I FZ 24/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 września 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 1196/09 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 21 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2004 r. oraz określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj, czerwiec i listopad 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. I FZ 24/11 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 1196/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. od wyroku tego Sądu z dnia 13 maja 2010 r. w sprawie ze skargi wskazanej spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 21 października 2009 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2004 r. oraz określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj, czerwiec i listopad 2004 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że odpis wyroku z 13 maja 2010 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 15 czerwca 2010 r. Przewidziany w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął 15 lipca 2010 r., natomiast pełnomocnik skarżącej spółki wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku 19 lipca 2010 r. Wniesienie skargi kasacyjnej po upływie ustawowego terminu spowodowało, że zaszła przesłanka z art. 178 P.p.s.a. do odrzucenia tejże skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 178 w zw. z art. 67 § 5 P.p.s.a. przez uznanie, że doręczenie wyroku z uzasadnieniem nastąpiło 15 czerwca 2010 r., a w konsekwencji przyjęcie, że skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu zażalenia jego autor wskazał, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, skierowany do pełnomocnika spółki będącego adwokatem, odebrała osoba zatrudniona w innej, odrębnej kancelarii prowadzonej w formie spółki partnerskiej w tym samym lokalu, w którym znajdowała się kancelaria pełnomocnika. K. M., która odebrała pismo, nie jest pracownikiem indywidualnej kancelarii adwokackiej, jak również nie jest upoważniona do odbioru korespondencji na adres tej kancelarii, bowiem kancelaria ta nie zatrudnia obecnie żadnego pracownika. Osoba ta jest zatrudniona w spółce partnerskiej, a nie indywidualnej kancelarii adwokackiej, a nadto nie jest nawet upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej na adres tej spółki partnerskiej. Autor zażalenia wskazał też, że osoba, która – nie będąc do tego uprawniona – odebrała przesyłkę, przekazała ją adresatowi wskazując złą datę doręczenia (3 dni późniejszą niż faktyczna). Wobec powyższego w ocenie pełnomocnika spółki podpis osoby nieupoważnionej złożony na duplikacie zwrotki czy karcie doręczeń pocztowych nie może wywoływać skutku doręczenia w dacie wskazanej przez taką osobę. Podkreślono również, że adwokatowi wykonującemu zawód w ramach kancelarii adwokackiej pisma sądowe należy doręczać jak osobie fizycznej, a więc osobiście (art. 67 § 1 P.p.s.a.) z możliwością wykorzystania trybu zastępczego doręczenia (art. 72 P.p.s.a.). Zdaniem pełnomocnika strony doręczenie, jakiego dokonał pracownik poczty było dokonane nieprawidłowo, z naruszeniem art. 67 § 5 P.p.s.a., przede wszystkim ze względu na brak umocowania osoby odbierającej przesyłkę do odbioru korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić stanowiska pełnomocnika strony co do tego, że odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony nieprawidłowo, gdyż przesyłkę odebrała osoba nieuprawniona. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na to, że z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik spółki, na którego adres skierowana była przesyłka zawierająca odpis wyroku z uzasadnieniem – adwokat A. K., prowadzi działalność w ramach kancelarii indywidualnej, jak również w ramach spółki K. [...] Spółka Partnerska. Zwrócić również warto uwagę, na co zresztą wskazał także autor zażalenia, że kancelaria indywidualna i siedziba spółki partnerskiej mieszczą się w tym samym lokalu (tak więc mają ten sam adres do doręczeń), z pism tych kancelarii wynika też to, że np. dzielą numer telefonu. Na ścisłą współpracę obu kancelarii i powiązanie ich struktur wskazuje też to, że autor zażalenia (działający wcześniej w sprawie na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego od adwokata A. K.) jest wspólnikiem we wskazanej spółce partnerskiej, a składane przez niego pisma procesowe miały w stopce raz adres kancelarii indywidualnej adwokata A. K. (por. k. 37 i n. – uzupełnienie skargi, k. 52 i n. – głos do protokółu rozprawy, k. 102 i n. – przedmiotowe zażalenie), raz adres spółki partnerskiej (por. k. 80 i n. – skarga kasacyjna). Prawidłowo wskazano w zażaleniu, że przesyłkę skierowaną do adwokata działającego w ramach kancelarii należało doręczyć w trybie doręczeń osobom fizycznym (por. np. postanowienie NSA z 28 lutego 2005 r., II FZ 37/05). W związku z tym zauważyć należy, że zgodnie z art. 69 P.p.s.a. doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. W przedmiotowej sprawie doręczenie miało nastąpić w miejscu pracy – siedzibie kancelarii pełnomocnika spółki. Jednakże w ocenie Sądu prowadzenie działalności zarówno w ramach kancelarii indywidualnej, jak i spółki partnerskiej powoduje, że siedziba spółki partnerskiej również jest "miejscem pracy" pełnomocnika w rozumieniu art. 69 P.p.s.a. Stąd też zwrócić uwagę warto na art. 72 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism. Autor zażalenia wskazał, że K. M., która odebrała sporną przesyłkę, nie jest upoważniona do odbioru pism kancelarii indywidualnej, jak również nie jest osobą upoważnioną do odbioru przesyłek kierowanych na adres spółki partnerskiej. Odnosząc się do tego twierdzenia przywołać warto postanowienie Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2001 r., V CZ 85/01 – w orzeczeniu tym SN wskazał, że upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można dorozumiewać na podstawie innych czynności i zachowań. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na znaczenie takich okoliczności faktycznych, jak wielokrotne odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych przypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę, co w ocenie Sądu stwarza podstawę do przyjęcia, iż odbioru przesyłek dokonywała osoba uprawniona. Sąd Najwyższy podzielił przy tym stanowisko wyrażone w postanowieniu SN z 3 października 2000 r., I CKN 911/00, w którym wyrażono analogiczny pogląd. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje słuszność wskazanych stanowisk, zauważając przy tym, że różnice w sformułowaniu art. 138 § 2 K.p.c. i art. 72 § 2 P.p.s.a. nie uzasadniają zmiany rozumienia pojęcia "osoby upoważnionej do odbioru pism". Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że K. M., która odebrała sporną przesyłkę 15 czerwca 2010 r., wielokrotnie odbierała pisma sądowe w sprawie – również po wniesieniu rozpatrywanego zażalenia (por. k. 26 – wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, k. 35 – zawiadomienie o rozprawie, k. 110 – wezwanie do uiszczenia wpisu od przedmiotowego zażalenia), przy czym odbiór ten potwierdzała nie tylko własnym nazwiskiem, ale i pieczęcią firmową spółki partnerskiej. Podkreślić należy, że skuteczność doręczeń innych pism odebranych przez tę osobę nie była kwestionowana. W świetle powyższych okoliczności brak jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstaw do uznania, że była to osoba nieupoważniona do odbioru pism w rozumieniu art. 72 § 2 P.p.s.a. Skoro siedziba spółki partnerskiej jest "miejscem pracy" adresata przesyłki zawierającej odpis z uzasadnieniem wyroku z 13 maja 2010 r., uznać należy, że osoba upoważniona do odbioru pism w imieniu spółki mogła prawnie skutecznie odebrać sporną przesyłkę. Stąd też brak jest przesłanek do uznania, że doręczenie 15 czerwca 2010 r. było doręczeniem nieprawidłowym i niewywierającym skutków prawnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie przyjął zatem, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej należy liczyć od tej właśnie daty. Ze względu na powyższe w świetle art. 72 § 2 P.p.s.a. bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje to, że przesyłka została przekazana adresatowi w terminie późniejszym i z podaniem błędnej daty doręczenia. Błędna organizacja pracy kancelarii nie może bowiem wpływać na oznaczenie właściwej daty doręczenia pisma sądowego. Zgodnie z wskazanymi wyżej art. 69 i art. 72 § 2 P.p.s.a. doręczenie nastąpiło 15 czerwca 2010 r., a zatem skarga kasacyjna wniesiona 19 lipca 2010 r. jest czynnością dokonaną po upływie terminu z art. 177 § 1 P.p.s.a., a w konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 178 tej ustawy. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.