II SA/Gl 1096/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę. Jak wynika z akt sprawy, obecnie skarżący A. S. prowadził działalność w zakresie zbierania i transportu odpadów na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. nr [...]. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Starosta [...] cofnął bez odszkodowania udzielone wcześniej zezwolenie. Rozpoznając wniesione od tej decyzji odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję cofającą zezwolenie. Na skutek skierowanej do sądu skargi na powyższą decyzję SKO, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nieprawomocnym wyrokiem z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1041/08, oddalił skargę. W dniu [...]r. upoważniony pracownik Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. przeprowadził kontrolę w należącym do skarżącego punkcie skupu złomu w K. przy ul. [...], z której sporządzony został protokół oraz dokumentacja fotograficzna. Skutkiem tej kontroli było wydanie w dniu [...]r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zarządzenia pokontrolnego nr [...]. Aktem tym zarządzono zaprzestanie magazynowania odpadów na kontrolowanym terenie do czasu uregulowania stanu formalno-prawnego, przekazanie zgromadzonych odpadów odbiorcom posiadającym stosowne zezwolenia i przedłożenie dowodów tego przekazania oraz przedłożenie do Marszałka Województwa [...] i do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wykazów zawierających informacje i dane sporządzane na potrzeby ustalenia wysokości opłat z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska. Jako podstawę wydanego zarządzenia wskazano art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz.U. z 2007 r., Nr 44, poz. 287 z póżn. zm.). W uzasadnieniu opisano wyniki kontroli potwierdzające zgromadzenie odpadów i eksploatację samochodów na potrzeby prowadzonej przez skarżącego działalności. Pismem z dnia [...]r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Zarzucił naruszenie art. 12 ust. 1 i 4 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska polegające na wydaniu zarządzeń pokontrolnych nakazujących w istocie wstrzymanie i zaprzestanie działalności mimo, że nie zachodzi bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia ludzi albo zniszczenia środowiska w znacznych rozmiarach, a działalność gospodarcza w postaci zbierania i transportu złomu nie jest prowadzona. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wniósł skargę kasacyjną od wyroku tut. Sadu z dnia [...]r. i skarga ta do tej pory nie została rozpoznana. W tym stanie rzeczy kwestionowane zarządzenie jest co najmniej przedwczesne. Zaznaczył, że złożony został wniosek o wydanie warunków zabudowy oraz o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności. Postępowania w tych sprawach nie zostały jeszcze zakończone. Nie zachodzą ponadto okoliczności, o których mowa w art. 12 ust. 4 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, bądź też w art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.). Złom, który znajduje się na terenie kontrolowanej posesji został tam zgromadzony wcześniej. Wykonanie zarządzenia pociągnie za sobą konieczność sprzedaży złomu po niższych cenach, co przyniesie skarżącemu stratę. W piśmie z dnia [...]r. organ kontrolny uznał, że przy wydaniu kwestionowanego zarządzenia nie doszło do naruszenia prawa i podtrzymał zalecenia zawarte w tym zarządzeniu. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 9, 77 § 1 i 107 § 1 kpa, a także art. 12 ust. 1 i 4 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Podtrzymał swoje stanowisko i argumenty wywiedzione w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazał dodatkowo, że w odpowiedzi na to wezwanie nie zawarto pouczenia o trybie i sposobie jego zaskarżenia, a ponadto odpowiedź ta nie zawiera uzasadnienia wymaganego przepisem art. 107 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że po cofnięciu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów, skarżący nie zaprzestał tej działalności. Świadczą o tym zgromadzone w toku postępowania dokumenty, z których wynika zarówno fakt dzierżawienia kontenerów, jak i przekazywania odpadów w [...]r. Odnosząc się do zarzutów dotyczących odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdził, że są one bezzasadne, albowiem z przepisów prawa nie wynika obowiązek zawarcia pouczenia w takiej odpowiedzi, gdyż skarga do sądu przysługuje na zarządzenie pokontrolne, nie zaś na odpowiedź. Na rozprawie w dniu [...]r. skarżący oświadczył, że nie prowadzi spornej działalności, a jedynie podjął czynności zmierzające do usunięcia odpadów wcześniej zgromadzonych. Jedynie przyczyny ekonomiczne spowodowały, że tak długo usuwa zgromadzone odpady, do czego został zobowiązany decyzja z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu jest zarządzenie pokontrolne wydane w oparciu o przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Sąd orzekający podziela stanowisko, że zarządzenie takie jest aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., i może być zaskarżone do sądu administracyjnego po wyczerpaniu procedury wezwania do usunięcia naruszenia prawa określonej w art. 52 § 3 tej ustawy i w terminie określonym w art. 53 § 2 ustawy. Warunki te zostały w sprawie spełnione, wobec czego skarga podlegała rozpoznaniu (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 30 grudnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Op 600/08; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 września 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 126/09). Zaskarżone zarządzenie jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli. W terminie ustalonym w zarządzeniu pokontrolnym kontrolowany podmiot ma obowiązek poinformować organ ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Należy wobec powyższego przyjąć, że zalecenia zawarte z zarządzeniu pokontrolnym stanowią konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Brak takich nieprawidłowości nie uzasadnia wydawania zarządzenia pokontrolnego. Stąd istotne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo. Zarządzenie pokontrolne nie jest tylko prostym "przypomnieniem" obowiązków wynikających z inny źródeł: przepisów lub decyzji lecz "przypomnieniem" o obowiązkach naruszonych, nie służy zacytowaniu obowiązków strony, lecz zwraca uwagę na uchybienia. Uchybienia takie stanowią podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego mającego na celu ich sankcjonowanie i w toku takiego postępowania strona może podważać zasadność zarzutów i wykazywać, że dopełniła ciążących na niej obowiązków. Jednak także na etapie kontroli strona może negować zasadność jej wyników. Możliwość taką daje jej właśnie dopuszczalność wniesienia skargi do sądu na zarządzenie pokontrolne. Badanie legalności takiego zarządzenia oznacza konieczność sprawdzenia, czy istniały podstawy do jego wydania, a to zdaniem Sądu oznacza konieczność zbadania, czy naruszenia zostały w prawidłowy sposób stwierdzone i dostatecznie wykazane. Dla oceny prawidłowości kontrolowanego zarządzenia w świetle sformułowanych w skardze zarzutów, należy w pierwszej kolejności wskazać, że zarówno w dacie przeprowadzonej kontroli, jak i w dacie wydania zarządzenia pokontrolnego, skarżący nie legitymował się zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów. W niczym tego faktu nie zmienia okoliczność, że wyrok oddalający skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r., nr [...], został przez skarżącego zaskarżony. Decyzja ta była bowiem ostateczna i wykonalna. W tej sytuacji należy stwierdzić, że prawidłowo organ kontrolny przeprowadził kontrolę i wydał stosowne zarządzenie. Uprawnienie takie wynika wprost z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Wskazać przy tym przyjdzie, że wydanie zarządzenia pokontrolnego jest dla strony najmniej uciążliwym środkiem nadzoru, jakie przewiduje powołana ustawa. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, a to art. 12 ust. 4 powołanej ustawy i art. 78 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Istotnie, jak zauważa skarżący, zastosowanie tych przepisów możliwe jest jedynie w sytuacji zaistnienia określonych w nich przesłanek. Jednak w niniejszej sprawie przepisy te nie stanowiły podstawy do wydania zaskarżonego zarządzenia i nie były przez organ kontrolny stosowane, stąd nie mogło dojść do ich naruszenia. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, to stwierdzić przyjdzie, że również i one nie znajdują uzasadnienia. Zgromadzony w sprawie materiał i dokonane przez organ ustalenia były wystarczające do stwierdzenia, że skarżący wykonuje działalność podlegającą prawnej reglamentacji bez stosownego zezwolenia. Nawet, jeżeli działalność ta sprowadzała się do wykonania decyzji o cofnięciu pozwolenia, to mając na uwadze czas, jaki upłynął od daty, kiedy decyzja ta stała się ostateczna, interwencja organu była uzasadniona. Argumenty natury ekonomicznej nie mogły na tym etapie postępowania odegrać jakiejkolwiek roli i nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Słusznie organ zauważa, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest zarządzenie pokontrolne, a nie odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zatem kierowane przez skarżącego zarzuty pod adresem tej odpowiedzi również nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 151 p.p.s.a.