VII SA/Wa 1739/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 61 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] z siedzibą przy ul. [...] w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości wskazanych w ekspertyzie technicznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. opracowanej przez zespół rzeczoznawców pod kierunkiem dr inż. J. N., w terminie 6 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie wszczęto na wniosek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...], gdyż zachodziło podejrzenie, że docieplenie budynku zostało wykonane nieprawidłowo i może zagrażać bezpieczeństwu. Wspólnota Mieszkaniowa [...], zgodnie z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r., dostarczyła ekspertyzę techniczną zawierającą wnioski i zalecenia wskazane do wykonania robót naprawczo – remontowych. W związku ze wskazanym szerokim zakresem prac naprawczych konieczne jest opracowanie projektu technicznego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących budynku przy ul. [...] w W. poprzez wykonanie konkretnie wskazanych w tej decyzji 29 robót budowlanych w terminie 12 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie obowiązku dokonania prac remontowo-naprawczych mających na celu usunięcie nieprawidłowości wskazanych w ekspertyzie technicznej. Natomiast decyzja organu I instancji jest wadliwa, gdyż nie wskazuje szczegółowego zakresu robót budowlanych przewidzianych do realizacji w celu doprowadzenia obiektu do stanu właściwego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego przepisanie z ekspertyzy technicznej poszczególnych prac, bez dokonania oceny ekspertyzy jako dowodu, do czego organ był zobowiązany przepisami art. 7, 75, 80 i 107 § 3 k.p.a., przez co decyzja nasuwa wątpliwości co do jej wykonania. W decyzji odwoławczej organ nie odniósł się do stwierdzenia ekspertyzy dotyczącego konieczności rozebrania wykonanego docieplenia i wykonania go ponownie. W skardze wskazano, że w decyzji powołano się na Instrukcję docieplania ścian zewnętrznych budynków w technologii BOLDC - Instrukcja Nr IB/01/200L, a w ekspertyzie mowa jest o technologii BOLIX - Instrukcja Nr IB/01/2001. Odnosząc się do wyznaczonego 12 miesięcznego terminu skarżąca podniosła, że organ nie podał argumentacji przemawiającej za wyznaczeniem takiego terminu, przez co uniemożliwił kontrolę sądową prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie. Ponadto zdaniem skarżącej termin 12 jak i wcześniejszy 6 miesięczny są nierealne, ponieważ Wspólnota spłaca kredyt zaciągnięty na remont, a na poprawienie nieprawidłowości potrzeba blisko 1 150 000 zł. i kwoty tej dochodzi Wspólnota od wykonawcy wadliwego remontu w postępowaniu cywilnym (pozew do sądu został już wniesiony), a przed dokonaniem oględzin przez biegłego sądowego wykonanie robót jest niemożliwe, gdyż spowoduje zatarcie śladów pozwanego. Poza tym w celu wykonania robót niezbędne jest dokonanie wyboru wykonawcy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającymi istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na charakter zastosowanego przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego 1994r. stanowiącego podstawę prawną decyzji organu I instancji. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Rodzaj nałożonych obowiązków będzie każdorazowo zależał od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości, przy czym granice będzie wyznaczać wykładnia celowościowa – art. 66 Prawa budowlanego– który ma za zadanie zapewnić odpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego. Ponieważ zgłoszone zostały przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej zastrzeżenia, co do prawidłowości robót budowlanych związanych z dociepleniem budynku przy ul. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] – postanowieniem z [...] grudnia 2007r. nakazał Wspólnocie wykonanie ekspertyzy technicznej oceniającej prawidłowości i zgodności z przepisami Prawa budowlanego i obowiązującymi przepisami, normami i sztuką budowlaną, wykonanych robót budowlanych związanych z dociepleniem tego budynku. Wspólnota Mieszkaniowa [...] dostarczyła ekspertyzę opracowaną przez rzeczoznawców budowlanych Ośrodka Rzeczoznawstwa i Inżynierii Procesów Budowlanych [...] Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa. Kontrolowane przez Sąd administracyjny, w niniejszym postępowaniu, decyzje nakazały Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie nieprawidłowości wskazanych w dostarczonej ekspertyzie w terminie 6 miesięcy (organ I instancji) i 29 szczegółowo wyliczonych robót budowlanych w terminie 12 miesięcy – (organ II instancji), od dnia doręczenia decyzji. Nałożenie takich obowiązków, stosownie do reguł procesowych wyrażonych w art. 7 i 77 kpa wymaga przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego. Należy przy tym pamiętać, że organ nadzoru budowlanego prowadzi określone postępowanie i wykonuje zadania ustawowe w ramach swoich kompetencji dotyczących np. kontroli przestrzegania właściwego stanu technicznego. Dlatego nałożony obowiązek usunięcia zaistniałych nieprawidłowości powinien być skorelowany z uprawnieniami organu wykonującego właśnie te zadania. Oznacza to z jednej strony uprawnienia organu do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia zakresu istniejących nieprawidłowości, z drugiej zaś strony konieczność jednoznacznego ustalenia przez organ zakresu prac naprawczych. Organ nie może jednak, przerzucać całego ciężaru postępowania dowodowego na stronę obciążając ją kosztami takiego postępowania. Obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego obejmuje tylko jeden z elementów procedury wyjaśniającej i powinien mieć miejsce gdy organ albo dysponuje już wątpliwościami co do stanu technicznego obiektu budowlanego albo wątpliwości są stwierdzonymi okolicznościami sprawy i rozważone zostały przez organ. Organy administracji w niniejszej sprawie ograniczyły swoje działania do nałożenia obowiązków usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych przez rzeczoznawców w dostarczonej, przez Wspólnotę Mieszkaniową, ekspertyzie. Z akt sprawy nie wynika aby dostarczona ekspertyza była przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego. Ekspertyza bowiem nie ograniczyła się tylko do oceny stanu technicznego wykonanego ocieplenia budynku. W jej uwagach końcowych znalazło się m. in. stwierdzenie, iż aktualny stan techniczny docieplenia elewacji grozi katastrofą i stwarza bardzo poważne zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia, a nawet życia przechodniów. Organy nadzoru budowlanego do tego stwierdzenia zupełnie się nie ustosunkowały. Jeżeli zaś stan elewacji stwarza zagrożenie, to przede wszystkim istnieje konieczność podjęcia szybkich działań w celu przeciwdziałania zagrożeniu. Należy przy tym mieć na uwadze położenie nieruchomości ([...]) i możliwość zagrożenia dla dużej grupy przechodniów. Organy nadzoru budowlanego powinny więc rozważyć, czy nakaz wydany Wspólnocie Mieszkaniowej [...] nie powinien być wprowadzony dwuetapowo. W pierwszej kolejności powinny bowiem zostać wykonane prace zabezpieczające elewacje stwarzające niebezpieczeństwo dla ludzi. Tego rodzaju zabezpieczenia w trybie nagłym w ogóle nie zostały wydane i organ ich w ogóle nie rozważył. Dopiero po zlikwidowaniu niebezpieczeństwa dla ludzi można było nałożyć obowiązek poprawy stanu technicznego budynku w stosownym terminie. Przy czym organy winny mieć na uwadze możliwość sprawdzenia stanu obiektu przez biegłych powołanych przez Sąd cywilny w toczącym się postępowaniu ([...] Sąd Okręgowy w W.). Na marginesie należy podnieść, iż w decyzji organu odwoławczego – przy konkretnych robotach budowlanych powołana jest technologia BOLDC (instrukcja I B/01/200L), gdy w wykonanej ekspertyzie chodzi o technologię BOLIX –(instrukcja I B/01/2001). Nie wiadomo czy organ II instancji miał na myśli inną, nową technologię, czy też jest to jedynie pomyłka pisarska. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy naruszyły w niniejszej sprawie zasady określone w art. 7 kpa, które zobowiązywały ich do podejmowania wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również art. 77 kpa i 80 kpa ustanawiające obowiązek zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego oraz właściwej jego oceny, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.