesienia skargi, bowiem przytoczone przez skarżącego argumenty trafnie wskazują, że niewątpliwie uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani stosować się do sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych nawet wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika inny sposób zachowania niż nakazany przez te sygnały świetlne lub znaki drogowe (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym- tj. Dz.U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.). Jak wskazał NSA w przytoczonej powyżej uchwale, każdy, kto znalazł się w konkretnej sytuacji określonej przez taki akt, staje się od razu jego indywidualnym adresatem tylko z powodu tej właśnie sytuacji.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materię dotyczącą znaków drogowych i sygnalizacji świetlnej w znacznej mierze regulują akty podustawowe wydane na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W art. 10 tej ustawy określono zagadnienia ogólne związane z zarządzaniem ruchem oraz nadzorem nad tym zarządzaniem. Niektóre z zadań w tym zakresie powierzono zarządcom dróg, a o tym, kto sprawuje zarząd określoną drogą, rozstrzygają przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2007r., nr 19, poz.115 ze zm.).
Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U z 2003 r., nr 177, poz. 1729) wydanym na podstawie art. 10 ust. 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym, działania w zakresie zarządzania ruchem realizowane są przez: podejmowanie czynności organizacyjno-technicznych, w szczególności: sporządzanie projektów organizacji ruchu, przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia, rozpatrywanie projektów organizacji ruchu, zatwierdzanie organizacji ruchu, przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji, nadzór nad zgodnością istniejącej organizacji ruchu z zatwierdzoną organizacją ruchu, nadzór i analizę istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności, nadzór nad zarządzaniem ruchem. Działania, o których mowa w ust. 1, realizują, odpowiednio do kompetencji, organ zarządzający ruchem, zarząd drogi, organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem, Policja, Żandarmeria Wojskowa lub wojskowe organy porządkowe (ust. 2).
Zgodnie z § 3 ust. 1 powyższego rozporządzenia: organ zarządzający ruchem w szczególności:
1) rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski dotyczące zmian organizacji ruchu;
2) opracowuje lub zleca do opracowania projekty organizacji ruchu uwzględniające wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu;
3) zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów;
4) przekazuje zatwierdzone organizacje ruchu do realizacji; (...).
Zgodnie z kolei z treścią § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia: podstawą do wprowadzenia organizacji ruchu na nowo wybudowanej drodze lub jej zmiany na drodze istniejącej jest zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ zarządzający ruchem.
2. Zatwierdzona stała organizacja ruchu, związana z budową lub przebudową drogi albo z budową dojazdu do obiektu przy drodze, stanowi integralną część dokumentacji budowy.
3. Projekt organizacji ruchu może przedstawić do zatwierdzenia:
1) zarząd drogi;
2) organ zarządzający ruchem;
3) inwestor lub jednostka, o której mowa w § 11 pkt 1-6;
4) osoba realizująca zamówienie jednostek, o których mowa w pkt 1-3.
Stosownie do § 11 powyższego rozporządzenia, zadania techniczne polegające na umieszczeniu i utrzymaniu znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu, realizuje w zasadzie na własny koszt zarząd drogi.
Na podstawie Uchwały Rady Miasta z dnia 9 lipca 2008r. [...] w sprawie reorganizacji jednostki budżetowej Zarząd Komunalny, zmiany jej nazwy i nadania statutu oraz upoważnienia Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej (Dziennik Urzędowy Województwa z 2008 r., nr 511, poz. 3306) - Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu (dalej ZIKiT) pełnił funkcję zarządu dróg publicznych wszystkich kategorii na terenie miasta wynikających z ustawy o drogach publicznych, a także funkcję zarządzającego ruchem na drogach w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym, na terenie Miasta. Stanowi o tym § 3 ust. 2 pkt 1 oraz 3 Statutu ZIKiT zawartego w załączniku do powyższej Uchwały.
W ramach swoich kompetencji Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu pismem datowanym na dzień 4 marca 2009r. dokonał zatwierdzenia stałej organizacji ruchu na skrzyżowaniu A i B na wniosek D sp. z o.o., który był podmiotem realizującym projekt organizacji ruchu drogowego C po jego przebudowie oraz tunelu [...], i z takim wnioskiem mógł wystąpić, jako jednostka realizująca zamówienie na podstawie § 4 ust. 3 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia. W ramach projektu przedstawiono docelową organizację ruchu zawierającą lokalizację przedmiotowych sygnalizatorów.
Z kolei w skierowanym uprzednio do D Sp. z o.o. piśmie z dnia 24 lutego 2009r. Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu zatwierdził część ruchową projektu sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu S55 A - B w K.
Jak wynika z pisma z dnia 9 grudnia 2008 r. - do projektu techniczno-ruchowego sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu A i B nie zostały wniesione uwagi przez Sekcję Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji. Czynność ta została dokonana zgodnie z treścią § 7 ust. 2 pkt 3 wskazanego powyżej rozporządzenia, który określa, że do przedstawionego do zatwierdzenia projektu organizacji ruchu powinny być dołączone opinie: komendanta miejskiego Policji - w przypadku projektu obejmującego drogę położoną w mieście na prawach powiatu lub w mieście stołecznym Warszawie, z wyjątkiem autostrady i drogi ekspresowej.
Niewątpliwie projekt organizacji ruchu, o którym mowa w rozporządzeniu z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem, nie tworzy bezpośrednio obowiązków dla obywateli, albowiem nie mają oni obowiązku podporządkowania się planowi, lecz ustawionemu znakowi. To znak tworzy dopiero dla obywatela sytuację prawną określonego zachowania. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie wywołanej wniesioną skargą na dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na ustawieniu spornych sygnalizatorów świetlnych. Czynność ta została poprzedzona zatwierdzeniem przez organ uprawniony projektu zmiany organizacji ruchu drogowego. W konsekwencji z chwilą zatwierdzenia projektu i przekazania go do realizacji, zachodziły podstawy prawne do umieszczenia przedmiotowej sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu al. A z ul. B.
Czynność ta nie narusza prawa albowiem jak trafnie podniósł skarżący, jak wynika z art. 1 ustawy o drogach publicznych, z drogi publicznej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Jednym z tych ograniczeń są znaki i sygnały drogowe.
W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie procedura dotycząca tej czynności została zachowana jak też czynność ta nie narusza prawa materialnego. Tak, więc, skarga kwestionująca legalność tej czynności odwołująca się do w szczególności zasadności czy też racjonalność tej czynności nie zasługuje na uwzględnienie i należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło