II SA/Sz 183/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego B. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 59 § 1 i § 2 Kpa Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez B. M. zażalenia na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], ustalające opłatę w kwocie [...] PLN za legalizację budowy całorocznego budynku letniskowego, na działce nr [...] we wsi [...] w gminie [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w aktach sprawy organu powiatowego znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowego postanowienia przez G. G., której adres do doręczeń strona wskazała organowi w dniu [...] r. Postanowienie organu pierwszej instancji zawiera prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. B. M. wniósł zażalenie na ww. postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. (data stempla pocztowego), a więc po terminie. Jednocześnie skarżący złożył prośbę o przywrócenie terminu, podając, że mieszka poza granicami kraju i dlatego zmuszony jest do korzystania z adresu grzecznościowego. Skarżący podał ponadto, że ww. postanowienie INB odebrał faktycznie w dniu [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując powyższy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia stwierdził, iż zgodnie z art. 58 § 1 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Oznacza to, że należy przywrócić termin, jeżeli zainteresowany nie mógł wnieść środka zaskarżenia w wyznaczonym terminie z powodu zaistnienia przeszkody nie do przezwyciężenia. Skarżący nie będzie ponosił winy za uchybieniu terminu wyłącznie w sytuacji, w której pomimo zachowania przez stronę należytej staranności w swoich działaniach niemożliwe było terminowe dokonanie czynności. Do wypadków takich zaliczyć należy w szczególności nagłe, nieprzewidywalne zdarzenia, które nie dały się usunąć w terminie do dokonania danej czynności (np. nagłe choroby i zdarzenia losowe). Zatem przywrócenie terminu może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywający uprawdopodobni brak swojej winy i wykaże, że przyczyna w uchybieniu dokonania czynności w terminie istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem organu odwoławczego skarżący nie wykazał zaistnienia wymaganych przepisem art. 58 § 1 Kpa przesłanek do przywrócenia terminu. Skarżący wskazał tylko, że mieszka za granicą, jednakże podał adres do doręczeń w kraju -tym samym należycie zabezpieczając swoje interesy procesowe poprzez ustanowienie osoby, która w jego imieniu odbierała pisma. Uznać zatem należy, iż postanowienie organu powiatowego zostało skutecznie doręczone. Skarżący zaś, z niewiadomych przyczyn, uchybił terminowi do złożenia zażalenia i nie wykazał zaistnienia obiektywnych okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. M. zarzucił organowi odwoławczemu: - wydanie zaskarżonego postanowienia wstecznie po przywróceniu terminu przez kompetentny do tego celu organ instancji; - przeprowadzenie błędnej i powierzchownej analizy; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu istotnych dowodów takich jak koperta dowodząca jednoznacznie daty faktycznego odebrania poczty oraz protokółu z dnia [...] r.; - nie uwzględnieniu ciężkiej choroby dotykającej jego rodzinę, - dążenie do sfinalizowania postępowania z pozostawieniem niejasnego stanu faktycznego sprawy; - wydanie postanowienia [...] zaskakująco szybko, przy zastosowaniu zbyt krótkiego terminu; - pominiecie żony skarżącego w tym postępowaniu. W uzasadnieniu skargi skarżący podał między innymi, iż mieszka za granicą, a adres do doręczeń w Kraju wskazał na wniosek organu, wyrażając jednocześnie obawę, iż nie zawsze będzie mógł odpowiedzieć w terminie, gdyż tylko raz w tygodniu zapoznaje się z nadesłaną na ten adres korespondencję. Znalazło to swój wyraz w protokole z dnia [...]r., który dołączył do skargi. Skarżone postanowienie faktycznie odebrał w dniu [...]r. i w tym samym dniu złożył zażalenie oraz wniosek o przywrócenie terminu, wskazując na powyższe okoliczności. W związku powyższym skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a także zasądzenie kosztów postępowania. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie (art. 145-151 p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na opisane na wstępie postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., ustalające opłatę legalizacyjną od wybudowanego samowolnie domku letniskowego. Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż skarżący nie wykazał braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia wskazując, iż przywrócenie terminu możliwe jest tylko w wypadku zaistnienia przeszkody nie do przezwyciężenia, do której zaliczyć należy w szczególności nagłe, nieprzewidziane zdarzenie, które nie dało się usunąć w terminie do dokonania danej czynności (nagłe choroby, zdarzenia losowe). Powyższa interpretacja art. 58 § 1 Kpa – zdaniem Sądu – nie jest prawidłowa. Przepis ten stanowi bowiem, iż należy przywrócić uchybiony termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem przesłanką odmowy przywrócenia uchybionego terminu jest wina strony, co wymaga jednoznacznego stwierdzenia, że strona swym działaniem lub zaniedbaniem, w postaci braku należytej staranności, uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu podał, iż mieszka poza granicami kraju dlatego zmuszony jest o do korzystania z adresu grzecznościowego i problem ten znany jest organowi. W skardze do Sądu skarżący powołał się nadto na zapis w protokole z kontroli z dnia [...]r. sporządzonym przez INB, gdzie zapisano wskazany przez skarżącego adres do doręczeń korespondencji w kraju oraz jego oświadczenia, że "używanie adresu korespondencyjnego w Polsce znacznie skraca termin na odwołanie, bo termin biegnie od momentu odebrania poczty, a ja po tygodniu zapoznaję się z pocztą". Z powyższego wynika, że skarżący uprzedzał organ o utrudnieniach związanych z zamieszkiwaniem za granicą oraz z kierowaniem korespondencji na wskazany adres w kraju, natomiast organ nie uprzedził go o skutkach ewentualnego niedotrzymania terminu do dokonania czynności procesowej. Postępowanie takie naruszało art. 8 kpa, a w tym wypadku mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wysłanie przez organ korespondencji na wskazany adres do doręczeń (korespondencyjny) jest równoznaczne z doręczeniem w trybie art. 42 Kpa, jednakże w takim wypadku strona może powoływać się na okoliczność, iż bez swej winy z korespondencją faktycznie zapoznała w innym terminie, co w przypadku jego uchybienia może stanowić przesłankę do przywrócenie tego terminu. Wina, o której mówi art. 58 Kpa musi się odnieść do działania strony, której można zrzucić co najmniej zaniedbanie lub brak należytej staranności w zakresie dotrzymania terminu. Należy zatem wnikliwiej rozważyć, czy w sytuacji, gdy strona uprzedzała organ o okolicznościach, w jakich się znajduje, ograniczających możliwości terminowego załatwienia spraw związanych z toczącym się postępowaniem, i uprawdopodobniła te okoliczności oraz spełniła pozostałe warunki wskazane w art. 58 § 1 Kpa, nie zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu w oparciu o w/w przepis. Zaskarżone postanowienie takiej analizy nie zawiera, posługując się ujęciem schematycznym. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie jako wydane z naruszeniem art. 8 oraz art. 58 § 1 Kpa. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 p.p.s.a, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w/w ustawy.